Сөздік әдіс
Сабақ тақырыбы
Қадыр Мырза Әлидің «Кәрі қыран» өлеңі.
Білімділік
Ақынның өмірі мен шығармашылығынан қысқаша мәлімет бере отырып, өлеңнің идеясын және мақсатын ұғындыру.
Дамытушылық
Оқушылардың поэзияға қызығушылығын арттыру, өз пікірін еркін айтуға дағдыландыру, іскерлік қабілетін шыңдау.
Тәрбиелік
Отансүйгіштікке, ерлікке және қайсарлыққа тәрбиелеу.
Сабақтың әдісі мен тәсілдері
Негізгі әдіс
Интерактивті оқыту.
Тәсілдер
- Сөздік әдіс
- Сұрақ-жауап
- «Аквариум» тәсілі
Модульдік оқытудағы оқыта-үйрету ойындары
- «Мені түсін»
- «Ең бастысы»
- «Жылдар сөйлейді»
- «Өз жартыңды тап»
- «Шеңбер бойымен әңгімелеу»
Сабақтың типі
Жаңа ұғымды меңгерту сабағы.
Көрнекіліктер
Ақын портреті, шығармашылығына арналған бетшелер, қанатты сөздер, тақырыпқа сай суреттері бар слайдтар.
Пәнаралық байланыс
Ән, биология, халықтық педагогика.
Сабақ барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі: сынып екі топқа бөлінеді.
Кіріспе: ән арқылы ой қозғау
Сабақ Қадыр Мырза Әлидің «Қазақтарды шетелдік қонақтарға таныстыру» өлеңіне жазылған әнді үнтаспадан тыңдаудан басталады. Әннің авторы — Телғозиев.
Тыңдалымнан кейін қойылатын сұрақтар
- Ән ұнады ма?
- Әннің мазмұнын айқындап тұрған негізгі сөздер қандай деп ойлайсыңдар?
Оқушыларға негізгі сөздерді дәптерлеріне жазу ұсынылады.
Тақырыппен байланыстыру
Қазақ халқының шежіресін тарқатып, ұлттық болмысты суреттеген қандай өлеңдерді білесіңдер?
Оқушылар жауап берген соң, сабақ басында тыңдалған ән Қадыр Мырза Әли сөздеріне жазылғаны нақтыланады.
Ақын туралы естеліктен үзінді
Оқушыларға ақын туралы естеліктен үзінді оқылады:
«Жұбағаң аға буынның соңы, жаңа буынның басы іспетті өте парасатты, алғыр азамат болатын. Ол үлкендердің аса қымбат қасиеттерін өз бойына барынша сіңірген редактор еді. Жақын-жуық, дос-жолдастарына деген өкпе-назы болса да, оны көңілінде ұзақ сақтамай, реті келгенде айта білетін. Сөйтіп, іштей тазарып отыратын ғажап қасиеті бар еді.
Мен “Жұлдыз” журналына енді ғана орналасып, редакцияның ішкі дәстүрлеріне біртіндеп бой үйрете бастаған кезімде, ол аяқасты сырқаттанып, ауруханаға түсіп қалды. Менің ол кезде қайда жүргенім есімде жоқ. Редакция қызметкерлері Жұбағаңа барып, көңілін сұрап қайтыпты. Солардың арасында менің бармағаныма таң қалған болуы керек…
Әбділда Тәжібаев ағамыз маған телефон соғып: “Қадыр, сен Жұбан ағаңа барып шықпадың ба? Мен бардым. Ол маған: ‘Алып бара жатқан науқасым жоқ… Бірақ, бірақ мен осы жерден қайтып шықпайтын шығармын, сірә’, — деді”.
Сұм жүрек бір нәрсені сезгендей болды. Содан бірер күн өтпей-ақ, қайран ақын дүниеден өтті. Сол кездері менің “Қорамсақ” атты жаңа кітабым жарық көрген еді. Онда “Кәрі қыран” деген өлең бар. Бұл — ақын ағама арналған арнауым еді».
Маңызды түйін
Естелік мәтіні «Кәрі қыран» өлеңінің идеялық астарын ашуға жетелейді: тұлғаға құрмет, өмірдің өткіншілігі, рухани биіктік және азаматтық келбет.