Дінге сенбейтіндер ерте қартаяды екен
Сенім мен жан тыныштығы: уайым, төзім және адамның ішкі тұрақтылығы
Дінге сенбейтін адамның өмірі ішкі таршылыққа ұшырайтыны жөнінде Құранда ескертіледі: «Кімде-кім Менің насихатыма теріс қараса, оның өмірі таршылыққа түседі…» (Таһа сүресі, 124-аят). Сондай-ақ: «Кімді дұрыс жолға салғысы келсе, Алла оның көкірегін Ислам үшін кең ашады. Ал кімді аздырғысы келсе, оның көкірегін тарылтады…» (Әнғам сүресі, 125-аят).
Бұл аяттар сенімнің адамның ішкі кеңдігіне, тыныштығына және өмірді қабылдауына ықпал ететінін меңзейді: бірінде — кеңдік, екіншісінде — тарылу күйі суреттеледі.
Сенімсіздіктің психологиялық салмағы
Аллаға сенбейтін, сенім қағидаларын ұстанбайтын адамдар өмірдегі жағдайлардың Алланың қалауымен болатынына иланбайды. Кейбір ғылыми тұжырымдарға сүйенген пікірлерде мұндай күй ұзақ уақыт бойы уайым, қайғы, қорқыныш және үмітсіздік секілді сезімдердің күшеюіне әкелуі мүмкін екені айтылады.
Үнемі мазасыздану, шарасыздық пен тынышсыздық адамның жан дүниесіне де, денесіне де әсер ететіні медицина саласында да жиі сөз болады. Мұндай жүктеме адамның жалпы әл-ауқатына кері ықпал етіп, өзін әлсіз сезінуіне, қажуына, кейде психосоматикалық шағымдардың артуына түрткі болуы мүмкін.
Сенімнің ішкі тірек ретіндегі рөлі
Шынайы мүміндер, Аллаға сенушілер, дінге бойұсынатындар көбіне рухани тұрақты, психологиялық тұрғыдан төзімді, қиыншылыққа сабырлы әрі салмақты келеді деп түсіндіріледі. Бұл — өмірді қабылдаудың өзгеше тәсілі: қиындықты күйретуші соққы емес, мағынасы бар сынақ ретінде түсіну.
Негізгі ой: шынайы сенім — өмірдегі жағдайлардан жақсылықты көре білу, ал қиыншылықты — Алланың сынағы деп қабылдау. Осы түсінік адамға алаңсыздық, ішкі тыныштық және бейбіт өмір салтын ұстануға көмектеседі.
Қиындыққа төзе алмаудың қауіпті салдары
Сенімнен алшақ адамдар кей жағдайларда қиыншылыққа төзе алмай, рухани жүдеп, ұйқысыздыққа, түрлі күйзелістерге тап болуы мүмкін. Кейбірі зиянды әдеттерге бой алдыруы ықтимал: нашақорлық, маскүнемдік секілді жолдарға түсуі де кездеседі. Ең ауыр көріністердің бірі — өмірден түңіліп, өз-өзіне қол жұмсауға дейін баруы.
Бүгінде бірқатар медицина мамандары адамның суицидке дейін апаратын күйзелісін алдын алуда сенім мен рухани тіректің маңызын атап өтеді.
Тәрбие мен жауапкершілік
Осы тұрғыдан алғанда, жас жеткіншектерге діни тәлім-тәрбие беріп, бойларына имандылықтың дәнін егу — қоғам үшін де, отбасы үшін де маңызды міндеттердің бірі. Рухани сауат пен сенім адамның өмірлік қиындықтармен күресу қабілетін күшейтетін ішкі тірекке айнала алады.
Дереккөз: islam-orkeniet.kz
Мәтінде аталған: Әділхан қажы Аймағанбет (мәтін авторы ретінде көрсетілген)