Әгугай домбыра әнін мен домбыра аспабымен орындап берейін
Сабақ туралы жалпы мәлімет
- Сынып
- 3-сынып
- Сабақтың тақырыбы
- Ән. Әнші. Композитор.
- Сабақтың түрі
- Жаңа сабақ
- Көрнекіліктер
- Балапандар суреттері, композитордың суреті, музыкалық аспап (домбыра)
Сабақтың мақсаты мен міндеттері
Бұл сабақ оқушыларды өнер әлеміне жетелеп, өнерпаздыққа баулуға, әсемдікке деген талғамын қалыптастыруға бағытталған. Сонымен бірге «ән», «әнші», «композитор» ұғымдарының мәнін түсіндіріп, музыкалық әрекет арқылы шығармашылық белсенділігін арттырады.
Білімділік
- Оқушылардың музыкалық білімін арттыру.
- Ән туралы түсінігін кеңейту.
- Ән, әнші, композитор терминдерін меңгерту.
Тәрбиелік
- Ән арқылы әсемдікке, әдемілікке тәрбиелеу.
- Әнді таза, нәзік, мәнерлеп орындауға дағдыландыру.
Дамытушылық
- Ой-өрісін дамыту.
- Есте сақтау қабілетін жетілдіру.
- Ырғақ сезімін және ән айту шеберлігін дамыту.
Нақты міндеттер
- Түрлі музыкалық тапсырмалар арқылы шығармашылық белсенділікті ояту.
- Дауыс қою, тыныс алу, дикция және ырғақпен жұмыс.
- Топпен орындау мәдениетін қалыптастыру.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық тренинг: «Жүректен жүрекке» жылы лебіз айту. Оқушылар балапанға арнап тілек сөздерін білдіреді.
Үй тапсырмасын тексеру: өздері жақсы көретін мысық, күшік т.б. жануарлардың суретін салып келу. Салған суреттеріне байланысты өлең шумақтарын оқып беру.
Жауап берген оқушыларға балапан суреттері таратылады.
2) Жаңа сабаққа кіріспе
Бүгін ән, әнші, композитор туралы әңгімелесеміз. Ән — тек сөз бен әуен ғана емес: орындаушының көңіл күйі мен сезімі де көрінетін өнер.
Сыныппен талқылау:
- Қазіргі заманның қай әншілері ұнайды?
- Қандай әндерін білесіңдер?
- Білетін әндеріңнің бірін орындап көрейік.
Ән тақырыптары
Әндер әртүрлі тақырыпта жазылады. Тақырыпты дұрыс тану — әннің мағынасын терең түсінуге көмектеседі.
Батырлық, ерлік
Мектеп, білім
Тарихи оқиғалар
Туған жер, ел, Отан
Рәміздер туралы
Ата-ана туралы
Табиғат туралы
Балалық шақ туралы
Музыка тыңдау: А. Қоразбаев
Таныстыру
А. Қоразбаев — әнші-композитор, көптеген әндердің авторы. Қазақтың ұлттық домбырасын әнмен үндестіріп, кеңінен танытқан өнер иесі.
«Әгугай домбыра» әнін домбыра сүйемелдеуімен орындап беремін. Мұқият тыңдаймыз.
Талқылау сұрақтары
- Ән қалай орындалды?
- Ән не туралы жазылған?
- Әнді қандай аспаптың сүйемелдеуімен орындадым?
Сергіту сәті: «Ән — Әнші — Композитор» ойыны
- Балаларға «Ән», «Әнші», «Композитор» деген айдарлар (таңба/жапсырма) беріледі.
- «Ән» болған оқушы «Әнші» болған оқушымен қосылып ән салады.
- Орындалған әннің композиторын «Композитор» болған оқушы атайды.
- Ойынды 4–5 рет қайталап ойнату.
Дауыс пен тыныс жаттығулары
Дауысқа жаттығу
«Әнші балапан» әнінің қайырмасына сүйене отырып, дыбыстармен жаттығу жасаймыз:
Ми–я, ми–я, ля, ля, ля, ля, ля
Дыбысты таза, біркелкі, жұмсақ шығаруға мән береміз.
Тыныс алу жаттығулары
- Демді дұрыс алу және ұзақ ұстау.
- Демді үнемдеп шығару.
- Ән орындағанда тынысты уақытында алмастыру.
Ән үйрену: М. Омаров — «Әнші балапан»
Әннің мазмұны
«Әнші балапан» — көпшілікке кең тараған ән. Ол балаларды білімге, өнерге, ғылымға шақырып, жақсы мақсатқа үн қатады. Әуені де, сөзі де жағымды, мәтіні жеңіл, есте сақтауға ыңғайлы.
Үйрету тәсілі
- Алдымен мұғалім әнді толық орындап, тыңдату.
- Әннің шумағы мен қайырмасын бөліп үйрету.
- Аспапқа қосылып, сыныппен бірге орындау.
Шығармашылық жұмыс
Қайырмаға өз әуеніңді құрастыр
Әннің қайырмасына өзімізше әуен шығарып көрейік. Әр оқушы қайырманың сөзіне өз нұсқасын салып орындап, шығармашылығын көрсетеді.
Сабақты қорытындылау: «Адасқан балапандар» ойыны
Ойынның барысы
Қорытынды бөлімде сыныпқа тауық келеді. Балапандар енесінен адасып қалады. Балалар сұрақтарға жауап беру арқылы тауыққа көмектеседі: әр дұрыс жауап бір «жоғалған балапанды» табуға мүмкіндік береді.
Қайталау сұрақтары
- Ән деген не?
- Әнші деген кім?
- Әнші-композитор деп кімді айтады?
- Қандай әнші-композиторларды білесіңдер?
- Өзің ұнататын бір әнді орында.
- Хормен «Әнші балапан» әнін орындаңдар.
Үй тапсырмасы
- Өздеріңе таныс әнші-композиторлардың әндерін үйреніп келу.
- М. Омаровтың «Әнші балапан» әнін жатқа айту және нақышына келтіріп орындап келу.