Қазақша рефераттар

Тіл мерекесіне арналған сынып сағаты

Тіл мерекесіне арналған сынып сағаты

Мақсаты

  • Оқушыларға мемлекеттік тілдің өркендеуін, қадір-қасиетін және мәртебесін түсіндіру; ана тілді құрметтеуге, сүюге тәрбиелеу.
  • Әр ұлттың өзіндік ерекшелігі, салт-дәстүрі, діні және тілдік болмысы бар екенін ұғындыру.
  • Ой-өрісті, дүниетанымды кеңейту; сөздік қорды молайту; көпшілік алдында еркін ауызша сөйлеуге баулу.

Ұйымдастыру

Түрі
Дәстүрлі
Әдісі
Екі топ арасындағы сайыс
Көрнекілігі
Буклеттер, нақыл сөздер, кроссворд

Кіріспе сөз

Мұғалім сөзі Қазіргі ең таза, ең бай, ең табиғи, бұзылмай бұрынғы қалпында сақталып қалған тілдердің бірі — қазақ тілі. Шын ғылым үшін біз мұны ашық айтуымыз керек.

Армысыздар, құрметті мұғалімдер мен оқушылар! Баршамызға Тіл мерекесі құтты болсын!

Тіл — әрбір ұлттың жанды айнасы, сезім мен ойдың бейнесі. Қазақ халқы — сөзге шешен, ойы ұшқыр, мақалдап сөйлейтін халық. Кез келген дауды атақты билеріміз бір ауыз сөзбен шешкен. Ғасырлар бойы мүдірмей келе жатқан осы тілдің қадірін арттыру — бәріміздің ортақ парызымыз.

Жүргізушілер сөзі

1-жүргізуші

Республикамызда мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту — бүгінгі таңдағы өзекті мәселе. Тәуелсіз Қазақстанда тіл мәселесіне айрықша көңіл бөлініп келеді. Мемлекет болған жерде оның мемлекеттік тілі болуы — заңды құбылыс.

1997 жылғы 11 шілдеде қабылданған «Қазақстан Республикасындағы Тіл туралы» Заңға сәйкес Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі — қазақ тілі. Бұл заң тілдердің қолданылуының құқықтық негіздерін белгілеп, оларды оқып-үйрену мен дамыту үшін жағдай жасауға мемлекет міндетті екенін айқындайды және Қазақстанда қолданылатын барлық тілге бірдей құрметпен қарауды қамтамасыз етеді.

Өлең жолдары

2-оқушы
Жүзімнің нәзік, нәрлі сабағындай,
Тіліңді мәпелей біл, ала қылмай.
Аямай арам шөбін отап отыр,
Таза сақта көзіңнің жанарындай.
3-оқушы
Әрбір тілде сөйле әлемді таң қылып,
Қазақ тілін білмеу қандай заңдылық?!
Өсер балаң, байтақ далаң тұрғанда,
Қазақ тілі жасай берсін мәңгілік.

Нақыл ой

Қазақ тілінен асыл, қазақ тілінен бай тіл жоқ. Егер қазақ тілін білсең, дін де осында, ғылым-білім де осында. Дүниедегі ең асыл тіл — араб тілі, одан кейін түрік тілі, ал түрік тілдерінің ішіндегі гауһары — қазақ тілі.

Мақал-мәтелдер сайысы

Екі топқа берілетін тапсырмалар

1-топ

  1. 1.Тіл тас жарады, тас жармаса — бас жарады.
  2. 2.Дәлелсіз сөз — желмен тең.
  3. 3.Ине көзінен сынады, — шешен сөзінен сынады.
  4. 4.Піл көтермегенді — тіл көтереді.
  5. 5.Сөз тапқанға — қолқа жоқ.
  6. 6.Жеті жұрттың тілін біл — жеті түрлі ілім біл.
  7. 7.Шебердің қолы ортақ, — шешеннің сөзі ортақ.
  8. 8.Қаһарлы сөз — қамал бұзар.
  9. 9.Бас кеспек болса да — тіл кеспек жоқ.
  10. 10.Айтылған сөз — атылған оқпен тең.

2-топ

  1. 1.Бал тамған тілден — у тамған.
  2. 2.Тауды, тасты жел бұзар, — адамзатты сөз бұзар.
  3. 3.Жақсы сөз — жарым ырыс.
  4. 4.Жақсы байқап сөйлер, — жаман шайқап сөйлер.
  5. 5.Тіл қылыштан — өткір.
  6. 6.Ана сүті бой өсіреді, ана тілі — ой өсіреді.
  7. 7.Жыланның уы тісінде, адамның уы — тілінде.
  8. 8.Көре-көре көсем боларсың, сөйлей-сөйлей — шешен боларсың.
  9. 9.Тілден артық — қазына жоқ.
  10. 10.Сүңгі жарасы бітер, — тіл жарасы бітпес.

Викториналық сұрақтар

Топтық білім сайысы

1-топқа

  1. ҚР қашан тәуелсіздік алды?
    1991 ж. 16 желтоқсан.
  2. Қазақтың тұңғыш ғарышкері кім?
    Тоқтар Әубәкіров.
  3. Шоқанның әжесі кім?
    Айғаным.
  4. «Көксерек» әңгімесінің басты кейіпкері кім?
    Құрмаш.
  5. Қазақстан Лондон-2012 жазғы Олимпиада ойындарында жалпыкомандалық есепте нешінші орын алды?
    Жауабы көрсетілмеген (мұғалім толықтыра алады).
  6. «Қазақ хрестоматиясын» жазған кім?
    Ы. Алтынсарин.
  7. Күй атасы кім?
    Құрманғазы.
  8. «Орфография» сөзі қай тілден енген?
    Грек тілінен.
  9. Қазақ тілі қай тілдер тобына жатады?
    Түркі тілдес.

2-топқа

  1. Қазақ тілі алғаш мемлекеттік мәртебесін қай жылы алды?
    1989.
  2. Абайдың туған жылы?
    1845.
  3. Қазақ даласының «жарық жұлдызы» кім?
    Шоқан Уәлиханов.
  4. «Ақылды» сөзінің түбірі?
    Ақыл.
  5. Қазақ әліпбиін жасаған ғалым кім?
    А. Байтұрсынов.
  6. Беташар қашан айтылады?
    Келін түскенде.
  7. Тұңғыш кемеңгер (ұстаз) кім?
    Ыбырай Алтынсарин.
  8. Алғашқы романист жазушы кім?
    М. Дулатов («Бақытсыз Жамал»).
  9. Қазақ халқының салт-дәстүрлерін атаңыз.
    Шілдехана, бесік той, тұсау кесу, құда түсу, келін түсіру, қыз ұзату және т.б.

Қорытынды сөз

Мұғалім

Қалың елің — қазағыңа қорған бол!
Жеткіншегім, жайқала өсіп орман бол!
Шет тілі мен компьютерді меңгеріп,
Елге тірек, нағыз ұлттық тұлға бол!

Түйін

Жомарттық пен мәрттіктің негізінде үш нәрсе бар: біріншісі — өз сөзіңде тұру; екіншісі — әділдік пен туралықтан таймау; үшіншісі — қайырымдылықты ұмытпау. Егер мәрттік пен жомарттық жолында жүргің келсе, әр уақытта үш нәрседен сақтан: көзді — жаман назардан, қолды — жаман істен, тілді — жаман сөзден.

Осымен Тіл мерекесіне арналған тәрбие сағатымыз аяқталды.