Қазақстанның білім беру жүйесінің даму деңгейіне кері әсер ететін жайттар баршылық
Жаңа технология — білім сапасының кепілі
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында білім беру жүйесінің басты міндеті — ұлттық және адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде тұлғаны қалыптастыру және кәсіби шеберлігін шыңдауға бағытталған білім алуға қажетті жағдай жасау деп көрсетіледі. Бұл міндеттер білім беруге жаңа технологияларды енгізуді, білім беруді ақпараттандыруды және халықаралық, ғаламдық коммуникациялық желілермен ықпалдасуды да қамтиды.
Қазіргі инновациялық технологиялар — білім сапасын арттырудың сенімді құралы. Оларды орынды әрі жүйелі қолдану оқушыны шығармашылыққа баулып, оқу үдерісінің нәтижелілігін күшейтеді.
Жаңа технологиялардың оқушыға ықпалы
Жаңа технологиялардың басты ерекшелігі — оқушыға жан-жақты әсер етуі. Олар тек білімді немесе оқу бағдарламасын меңгертумен шектелмей, тұлғаның танымдық қабілеттерін және танымдық үдерістерін (есту, көру) дамытуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар өзін-өзі таныту, өзін-өзі бекіту, шығармашылық әлеуетті ашу, белсенді сөздік қорды кеңейту, өз бетімен білім алуға ынта қалыптастыру секілді маңызды дағдыларды қалыптастырады.
-
Танымдық қабілеттер
Есте сақтау, қабылдау, талдау, салыстыру дағдыларының дамуы.
-
Өзіндік оқу
Ізденіс, дербес шешім қабылдау, жауапкершілік қалыптасуы.
-
Шығармашылық
Ой ұсыну, түрлі тәсілмен дәлелдеу, жаңа өнім жасауға ұмтылыс.
-
Оқу-танымдық ынта
Қызығушылықтың артуы және сабаққа белсенді қатысу.
Мұғалімнің кәсіби дамуы және бәсекеге қабілетті ұрпақ
Заман талабына сай әрбір ұстаз оқушылардың білім сапасын арттыру үшін оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін жүйелі қолдануы қажет. Бұл үшін мұғалім өз біліктілігін үздіксіз көтеріп, кәсіби шеберлігін шыңдап, білімін толықтырып отыруы тиіс. Сонда ғана өзін-өзі дамыта алатын, қоғам өміріне белсенді араласатын, білімді тұлғаны қалыптастыруға мүмкіндік туады.
Бәсекеге қабілетті ұрпақ тәрбиелеу — білім бағдарламасының өзекті мәселелерінің бірі. Ең маңыздысы — жеке тұлғаның қабілетін ашу. Тұлғаны жан-жақты дамыту арқылы бойынан адамгершілікті, ізгілікті, дүниетаным кеңдігін, белсенділікті және жоғары мәдениеттілікті байқауға болады. Сондықтан мұғалім әрдайым жаңашыл әрі жан-жақты болуы керек.
Дарынды педагог К. Д. Ушинский: «Қызығушылығын туғызбайтын оқу бірте-бірте оқушының білімге деген құмарлығын жояды, ал тек қызығушылыққа негізделген оқу оқушының еркін, күш-жігерін тәрбиелемесе, мәнін жояды» — деп атап өткен. Демек, мұғалім сабағында оқушының қызығушылығын оятатын, әсерлі әрі мазмұнды орта қалыптастыруды үнемі назарда ұстауы қажет.
Жиі қолданылатын стратегиялар
Қазіргі тәжірибеде кеңінен қолданылатын тиімді тәсілдердің бірі — оқыту стратегиялары. Олардың бірнеше түрі төмендегідей:
Түртіп алу әдісі
Оқушы өз ойын жүйелейді, сұрақ-жауап арқылы білмегенін анықтайды, түсінгенін өз сөзімен жеткізіп, ойын нақтылайды.
- Өз ойын еркін білдіреді.
- Сұрақ қою және жауап алу арқылы білімін толықтырады.
- Ойды нақтылап, тұжырым жасауға дағдыланады.
Ұжымдық оқыту әдісі
Топпен жұмыс арқылы өзара қолдау мен жауапкершілік күшейіп, коммуникация және бірлескен шешім қабылдау дағдылары қалыптасады.
Ой толғау әдісі
Оқушы тақырыпқа қатысты жеке пікірін қалыптастырып, дәлелдеуге және қорытынды жасауға үйренеді.
Кубизм әдісі
Бір мәселені әр қырынан қарастыруға көмектеседі: сипаттау, салыстыру, талдау, қолдану, дәлелдеу және қорытындылау.
Топтастыру әдісі
Негізгі ұғымдарды жүйелеуге, байланыстарды көруге, ақпаратты құрылымдауға және ой картасын құруға мүмкіндік береді.