Министрдің айтуынша, жаңа форматтағы жүйе әлеуметтік көмекті күшейтуді, берілетін жәрдемақыларды біріктіре отырып, азаматтар үшін оңтайландыруды және олардың мөлшерін көбейту мәселелерін шешетін болады
Әлеуметтік көмекті жаңа форматқа көшіру: біріктіру, оңтайландыру және мөлшерін арттыру
Министрдің айтуынша, жаңа форматтағы жүйе әлеуметтік қолдауды күшейтуді, азаматтарға берілетін жәрдемақыларды біріктіру арқылы рәсімдеуді жеңілдетуді және төлем мөлшерін арттыруды көздейді. Негізгі мақсат — әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасыларға қолжетімді, түсінікті әрі тиімді механизм қалыптастыру.
Бірінші қадам: үш жәрдемақыны бір төлемге біріктіру
Қазіргі кезде көпбалалы және аз қамтылған отбасыларға берілетін үш түрлі төлем бар: табысқа қарамастан республикалық бюджеттен тағайындалатын арнаулы жәрдемақы, отбасының табысына қарай жергілікті бюджеттен төленетін балалар жәрдемақысы және атаулы әлеуметтік көмек. Жаңа жүйеде осы төлемдер біріктіріліп, бір ғана атаулы әлеуметтік көмек ретінде ұсынылады.
Бұған дейін азаматтар үш түрлі жәрдемақы алу үшін бөлек құжат пакеттерін дайындап, бірнеше мекемеге жүгінуге мәжбүр болатын. Енді бір пакет құжат әзірленіп, бір ғана мекемеге — жұмыспен қамту орталығына тапсырылатын болады.
Екінші қадам: төлем мөлшерін ұлғайту
Министрдің дерегінше, бүгінгі үш жәрдемақының жиынтық сомасы әлеуметтік әлжуаз отбасылардың әрбір мүшесіне айына 6 396 теңге шамасында тиесілі болып отыр. Жаңа жүйеде кедейлік шегі күнкөріс деңгейінің 40%-ынан 50%-ына дейін көтерілетіндіктен, жан басына шаққандағы қолдау көлемі едәуір артады.
2018 жылдан бастап төлем мөлшері қазіргі үш жәрдемақының жалпы сомасынан орташа есеппен 25% жоғары болады.
Келесі жылдың бюджетінде осы өзгерістерді іске асыру үшін қосымша қаражат қарастырылған.
Шарттылық қағидасы: еңбекке қабілетті азаматтарға қойылатын талап
Маңызды ерекшелік — жаңа форматтағы көмек тұрмысы төмен отбасыларға шартты түрде тағайындалады. Егер отбасында еңбекке қабілетті, жұмыс жасындағы азаматтар болса, олар міндетті түрде жұмыспен қамту шараларына қатысуы тиіс.
- Мемлекет оқу, мамандық алу, жұмысқа орналасу және микрокредит арқылы кәсіп ашуға қолдау көрсетеді.
- Егер еңбекке қабілетті азамат ұсынылған қолдаудан өз еркімен бас тартса, атаулы әлеуметтік көмек тағайындалмайды.
- Ал жұмыспен қамту шараларына қатысуды өз бетінше тоқтатса, төленіп жатқан атаулы әлеуметтік көмек тоқтатылады.
Кімдерге көмек шартсыз беріледі
Отбасындағы кәмелетке толмаған балаларға, бала күтімімен отырған аналарға және объективті себептерге байланысты еңбек ете алмайтын жұмыс жасындағы азаматтарға әлеуметтік көмек ешбір шартсыз тағайындалып, төленеді.
Пилоттық тәжірибе: “Өрлеу” бағдарламасының нәтижелері
Министрдің мәліметінше, бұл механизм 2014 жылдан бері Дүниежүзілік банктің қолдауымен пилоттық форматта “Өрлеу” бағдарламасы аясында іске асырылып келеді. Үш жыл ішінде бағдарламаға 79 мыңға жуық азамат қатысып, олардың шамамен 19 мыңы жұмысқа тартылып, кедейлік шегінен шыққан.
Іске асыру дайындығы: заң, әдістеме және цифрлық жүйе
Жаңа жүйені енгізу үшін атаулы әлеуметтік көмек туралы заңға тиісті өзгерістер енгізіліп, 2015 жылы қабылданған. Қазір әдістемелік құжаттар аяқталу кезеңінде, олар 1 шілдеге дейін жергілікті органдарға жеткізіледі.
Сонымен бірге атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін автоматты есептейтін бірыңғай ақпараттық жүйе әзірленген. Бұл жүйе 1 шілдеден бастап барлық жұмыспен қамту орталықтарына орнатылып, мамандарды жаңа тәртіппен жұмыс істеуге оқыту жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Ақпараттық жұмыс және өңірлерге тапсырма
Қосымша түрде мобильді топтар елді мекендерге шығып, ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізген. Барлық әкімдіктерге атаулы әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасылар саны көрсетілген тізімдер жеткізілген.
Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмектің маңызын ескере отырып, облыс әкімдіктеріне екінші жартыжылдықта тізімдегі азаматтармен нақты жұмыс жүргізу, алушылардың болжамды санатын қайта айқындау, бюджет қаржыландыруының қажетті көлемін нақтылау және ақпараттық-түсіндіру шараларын кеңейту тапсырмасын беру ұсынылды.
Материал ресми мәлімдеме мазмұны негізінде редакциялық өңдеуден өткізілді: сөйлем құрылымы ықшамдалып, терминдер біріздендірілді, мәтін оқылымдылығы жақсартылды.