Қазақша рефераттар

Жаңа сабақ бойынша тапсырмалар орындау

Сабақ туралы мәлімет

Пәні
Ежелгі Қазақстан тарихы (6-сынып)
Тақырыбы
Ғұндардың тұрмысы мен шаруашылығы
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Әдісі
Баяндау, сұрақ-жауап
Көрнекілігі
Ғұндар туралы суреттер, тірек-сызбалар

Мақсаты

  • Оқушыларға ғұндардың шаруашылығы мен тұрмысындағы ерекшеліктерді түсіндіру, негізгі ұғымдарды жүйелеу.

  • Түрлі тарихи деректермен таныстырып, оларды құбылыстар мен үдерістерді талдауда тиімді қолдануға үйрету.

  • Оқушыларды азаматтыққа, елін және жерін сүюге тәрбиелеу.

Сабақтың құрылымы

I. Ұйымдастыру

Сабаққа назар аударту, сыныптың дайындығын тексеру, мақсатты қысқаша айқындау.

II. Үй тапсырмасын сұрау (сұрақ-жауап)

Бұрынғы тақырыптарды еске түсіру және негізгі тарихи ұғымдарды нақтылау үшін төмендегі сұрақтар қолданылады:

  1. Ғұндар кезеңі қай аралықты қамтиды?
  2. «Ғұн» атауы қытай деректерінде қай ғасырда пайда болды?
  3. Аттила шамамен қай жылдары өмір сүрді?
  4. Волга өзені қазір қалай аталады?
  5. Аттила қайтыс болғаннан кейін Ғұн мемлекетінде қандай өзгерістер болды?
  6. Ғұн мемлекеті әскери жүйе бойынша құрылып, нешеге бөлінді?
  7. Ғұндар басшысын қалай атаған?

III. Жаңа сабақ (§ 27): Ғұндардың тұрмысы мен шаруашылығы

Шаруашылықтың негізгі бағыттары

Ғұндардың тұрақтаған қоныстарына жүргізілген археологиялық зерттеулер олардың үй жануарларының барлық түрін өсіргенін көрсетеді. Бұл көшпелі өмір салтымен қатар, шаруашылықтың жан-жақты дамығанын дәлелдейді.

Егіншіліктің дамығанын айғақтайтын олжалар

  • темір орақ
  • соқаның тістері
  • қол диірмендер
  • дән үккіштер

Бұл құрал-саймандар егін егуге және өнім жинауға қажетті жұмыстардың жолға қойылғанын білдіреді.

Тұрмыс және баспана

Ғұндар негізінен киіз үйлерде тұрған. Киіз үй — көшпелі өмірге қолайлы, тез жиналып, тез тігілетін баспана.

Киіз үй ішіндегі маңызды бұйымдар

  • төрге ілінетін қамшы
  • ағаш қынабы бар семсер
  • садақ пен жебелер салынған қорамсақ

Қолөнер

Ғұн қолөнер шеберлері жүннен төсеніштер мен кілемдер тоқыған. Бұл тұрмыстық қажеттілікпен қатар, шеберліктің дамығанын көрсетеді.

Қоғамдық құрылым және құқықтық тәртіп

Ғұн тайпаларында әлеуметтік теңсіздік қалыптасты. Олар көшпелі патриархалды қоғам ретінде сипатталады.

Қоғамда тәртіпті қамтамасыз ететін құқықтық нормалар болған. Жиналыстар айына үш рет өткізіліп отырған.

Жаза түрлері

  • ауыр қылмыс жасағандар өлім жазасына кесілген
  • ұсақ қылмыс жасағандардың беті тілінген

Бекіту тапсырмалары

Жаңа тақырыпты қорытындылау және білімді тексеру үшін төмендегі тапсырмалар орындалады:

1) Сызба толтыру

Ғұндардың шаруашылығы мен тұрмысына қатысты негізгі ұғымдарды тірек-сызбаға түсіріп, өзара байланысын көрсетіңіз.

2) Тарихи сынақ хат

Берілген деректер бойынша қысқа жауапты тапсырмаларды орындап, негізгі фактілерді нақтылаңыз.

3) Тарихтағы жыл санау

Оқиғаларды хронологиялық ретпен орналастырып, уақыт аралықтарын есептеңіз.