Білім жолында
Әдеби-танымдық кеш: «Ақселеу — Алашқа ортақ тұлға»
Бұл әдеби-танымдық кеш жерлес қаламгер, зерттеуші, этнограф әрі өнер иесі Ақселеу Сланұлы Сейдімбектің өмірі мен шығармашылығын жан-жақты танытуға арналған. Кеш мазмұны арқылы оқырманға көркем әдебиетке қызығушылық ұялату, ұлттық құндылықтарды бағалау мәдениетін қалыптастыру, сондай-ақ Ақселеу мұрасының тереңдігін сезіндіру көзделеді.
Білімділік
Ақселеу Сейдімбектің өмірі мен шығармашылығын кеңінен танып, көркем әдебиетке қызығушылықты арттыру.
Дамытушылық
Прозасы мен зерттеулерінің ерекшелігін ұғындыру, даралығын таныту, шығармаларын мәнерлеп айтуға баулу.
Тәрбиелік
Адамгершілік, ұлтжандылық, эстетикалық талғам мен өнерпаздыққа тәрбиелеу, рухани тереңдікті сезіндіру.
Кештің жоспары
- Ақселеу туған өлке
- Ақселеу өскен орта
- Білім жолында
- Алғашқы қызметтер
- Алғашқы әңгімелері мен зерттеулері
- Жазушы, әдебиетші
- Аудармашы
- Ғалым-зерттеуші
- Этнограф
- Күйші-сазгер
- Ұлт азаматы
Туған жері мен балалық шағы
Ақселеу Сланұлы Сейдімбек 1942 жылдың 12 желтоқсанында Қарағанды облысы, Жаңаарқа ауданында дүниеге келді. Әкесін соғыс жалмап, анасы жесір қалады. Балалық шағындағы ауыртпалықты жеңілдетіп, оған қамқор болған әкесінің ағасы Аманбек пен Күләндә еді. Өмірге құштар жасөспірімнің талабын ерте таныған Аманбек ақсақал оны қатарынан қалдырмай, қолдау көрсетеді.
Мектеп қабырғасынан-ақ өлең жазып, «үмітті ақын» ретінде таныла бастайды. Жырлары баспасөз беттерінде жарияланып, шығармашылық жолының алғашқы соқпағы ашылады.
Еңбек пен білім жолы
1959 жылы орта мектепті тәмамдаған соң, комсомолдық жолдамамен Қызылтау кеңшарында мал шаруашылығы саласында еңбек етті. 1963–1968 жылдары ҚазМУ-дың журналистика факультетінде оқып, кәсіби қалыптасуына берік негіз қалады.
Көркем оқу үшін ұсыныс
Алғашқы туындылары туған жер мен ауыл тұрмысы тақырыптарына арналды. «Атамекен» әңгімесінен үзінді оқуға болады (8А сынып оқушысы Белилова Алуа).
Қызмет жолы: баспасөз бен редакторлық мектеп
Ақселеу Сейдімбек 1968–1975 жылдары «Лениншіл жас» (қазіргі «Жас Алаш») газетінде әдеби қызметкер, меншікті тілші болып еңбек етті. 1976–1981 жылдары «Социалистік Қазақстан» газетінде әдебиет және өнер бөлімін басқарды. 1983–1987 жылдары «Білім және еңбек» (қазіргі «Зерде») журналының бас редакторы қызметін атқарды.
Проза әлемі: «Аққыз» және көркемдік шеберлік
Сейдімбектің жазушылық қуатын, көркемдік деңгейін айқын танытқан еңбектерінің бірі — «Аққыз». Жинақтағы повестердің ішінен «Күзеуде» және «Бір атым насыбай» шығармалары ерекше аталады. Бұл туындылар көркемдік тұжырымдамасы мен тіл өрнегі тұрғысынан классикалық үлгі ретінде сипатталған.
Сюжет құрудағы тартымдылық пен тілдің құнарлылығы — шеберлік белгісі. Әр сөз өз орнын тауып, оқырманды кейіпкерлердің сезім әлеміне еріксіз жетелейді.
Көркем оқу үшін ұсыныс
«Аққыз» повесінен үзінді оқуға болады (8-сынып оқушысы — көрсетілмеген).
Публицистика және әдеби сын
Ақселеу Сейдімбек халқына көркем шығармаларымен қатар, мерзімді баспасөзде жиі жарияланған мазмұнды мақалалары мен очерктері арқылы кеңінен танылды. Ол әдеби сын саласына да салмақты үлес қосты.
Мақалаларында әдебиет пен тіл, мәдениет пен білім, өнер мен өмір, қоғам мен уақыт, ел мен жер, тарих пен ұлт келешегі туралы өзекті мәселелер көтерілді. Сондай-ақ ойсыздық пен бейғамдықты, тоқмейілсу мен енжарлықты, еріншектік пен астамшылықты, қанағатсыздықты сыншыл көзқараспен көрсете білді.
Көркем оқу үшін ұсыныс
«Тауға біткен жалбыз» әңгімесінен үзінді оқуға болады (8-сынып оқушысы — көрсетілмеген).
Ғылымға бетбұрыс және ұлттық қазынаны жаңғырту
Білімі кемелденіп, шығармашылық тәжірибесі толысқан Ақселеу Сейдімбек дер кезінде ғылымға келді. Оның ғылыми ізденістері бір кезеңде өзі бас редактор болған «Білім және еңбек» журналындағы еңбектерінен бастау алып, кейін «Зерде» аталған басылымның мазмұнын байытып, ұлттық қазыналарымызды жүйелі түрде насихаттауға ұласты.
«Күңгір-күңгір күмбездер»: тарихи-этнографиялық кең тыныс
Қазақтың төлтума мәдениетін тарихи тұрғыдан тұтастай саралауға бағытталған «Күңгір-күңгір күмбездер» еңбегі 1981 жылы жарық көрді. Зиялы қауым арасында ерекше қызығушылық тудырған бұл кітап ұлттық сілкініс әкелген ірі ізденіс ретінде бағаланды.
Еңбек дәстүрлі мәдениетті төлтума қалпында біртұтас құбылыс ретінде қарастыруымен, тарихи-этнографиялық деректерінің молдығымен, ең бастысы — ұлттың рухани әлемін пайымдаудағы терең тұжырымдарымен оқырман назарын аудартты. 1985 жылы бұл кітап Е. Қажыбековтың аударуымен орыс тілінде «Поющие купола» атауымен жарық көрді.