Сабақтың тақырыбы: 1920 - 30 жылдардағы қоғамдық саяси өмірИосиф Виссарионович Сталин
1920–30 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір: И. В. Сталиннің билікке келуі
Иосиф Виссарионович Сталин 1879 жылғы 9 желтоқсанда Тифлис губерниясының Гори қаласында етікші отбасында дүниеге келді. Ол еңбек жолын Кавказ өңірінен бастап, уақыт өте келе жалпы ресейлік саяси қызметке көтерілді.
Осы кезеңде Сталиннің теориялық еңбектері кең тарала бастады. «Правда» газетінде жарияланған «Марксизм және ұлттық мәселе» мақаласын В. И. Ленин жоғары бағалады.
Бас хатшылыққа тағайындалуы
1922 жылғы сәуірде Орталық Комитет пленумында И. В. Сталин партияның Бас хатшысы қызметіне тағайындалды. В. И. Ленин ауырғаннан кейін, ал кейін ол қайтыс болған соң, билік үшін күрес күшейіп, нәтижесінде Сталиннің саяси ықпалы арта түсті.
Бұл қызмет оған саяси және шаруашылық басқару секілді күрделі әрі жауапты міндеттерді жүктеді.
Жазу реформалары және мәдени салдары
- 1929 жылы латын әліпбиіне көшу жүзеге асты.
- 1940 жылы кириллицаға көшіру енгізілді.
Бұл өзгерістердің салдарынан ұлттық мәдениеттің қымбат мұрасы саналатын көптеген кітаптар, басылымдар, ғылыми еңбектер мен тарихи материалдарға қолжетімділік төмендеді, ал бұрынғы жазумен жиналған мұраларды пайдалану қиындай түсті.
Ф. И. Голощекин және Қазақстандағы саяси науқандар
Өмірбаяны және қызметке келуі
Филипп Исаевич Голощекин мамандығы бойынша тіс дәрігері болған. Партия тарихын жазушылар оның Қазақстанға қалай және қандай жағдайда келгенін нақты ашып көрсетпейді.
1925 жылы ол өлкелік партия комитетінің бірінші хатшысы болып сайланды. Оны кімнің сайлағаны жөнінде деректер бірізді емес: белгілісі — оны қазақстандық коммунистердің өздері сайлаған жоқ.
«Огонёк» журналына В. Костиков 1927 жылдың өзінде-ақ оның Сталиннің жеке, сенімді номенклатурасына айналғанын атап өткен.
1925 жылғы 13 қыркүйекте Мәскеудегі орталық билік Қазақстан өлкелік партия комитетінің хатшылығына Филипп Исаевич (Шая Ицкович) Голощекинді жіберді. Ол бұл қызметте 1933 жылғы 21 қаңтарға дейін отырды.
Голощекин басшылық еткен жылдары қазақ халқы өз тарихындағы ең ауыр кезеңдердің бірін бастан өткерді.
1928 жылғы кәмпескелеу және күштеп тәркілеу
1928 жылғы 28 тамыздағы «бай-кулактарды кәмпескелеу» туралы қаулы іс жүзінде күштеп тәркілеуге ұласты. Кеңес өкіметі ірі байлардың ғана емес, орта шаруалардың да мал-мүлкін зорлықпен тартып алды.
Науқанның ұраны
«Асыра сілтеу болмасын, аша тұяқ қалмасын».
Мал шаруашылығына соққы
Нәтижесінде мал шаруашылығы күрт құлдырады: 1929 жылы Қазақстандағы мал саны шамамен 40 миллион болса, 1933 жылы 4 миллионға әрең жетті.
Бұл көрсеткіштер күштеп тәркілеу мен әкімшіл-әміршіл саясаттың әлеуметтік-экономикалық салдарын айқын көрсетеді.