Мейірімді болсаң - сазды әуенмен тербетілер бесігің
Тақырыбы: «Жүректі жылытар мейірімділік»
Бұл мәтін — мейірімділік туралы тәрбие жұмысына арналған жүргізу сценарийі. Онда өлең жолдары, ой қозғау сұрақтары, жағдаяттарды талдау, қысқаша көрініс және қорытынды тілек қамтылған.
Көрнекілігі
Слайдтар, бейнеролик, плакаттар
Мақсаты
Мейірімділік туралы жан-жақты ой қозғау, оқушылар өнерін тамашалау
Негізгі өзек
Ізгілік, жанашырлық, сыйластық
Жүргізушілер сөзі
1-жүргізуші
Қайырлы күн, ұстаздар мен оқушылар! Бүгінгі «Жүректі жылытар мейірімділік» атты шарамызға қош келдіңіздер!
2-жүргізуші
Мейірімділік — адамның өзге біреуге жылылығын, ізгі ниетін және лебізін білдіруі. Ол адамдар арасындағы сыйластық, кең пейілділік, жанашырлық секілді қасиеттерге негізделеді. Мейірімділік — адамның жоғары адамгершілік белгісі, жан дүниені жадыратып, өмірге шуақ сыйлайтын аса маңызды құндылық.
Ендеше, мейірімділік сезімі туралы бейнероликке назар аударайық.
Нақылға сүйенген ой
Хәкім Шәкәрім: «Мейірімділік махаббат, қайырымдылық, адалдық секілді ақ жүректен шығады» — деп бекер айтпаған.
2-жүргізуші
Қазақтың дәстүрлі әдеп жүйесінде мейірімділік адамгершілік, ізгілік, ізеттілік, имандылық, инабаттылық секілді асыл қасиеттермен үндеседі. Жүсіп Баласағұн да мейірімге зор мән беріп: «Кір тигізбей ұста ойыңның өрісін, мейірім етсең — мейірімділік көресің» — деген.
Өлең жолдары
Мейірімділік — ғажайып өмір есігі,
Мейірімді болсаң — сазды әуенмен тербетер бесігің.
Ашық болса мұқтаждарға көңілің мен есігің,
Мейірімсіз болсаң, Алладан болмас кешірім.
Қол ұшын бер жетімдерге жылаған,
Қайтарма қолын, ананың көмек сұраған.
Оу, адамзат, бойға біткен мейірімді
Ұмытпа, соны сіздерден әркез сұранам.
Мейірімді ізде — таза, аңғал жүректен,
Селт еткізер сезім бойда дір еткен.
Мейірім — ана бойынан дарыған шуақ,
Өмірге жылылықпен гүл еккен.
Музыкалық бөлім
Алдарыңызда әсем әнімен __________________ қарсы алыңыздар.
Оқушылардың қысқа шумақтары
Зарина
Жақсы адам көңілі — күн,
Жанға сәуле түсірген.
Нашар адам көңілі — түн,
Кеудеден отты өшірген.
Азамат
Талпын жақсы болуға,
Күндей сәуле шашатын.
Білім іздеп өнер тап,
Түнді күндей ашатын.
Альбина
Айтқан тілді аламын,
Айтқан жерге барамын.
Мен әдепті, мен әдепті баламын.
Ерназ
Толған айдай жан болсаң,
Толсын ақыл ішіңе.
Күн көзіндей жан болсаң,
Ел сүйсінсін ісіңе.
Әсел
Сыйластықты іздеген —
Әдеп сақтар ізгі өрен.
Сыпайылық белгісі —
Үлкендерге «Сіз» деген.
Жағдаяттарды шешу
Оқушыларға слайд арқылы жағдаяттар беріледі. Әр жағдайға мейірімділік пен жауапкершілік тұрғысынан жауап берейік.
1-жағдаят
Сен аулада ролик тебіп жүрсің, ал досыңның ролигі жоқ. Не істейсің?
2-жағдаят
Алдыңнан бір құшақ газет-журнал көтерген хат тасушы апай шықты. Не істейсің?
3-жағдаят
Анаң ас дайындап жатыр, ал інің мазасызданып кетті. Не істейсің?
4-жағдаят
Ауыр сөмкелер көтерген әжені абайсызда қағып кетіп, сөмкесіндегі заттарын шашып алдың. Не істейсің?
Үлгі жауаптар
- 1 Егер менде ролик болып, досымда болмаса, оның рұқсатымен кезектесіп тебуге келісер едім.
- 2 Хат тасушы апайға көмектесіп, газеттерін көтерісер едім.
- 3 Анам алаңсыз ас дайындауы үшін, інімді жұбатып, ойын ойнатар едім.
- 4 Кешірім сұрап, заттарын жинап беріп, қажет болса үйіне дейін апарып көмектесер едім.
«Кемпірқосақ» кеңестері: 7 ізгі әдет
Кемпірқосақ жеті түстен тұрады. Әр түсте — адамды жақсылыққа жетелейтін бір-бір ақыл бар.
1
Әр күніңді жақсы оймен баста, уақытыңды бос өткізбе.
2
Күні бойы айналаңдағы адамдар туралы сүйіспеншілікпен және ізгілікпен ойла.
3
Ұйықтар алдында: «Бүгін кімді қуанттым, кімді жұбаттым, қандай қайырым жасадым?» — деп ойлан.
4
Басқалардың қажетіне жарай білуге талпын.
5
Ата-анаңның мейірім шуағын сезініп, қадірлей біл.
6
Тыныштық сақтауды үйрен; нәзік үнмен биязы, мәдениетті сөйлеуге дағдылан.
7
«Жақсылыққа жақсылық — әр кісінің ісі, жамандыққа жақсылық — ер кісінің ісі» деген мақалды түсініп, жадыңда ұста.
(Баяу музыка ойнап тұрады.)
1-жүргізуші
Жақсы болу — өзіңнен,
Жаман болу — өзіңнен.
Өзіңді өзің аяла,
Өзіңнен үйрен, өзіңнен.
Жақсылық көрсең біреуден,
«Мен қандаймын?» — деп ойла.
2-жүргізуші
Жамандық көрсең біреуден,
«Мен қандаймын?» — деп ойла.
Өзіңді өзің қолыңа ал —
Өзіңсің ақыл айнасы.
Тиеді саған мәні бар,
Өзіңді тану пайдасы.
Қысқаша көрініс: «Жүрек, Ақыл, Қайрат және Білім»
Шара тақырыбына сай мейірімділікке жетелейтін ақыл, қайрат және білім туралы шағын көрініс ұсынылады.
Жүрек
Мен адам баласын алаламаймын: жақсылыққа елжіреп, еритін — мен; жаманшылықтан жиреніп, тулап кететін — мен. Әділет, нысап, ұят, рақым, мейірбандық дейтін нәрселердің бәрі менен тарайды.
Жүрек (Ақыл мен Қайратқа)
Ей, Ақыл! Амал да, айла да — бәрі сенен шығады. Жақсының да, жаманның да сүйенгені — сен. Екеуіне де іздегенін тауып беріп жүресің — соның жаманы бар.
Ей, Қайрат! Сен де жақсылықты берік ұстайсың, кейде жамандықты да берік ұстап кетесің — соның жаманы бар.
Білім
Үшеуіңнің басыңды қосу — менің міндетім. Бірақ билеуші, әмірші жүрек болса жарайды. Үшеуің бірік, ал жүрекке билік бер.
1-жүргізуші
Үш-ақ нәрсе — адамның қасиеті:
Ыстық жүрек, нұрлы ақыл, жылы қайрат.
Біреуінің күні жоқ біреуінсіз,
Ғылым — сол үшеуінің жолын білмек.
2-жүргізуші
Табиғаттағы барлық жылу — күннен,
Өмірдегі барлық жылу — адамнан.
Қорытынды ой және тілек
Адамдар бір-біріне жылы сезімін білдіріп, тек жақсылық ойлап, игілік жасау арқылы мейірімділік танытады. Жақсылықпен кәрі-жастың күйін біл; сөз-ісіңмен ел-жұртыңды сүйіндір. Есендікте ізгілік ет, тарылма.
Ән
Жүзінде жылу, жүрегінде мейірімі мол жас өрендердің орындауында «Әрқашан күн сөнбесін» әні. Қабыл алыңыздар!
2-жүргізуші
Жүрегіміз жылылыққа, көңіліміз шаттыққа, жүзіміз қуанышқа толсын. Бүкіл адамзат баласын жақсылыққа жетелейтін мейірімділік қасиеті сөнбесін, әр күніміз әдемі өтсін. Жақсылықтың жаршысы болыңыздар! Бар болыңыздар! Бақытты болыңыздар!
Бәрі бірге
Келесі кездескенше аман-сау болыңыздар!