Қазақша рефераттар

Машинаны жүргізу

Жоба туралы мәлімет

Ұйым

Облыстық білімді жетілдіру және қайта даярлау институты

Оқу орны

№ 7 кәсіптік лицей

Байқау

Жас техник байқауы

Тақырыбы

Электрофор машинасын CD-R дискісінен жасау

Орындаған

№ 4 топ оқушысы — Ғаламов Қуаныш

Мамандығы

Газэлектрмен дәнекерлеуші

Жетекшісі

Физика пәні мұғалімі — Упишева Алмагүл Мизамовна

Электрофор машинасы: маңызы және шығу тарихы

Электрофор (электростатикалық) машинасы — жоғары кернеу мен үлкен заряд алуға арналған классикалық демонстрациялық құрылғы. Ол электростатика тарауын оқытуда тәжірибелер көрсетуге өте қолайлы.

Электрофор машинасын 1865 жылы неміс физигі-экспериментатор Август Теплер жасап шығарды. Сол кезеңде оған тәуелсіз түрде басқа неміс ғалымы Вильгельм Гольц (1836–1913) та ұқсас құрылғыны ұсынған. Гольц машинасы Теплер машинасымен салыстырғанда потенциалдар айырмасын көбірек алуға мүмкіндік беріп, кей жағдайларда тұрақты электр тогының көзі ретінде де пайдаланылған.

Қолдану аймағы

  • Физика сабағында электростатика тақырыбын түсіндіру және көрнекі тәжірибелер көрсету.
  • Жоғары кернеу мен үлкен заряд алуға негізделген демонстрациялар.

CD-R дискісінен электрофор машинасын жасау

Құрылғының қысқаша сипаттамасы

Ұсынылған нұсқа компакт-дискілер мен екі кулердің көмегімен құрастырылады. Дұрыс құрастырылған жағдайда дискілер арасындағы саңылау аймағында кернеу 20 000 В-қа дейін жиналуы мүмкін.

Бұл — қарапайым әрі қолжетімді материалдардан жасалатын прибор. Төменде жасалу қадамдары берілген.

Жасалу қадамдары

  1. 1) Дискілерді дайындау

    Екі CD-R дискіні алыңыз. Дискідегі ақпарат қабатын (жабындысын) оңай тазалауға болады: алдымен жабындысын тазалап, кейін спиртпен сүртіп, бетін толық майсыздандырыңыз.

  2. 2) Секторларды жапсыру

    Желдеткіштерді герметизациялауға арналған алюминий түсті скотчтан сектор пішінінде бөліктер қиып, диск бетіне жапсырыңыз (сурет 1). Мұндай скотчты құрылыс дүкендерінен оңай табуға болады.

  3. 3) Кулерлерді дайындау

    Компьютердің ИБП-сынан (үздіксіз қорек көзі) екі кулер алып, жан-жағындағы қанаттарын щеткаға кедергі келтірмейтіндей етіп ықшамдап қиып тастаңыз.

  4. 4) Дискілерді бекіту және саңылауды реттеу

    Дискілерді двигательге белгілі бір қашықтықта бекітіңіз. Дискілер арасындағы алшақтық өте аз болуы керек, өйткені құрылғының пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК) осы параметрге тікелей тәуелді.

  5. 5) Щетка ұстағышы мен щетканы жасау

    Щетка ұстағышын диаметрі d = 1 мм болатын жез сымнан жасаңыз. Ал щетканың өзін көп талшықты (көп тінді) сымнан дайындаңыз.

Құрылғыны іске қосу және жұмысын бақылау

Іске қосу тәртібі

Щеткалар дұрыс орналасып, диск айналасына бірқалыпты жанасқан жағдайда двигательді іске қосқан сәттен-ақ машина кернеу өндіре бастайды.

Дегенмен, біраз уақыттан кейін щетка мен диск арасында саңылау пайда болуы мүмкін. Мұны жою үшін щетканы аздап қысып реттеңіз немесе дискіні электр өткізбейтін затпен алдын ала зарядтаңыз.

Дұрыс жұмыс істеп тұрғанының белгісі

Құрылғы дұрыс жұмыс істеген кезде диск айналасы маңында озонның әлсіз иісі сезілуі мүмкін. Бұл — жоғары кернеулі разрядтардың пайда болуының жанама белгісі.

Ескерту: қауіпсіздік

Құрылғы жоғары кернеуге арналған. Пайдалану кезінде өте сақ болыңыз: ашық өткізгіштерге қол тигізбеңіз, құрылғыны ылғал ортада қоспаңыз және тәжірибені тек бақылаумен орындаңыз.