Қазақша рефераттар

Инженерлік калькуляторды ашыңдар

Сабақ туралы мәлімет

Пән мұғалімі

Калылаева Айман

Пәні

Информатика

Сыныбы

7

Сабақтың тақырыбы

Инженерлік калькулятормен жұмыс жасау

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік

    Оқушыларға инженерлік калькулятормен дұрыс жұмыс істеуді үйрету.

  • Тәрбиелік

    Қауіпсіздік ережелерін сақтауға, тапсырманы уақытында орындауға, ұқыптылыққа, шыдамдылыққа, әдептілікке және жылдамдыққа тәрбиелеу.

  • Дамытушылық

    Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Сабақтың түрі

Практикалық элементтері бар түсіндірмелі сабақ.

Пәнаралық байланыс

Математика.

Көрнекіліктер

  • ДК
  • Оқулық
  • Слайд
  • Видеопроектор
  • Карточкалар

Сабақтың жүрісі

Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу, оқушыларды түгелдеу және жұмыс орнын дайындау.

Үй тапсырмасын тексеру

Сұрақ-жауап арқылы қайталау.

Жаңа тақырып

Инженерлік калькулятордың мүмкіндіктері мен негізгі функциялары.

Үй тапсырмасын тексеру: сұрақтар

Төмендегі сұрақтар арқылы өткен тақырып қайталанады.

  1. 1) Калькулятор бағдарламасын қалай іске қосамыз?

  2. 2) Калькулятордың неше түрі бар?

  3. 3) Қалта калькуляторы мен қарапайым калькулятордың айырмашылығы қандай?

  4. 4) Пернетақтадан сандық блокты енгізу үшін қай пернені таңдаймыз?

  5. 5) Калькулятордың бір түрінен екіншісіне ауысу үшін қандай командаларды орындаймыз?

  6. 6) Барлық енгізілген ақпаратты өшіруге арналған перне қайсы?

  7. 7) Sqrt батырмасының қызметі қандай?

  8. 8) Индикатордағы мәнді жадқа жазатын перне қайсы?

  9. 9) Соңғы енгізілген цифрді өшіруге арналған перне қайсы?

  10. 10) MC батырмасының қызметі қандай?

  11. 11) CE батырмасының қызметі қандай?

  12. 12) Жадпен жұмыс істеуге арналған қосымша батырмалар қандай қызмет атқарады?

  13. 13) Калькулятор бағдарламасындағы төрт арифметикалық амалды атаңдар.

  14. 14) 756,87 және 849,03 сандарын қосып көрсетіңдер.

  15. 15) Квадрат түбірді есептейтін перне қайсы?

  16. 16) Жадтағы мәнді индикаторға көшіруге арналған перне қайсы?

  17. 17) Калькулятордағы C батырмасы қандай қызмет атқарады?

  18. 18) Мына сандардың квадрат түбірін табыңдар: 49, 144, 529.

  19. 19) MR батырмасының қызметі қандай?

  20. 20) Инженерлік калькуляторда қандай қосымша функциялар бар?

  21. 21) Инженерлік калькулятордың қарапайым калькулятордан негізгі айырмашылығы неде?

Жаңа сабақ: инженерлік калькулятор

Қалай іске қосамыз?

Өткен сабақта қарапайым калькулятормен таныстық. Бүгін инженерлік калькулятормен жұмыс істеуді үйренеміз. Калькуляторды ашу үшін мына командаларды орындаңыз:

Пуск → Все программы → Стандартные → Калькулятор → Вид → Инженерный

Нені орындай алады?

  • Статистикалық есептеулер (орташа мән, қосынды және т.б.).
  • Тригонометриялық функциялар: sin, cos, tan.
  • Логарифмдер: ln, log.
  • Дәреже және түбір табу: x^y, x^2, x^3.

Анықтамалықты пайдалану

Егер белгілі бір батырманың қызметін ұмытып қалсаңыз, анықтамалық жүйені қолданыңыз. Батырмаға тышқанның оң жақ батырмасын шертіңіз — кішкентай жақтауда «Что это такое?» жазуы шығады. Оны сол жақ батырмамен бассаңыз, сол батырма туралы ақпарат ашылады.

Мысалы: x^y батырмасына оң жақпен шертіңіз → «Что это такое?» → анықтама ашылады.

Статистика режимі: негізгі батырмалар

Қызметтері

Sta
Статистика терезесін ашады және Ave, Sum, S, Dat батырмаларын белсенді етеді.
Ave
Статистика терезесіндегі сандардың орташа мәнін есептейді.
Sum
Сандардың қосындысын есептейді.
S
Ығыстырылмаған стандартты ауытқуды есептейді (бос дәреже саны n-1).
Dat
Статистика терезесіне көрсетілген мәнді енгізеді.

Мысал: орташа жалақыны есептеу

5 қызметкері бар бөлімдегі жалақылар: 30 000, 35 000, 40 500, 40 000, 42 000 теңге. Орташа жалақыны есептеу қадамдары:

  1. 1. Инженерлік калькуляторды ашыңыз.
  2. 2. Sta батырмасын басыңыз.
  3. 3. Ашылған Статистика терезесін калькуляторды жаппайтындай етіп ыңғайлап орналастырыңыз.
  4. 4. Бірінші санды енгізіп, Dat батырмасын басыңыз — сан терезеде пайда болады.
  5. 5. Қалған төрт санды да кезекпен енгізіп, әр енгізген сайын Dat басыңыз.
  6. 6. Барлық сандар енгізілген соң Ave батырмасын басыңыз.

Нәтиже: индикация өрісінде орташа жалақы 37 500 теңге болып шығады.

Жиі қолданылатын функционалдық батырмалар

sin

Берілген санның синусын есептейді.

cos

Берілген санның косинусын есептейді.

tan

Берілген санның тангенсін есептейді.

x^y

X санының Y дәрежесін есептейді.

x^2

Санның квадратын табады.

x^3

Санның кубын табады.

ln

Натурал логарифмді есептейді.

log

Ондық логарифмді есептейді.

pi

π мәнін шығарады.

Инженерлік режимнің айырмашылығы

Инженерлік калькуляторда ауыстырып қосқыш (дөңгелек) және жалауша (төртбұрышты) терезелері болады. Ауыстырып қосқыш арқылы калькулятор жұмыс істейтін санау жүйелері мен өлшем бірліктері таңдалады. Inv (инверсия) арқылы кейбір функциялардың кері мәндері есептеледі (мысалы, квадрат түбір, куб түбір).

Практика: дәреже және түбір

Квадрат және квадрат түбір

  1. 1. Инженерлік калькуляторды ашыңыз.
  2. 2. 3 санын енгізіп, x^2 батырмасын басыңыз — нәтиже 9.
  3. 3. C батырмасын басыңыз.
  4. 4. 25 санын енгізіп, Inv батырмасын басыңыз, содан кейін x^2 — нәтиже 5 (квадрат түбір).

Куб және куб түбір

  1. 5. 6 санын енгізіп, x^3 батырмасын басыңыз — нәтиже 216.
  2. 6. 64 санын енгізіп, Inv батырмасын басыңыз, содан кейін x^3 — нәтиже 4 (куб түбір).

Санау жүйелерімен жұмыс

Инженерлік калькулятор төрт санау жүйесінде жұмыс істейді: ондық, сегіздік, екілік және оналтылық. Таңдау үшін келесі батырмалардың бірін басыңыз:

Оналтылық

Hex

Ондық

Dec

Сегіздік

Oct

Екілік

Bin

Мысал: 585 санын түрлендіру

Ондық жүйеде 585 санын енгізіп, жүйені таңдасаңыз, сан автоматты түрде түрленеді:

  • Bin → 1001001001
  • Oct → 1111
  • Hex → 249

Ескерту: бастапқы мәтіндегі екілік жазылу үлгісі дәл емес болуы мүмкін; нәтиже калькулятордың нақты түрлендіруіне байланысты көрсетіледі.

Тапсырмалар

Тапсырма №1: сандарды табу

Төмендегі өрнектердің мәнін есептеңдер:

  • 42 =
  • 342 =
  • 3342 =
  • 33342 =
  • 333342 =
  • 3333342 =
  • 33333342 =
  • 333333342 =
  • 3333333342 =

Тапсырма №2: статистика арқылы орташа жасты есептеу

Мектеп қызметкерлерінің орташа жасын есептеңдер (статистика режимін қолданып):

  • 1-қызметкер: 21 жас
  • 2-қызметкер: 35 жас
  • 3-қызметкер: 40 жас
  • 4-қызметкер: 45 жас

Бекіту және қорытынды

Бекіту сұрақтары

Жаңа тақырып бойынша мұғалімнің сұрақтарына жауап беру және шағын практикалық тапсырмаларды орындау.

Үйге тапсырма

Инженерлік калькулятормен жұмыс жасау: инженерлік калькуляторда есептер шығарып келу.

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі, тапсырмаларды орындау сапасы және уақытты тиімді пайдалануы бойынша бағаланады.