Желтоқсан батырлары атты сахналық көрініс
Ұйымдастыру кезеңі
Тәрбиеші балалармен сәлемдесіп, көңіл күйін сұрап, сабақтың мақсатын айқындайды: бүгінгі ашық тәрбие сабағы Тәуелсіздік мерекесіне және тәуелсіздік үшін күрескен Желтоқсан батырларына арналады.
Қазақ халқының Тәуелсіздік күні 16–17 желтоқсан күндері аталып өтеді. Бұл еркіндік бізге оңай келген жоқ: ата-бабамыз ғасырлар бойы азат ел болуды армандады, ал XX ғасырдың соңында сол арман үшін жас ұрпақ үлкен сыннан өтті.
Кіріспе: ой қозғау
Ойын тәсілі
Тәрбиеші балаларға әртүрлі мерекелер бейнеленген доптарды лақтырады. Доптарда: Жаңа жыл, Наурыз, Тәуелсіздік күні, Халықтар достығы күні, Әйелдер мерекесі, Тұңғыш Президент күні, Мұғалімдер күні, Конституция күні сияқты мерекелердің суреттері болады.
Сұрақтар
- Қолдарыңдағы допта қандай мереке бейнеленген?
- Осы мерекелердің ішінде қайсысы біздің төл мерекемізге жатады?
Нәтиже
Оқушылар жауап берген соң, тәрбиеші бүгінгі сабақтың негізгі арқауы — Тәуелсіздік мерекесі екенін атап өтеді және 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қысқаша тарихи кіріспе жасайды.
Тәуелсіздікке апарған жол
70 жылға жуық уақыт бойы бодандықтың салмағын сезінген халық бостандықты аңсады. 1986 жылы әділетсіздікке төзбеген қазақ жастары алаңға шықты. Олар өкіметке қарсы шығуды емес, халықтың құқығы мен өзекті мәселелерін әділ талқылауды көздеді.
Алайда бейбіт жастарды қарулы әскер қарсы алды. Сол күндері көптеген жас жапа шекті, ал кейбірі қаза тапты. Тәуелсіздік үшін күрескен жастардың қатарында Қайрат Рысқұлбеков, Лаззат Асанова, Сабира Мұхамеджанова, Ербол Сыпатаев сияқты есімдер аталады.
Негізгі бөлім: сахналық көрініс
Көрініс 1: Екі студенттің әңгімесі
Қайрат:
Ербол, естідің бе? Кеше Дінмұхамед ағамызды орнынан алыпты дейді.
Ербол:
Қойшы, рас айтасың ба? Кімнен естідің?
Қайрат:
Кеше куратор ағайдан естідім. Бүгін Брежнев алаңына көп адам жиналады екен.
Ербол:
Неге? Неліктен?
Қайрат:
Қонаевтың орнына Ресейден бір орыс келіпті дейді. Халық наразылық білдіріп жатыр екен. Куратор ағай бармаңдар деп ескертті.
Ербол:
Жоқ, біз мұнда тығылып жата алмаймыз. Жүр, барайық!
Тәрбиешінің түсіндірмесі
Аңғал сеніммен алаңға шыққан қыз-жігіттердің ниеті — дау-дамай туғызу емес, әділдікті сұрау еді. Бірақ оларды қалқаны мен шоқпары бар, сақадай сай тұрған әскер қарсы алды. Алаңдағы жастардың қолында «Әр халыққа өз көсемі керек», «Қазақстан — қазақтікі» деген жазулар болды. Олар бір сәтте «Менің Қазақстаным» әнін айтып, бірлік пен үмітті білдірді.
Көрініс 2: Тергеу
Түн. Кәдімгі миллиондаған түндердің бірі сияқты көрінгенімен, бұл түннің салмағы ерекше болды: қала ішінде ұсталған жастарды аяусыз жазалады. Осындай сәтте Қайрат Рысқұлбеков те ұсталып, қамауға алынады.
Тергеуші:
Савицкийді өлтірген сен бе?
Қайрат:
Жоқ, мен емес.
Тергеуші:
Сен өлтірдің. Мойныңа ал.
Қайрат:
Мен өлтірген жоқпын. Өтірік жала жаппаңдар.
Осылайша Қайратқа Савицкийді өлтірді деген айып тағылып, ату жазасына кесілді. Кейін бұл жаза 20 жыл бас бостандығынан айырумен ауыстырылды. Бірақ бұл хабар оның жанын жеңілдете алмады.
Қайраттың сөзі
Күнәдан таза басым бар,
Жиырма бірде жасым бар.
Қасқалдақтай қаным бар,
Бозторғайдай жаным бар.
Қайрат деген атым бар,
Қазақ деген затым бар.
Еркек тоқты — құрбандық,
«Атам» десең, атыңдар!
1988 жылы 21 мамырда Семей қаласындағы түрменің 21-камерасында 21 жасында «өзіне қол жұмсады» деген дерекпен, құпия түрде қаза тапты. Тәуелсіздік алғаннан кейін Желтоқсан батырлары ақталып, Қайратқа «Халық Қаһарманы» атағы берілді. Лаззат пен Сабираға ақтау туралы анықтама қағаздары тапсырылды.
Музыкалық бөлім
Оқушылар «Желтоқсан желі» әнін орындайды.
Қорытынды: сұрақ-жауап және бекіту
Тақтамен жұмыс
Слайдта қазақ батырларының суреттері беріледі. Оқушылар солардың ішінен Желтоқсан батырларын анықтап көрсетеді.
Тәрбиешінің тапсырмасы: «Мына суреттерден Желтоқсан батырларын көрсетіңдер.»
Сұрақтар
- Биыл тәуелсіздік алғанымызға неше жыл болды?
- Желтоқсан оқиғасына неше жыл болды?
- Мемлекеттік рәміздеріміз қандай?
- Қазақстан Республикасының Президенті кім?
- Мемлекеттік тіліміз қай тіл?
Түйін сөз
Тәрбиеші қорытындылайды: қазақ жастары аңсаған тәуелсіздікке 1991 жылы қол жеткіздік.
Ту тігілді халқымның бүгін бағына,
Жас өрендер желбіретіп нық ұста.
Ғасырларға жалғастырып елдікті,
Дақ түсірме ата-баба рухына.
Тәуелсіздік құтты болсын! Егемендігіміз баянды, ел еңсесі биік болсын!
Қорытынды ән
«Көк тудың желбірегені» әні орындалады.
Автор туралы
Қаскелең қаласы, зерде бұзылыстары бар балаларға арналған облыстық мектеп-интернатының тәрбиешісі — Жуманазарова Амина.