Тігін машиналарын жұмысқа дайындау
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Машина тігістерінің түрлерімен таныстыру және тігістерді орындауды үйрету.
Дамытушылық
Оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, білімді практикада қолдануына ықпал ету; жұмыс орындаудағы ептілігін дамыту.
Тәрбиелік
Еңбек мәдениетіне, іскерлікке және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сабаққа қатысуды бақылау.
- Оқушылардың жұмыс киімі мен сабаққа дайындығын тексеру.
II. Өткен сабақты қайталау
Қайталау сұрақтары
- Машина тігістерінің сапасына не әсер етеді?
- Тігін машинасының негізгі бөлшектерін атаңыз.
- Жіптің тартылуы қалай реттеледі?
Тігін машинасын жұмысқа дайындау қадамдары
-
1) Үстіңгі жіпті сабақтау
Ине жібін дұрыс бағытпен өткізу және бекіту.
-
2) Астыңғы жіпті сабақтау
Шөлнек жібін орналастырып, еркін айналуын тексеру.
-
3) Жіп тартылуын реттеу
Тігістің тегіс шығуы үшін кернеуді теңшеу.
Тігін машинасымен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелері
Маңызды
Қауіпсіздік талаптары сақталмаса, ине жарақаты, матаның бүлінуі және құрылғының істен шығуы мүмкін.
- 1. Жұмыс орнын ретке келтіріңіз.
- 2. Шашты жинап, жеңді қайырыңыз.
- 3. Машинада түзу отырып, орындыққа толық жайғасып, денені сәл ғана еңкейтіп, басты алға қарай иіп жұмыс істеңіз.
- 4. Жарық жұмыс орнына сол жақтан немесе алдынан түсуі керек.
- 5. Тігін машинасын тек мұғалімнің жетекшілігімен іске қосыңыз.
- 6. Машина мен орындаушының арақашықтығы 20–30 см болсын.
- 7. Аяқтар толықтай еденде немесе аяқ қойғышта орнығуы тиіс.
- 8. Машина үстінде артық заттар жатпасын.
- 9. Тігісті бастар алдында бұйымда түйреуіштер немесе инелер қалмағанын тексеріңіз.
- 10. Жұмысты бастамас бұрын орналасуын тексеріңіз: табанды реттегіш бұранда мықтап ұстап тұр ма, ине тесігіне дәл келе ме.
- 11. Матаны қойып, табанды түсірмей тігін машинасын жүргізбеңіз.
- 12. Тігіс түрін ауыстырғанда инені жоғары көтеріп қойыңыз.
III. Жаңа тақырып
1) Қызығушылықты ояту
Талқылау сұрақтары
- Машина бізге не үшін керек? — Тігу үшін.
- Бұйымды тігу үшін бір ғана тігіс емес, бірнеше түрлі тігіс қолданылады. Сондықтан бүгін тігіс түрлерімен танысамыз.
2) Мағынаны тану
Тігіс тігетін машиналарда бөлшектерді қосу екі жіптің — ине жібі мен шөлнек жібінің — өзара өрілуі арқылы жүзеге асады. Бір немесе бірнеше материал қабатын тігім арқылы қосу нәтижесінде тігіс пайда болады.
Машина ине шаншымдары арқылы әртүрлі тігістер алуға болады: сырылған, торланған, аралас, әрлейтін, жапсырма және т.б.
3) Машина тігістерінің түрлері
Киім дайындау барысында әртүрлі жұмыстар орындалады: қолмен тігу, машинамен тігу және ылғалды-жылулық өңдеу.
Біріктіру тігістері
Бөлшектерді бір-біріне қосуға арналған негізгі тігістер.
Шет тігістері
Матаның шетін өңдеп, тарқатылудан қорғауға бағытталған тігістер.
Әрлеуші тігістер
Сәндік және бекіту мақсатында қолданылатын тігістер.