Етістіктің шақтарын қайталау
Мақсат пен міндет
Сабақтың мақсаты
Қазақ халқының Жаңа жылы — Ұлыстың ұлы күні Наурыз мейрамы туралы кеңінен мағлұмат беру. Етістіктің шақтарын қайталау арқылы оны практикалық тапсырмалармен меңгерту.
Сабақтың міндеттері
- Наурыздың ерекшелігін түсіндіру және салт-дәстүрді қастерлеуге тәрбиелеу.
- Өзіндік білім алуға сүйеніп, танымдық қызығушылықты арттыру.
- Наурыз тақырыбын бүгінгі өмірмен байланыстырып, шақтарды бекіту.
Ұйымдастыру бөлімі
Сәлемдесу және назар аударту
Оқушылармен амандасып, түгелдеп, сабаққа назарын аудару.
Көңіл-күйді көтеретін шумақ:
Алтын қақпа ашылып, Наурыз келді, жыл келді! Жылмен бірге жыр келді, Жер бусанып, құс келіп, Жеріме әсем нұр берді!
Үй тапсырмасын тексеру
«Біліміңді тексер» бөлімі арқылы оқушылардың алдыңғы білімін белсендіру.
- 1.Біз қандай бөлімді өтіп жатырмыз?
- 2.Көктемде қазақ елі қандай мерекелерді тойлайды?
- 3.Мейрамда сендер не істейсіңдер, қалай өткізесіңдер?
- 4.Ең жақсы көретін мейрамдарың туралы не айта аласыңдар? (Етістіктерді осы шақ, өткен шақ, келер шақта жазу.)
Сынып 3 топқа бөлінеді: Осы шақ, Өткен шақ, Келер шақ.
Жаңа сабақ: Наурыз — ұлттық мейрам
Кіріспе
Сабақтың тақырыбы хабарланып, мақсаты нақтыланады. Интерактивті тақтадан слайд материалдары көрсетіледі.
Жаңа сөздер
Ұлы
великий
Ұлыс
народ
Теңелу
равноденствие
Дәстүр
традиция
Ерекше
особый
Сөздікпен жұмыс
- Қазақ тіліне тән дыбыстарды тауып, мысал келтіру.
- Синонимдерін табу: ұлыс — халық, ел; ерекше — айрықша.
- Сөз тіркесі мен сөйлем құрастыру.
Мәтін: «Наурыз — ұлттық мейрам»
Наурыз — Ұлыстың ұлы күні, халықтық мейрам. Наурыз — жылдың басы әрі көктемнің бірінші айы. Бұл атау парсы тіліндегі нау — «жаңа» және ру — «күн» сөздерінен шығып, «Жаңа күн» деген мағынаны білдіреді.
Наурызды тойлаудың өзіндік дәстүрі бар. Бұл күні наурыз көже пісіріледі. Қазақ халқы Наурыз мейрамында ән шырқайды, күй тартады, балуан күрестіреді, ойын-сауық өткізеді. Бұл мереке халық өмірінде ерекше орын алады.
Қар ериді, көк шығады, күн мен түн теңеледі. Жаңа жылды адамдар қуанышпен қарсы алады. Олар бір-бірін: «Ақ мол болсын!», «Ұлыс оң болсын!», «Ұлыс береке берсін!», «Ұлыс бақытты болсын!» деп құттықтайды.
Назар аударыңдар:
Мәтіндегі етістіктерді табу арқылы шақтарды (осы, өткен, келер) ажырату — негізгі грамматикалық мақсат.
Топтық жұмыс
1-топ
Мәтінге жоспар құрып, мазмұнын сол жоспар арқылы әңгімелеп беріңдер.
2-топ
Мәтіннен тілектерді теріп жазыңдар. Сұраққа жауап беріңдер: Наурыз күнін халық қалай қарсы алады?
3-топ
Мәтіндегі етістіктерді теріп жазып, оларды үш шақта айтып беріңдер.
Практикалық тапсырмалар
1) Болымсыз етістікке айналдыру
Мәтінде кездесетін етістіктерді болымсыз түрге айналдырыңдар:
2) «Шақтарын тап» ойыны
- 1)Өткен шақта тұрған етістіктерді теріп жаз.
- 2)Осы шақта тұрған етістіктерді теріп жаз.
- 3)Келер шақта тұрған етістіктерді теріп жаз.
3) Тұйық етістіктер
Тұйық етістіктерді тауып, жасалу жолын түсіндіріңдер. Төмендегі диалогты оқып, -у жұрнағымен жасалған тұйық етістіктерді белгілеңдер.
— Екі көзің не үшін керек?
— Жақсыларды көру үшін.
— Екі қолың не үшін керек?
— Елге көмек беру үшін.
— Құлақ не үшін керек?
— Ақыл-кеңес тыңдау үшін.
— Жүрек не үшін керек?
— Жаулардан қорықпау үшін.
— Тіл мен жағың не үшін керек?
— Ақиқатты айту үшін.
— Ал аяғың?
— Шетте жүрсем, туған жерге қайту үшін.
Бекіту
1) Топтастыру
«Наурыз мейрамы» тақырыбы бойынша ойды топтастырып, негізгі ұғымдарды жүйелеңдер.
2) «Бес жолдық өлең» үлгісі
- 1 зат есім
- Наурыз
- 2 сын есім
- шуақты, мерекелі
- 3 етістік
- жылынады, ериді, (күн мен түн) теңеледі
- Сөйлем
- Наурыз — көктемнің бірінші айы.
- Синоним
- Жаңа күн
3) Сұрақ-жауап
- Бүгінгі сабақта нені білдік, нені үйрендік?
- Жаңа жылда қандай тілектер айтасыңдар? (Оқушылар тілектерін айтады, Наурыз батасын береді.)
Үй тапсырмасы және бағалау
Үйге тапсырма
- Мәтіннің мазмұнын айту.
- Жаңа сөздерді жаттау.
- Наурыз баталарын тауып келу.
Бағалау
Оқушылардың топтық жұмысқа қатысуы, мәтінмен жұмыс сапасы және грамматикалық тапсырмаларды орындауы бойынша қорытынды бағалау жүргізіледі.