Қазақша рефераттар

Азимут тобына

Мақсаты

Оқушылардың ой-өрісін кеңейту, ойлау мен есте сақтау қабілеттерін дамыту, шапшаңдық пен тапқырлыққа баулу және жылдам, нақты жауап беруге дағдыландыру.

Сайыс кезеңдері

I кезең — «Таныстыру»

Ұйымдастыру

Әр топ өздерін таныстырады. Төсбелгілер тексеріледі.

  • 1-топ: «Азимут»
  • 2-топ: «Гималай»

II кезең — «Почта»

Бағдарлау

Қатысушылардың алдына хат тасталады. Егер оқушылар азимут бойынша жүруді білсе, хатты дұрыс оқи алады.

Негізгі дағды: азимутты анықтау және бағыт бойынша әрекет ету.

III кезең — «Бәйге»

10 сұрақтан

Әр топқа 10 сұрақ қойылады. Оқушылар жылдам әрі дәл жауап беруі керек.

«Гималай» тобының сұрақтары

  1. 1 Теңіз жағалауында соғатын жел — бриз.
  2. 2 Жер бетіндегі нүктенің мұхит/теңіз деңгейінен есептелінетін биіктігі — абсолют биіктік.
  3. 3 Азимут 0°-тан 360°-қа дейін есептелінеді.
  4. 4 Азимуттың 90° бағыты — шығыс.
  5. 5 Құрлықтың жан-жағынан сумен қоршалған шағын бөлігі — арал.
  6. 6 Меридиан мен параллельдердің қиылысуынан пайда болатын тор — градус торы.
  7. 7 Белгілі бір жердегі ауа райының көпжылдық орташа жай-күйі — климат.
  8. 8 Қашықтықты қағаз бетіне түсіру үшін кішірейту дәрежесі — масштаб.
  9. 9 Таулар биіктігіне қарай 3 топқа бөлінеді.
  10. 10 Жер шарында 5 жылу белдеуі бар.

«Азимут» тобының сұрақтары

  1. 1 Планеталардың Күн төңірегіндегі жолы — орбита.
  2. 2 Азимуттың 180° бағыты — оңтүстік.
  3. 3 Екі нүктенің биіктік айырмасы — салыстырмалы биіктік.
  4. 4 Карталар масштабына қарай 3 түрге бөлінеді.
  5. 5 Жердің су қабығы — гидросфера.
  6. 6 66,5° ендік арқылы жүргізілген параллельдер — поляр шеңбері.
  7. 7 Үш жағынан сумен қоршалған, құрлықтың суға сұғына енген бөлігі — түбек.
  8. 8 Өзеннің ағып шығатын жері — бастау.
  9. 9 400–1000 м аралығындағы таулар — аласа таулар.
  10. 10 Абсолют биіктігі 200 м-ден аспайтын жазық — ойпат.

IV кезең — «Сыр сандық»

Жылдам тапсырмалар

Оқушылардың алдына сандықша қойылады. Ішіндегі тапсырмалар қысқа уақытта орындалуы керек.

  • Жылдық орташа температураны есептеу.
  • Шартты белгілерді анықтау.
  • Картадан бір нүктенің координатасын табу.

V кезең — «Ойлан, тап»

Құрастыру

Оқушыларға карта қиықтары беріледі. Міндет — бөлшектерді дұрыс құрастырып, тұтас картаны жасау.

VI кезең — «Кім жылдам?»

Мұхиттар тақырыбы

Ілініп тұрған шарлардың ішінде мұхиттарға қатысты тапсырмалар болады. Әр топтан бір оқушы шығып, шарды жарып, ішіндегі тапсырманы картадағы мұхиттарға ілінген (топ атауы жазылған) қалташаға салады. Оқушы орнына отырғаннан кейін келесі қатысушы жалғастырады. Ойын шарлар біткенше жүреді. Соңында әр топтың қалташасындағы тапсырмалар тексеріледі.

Тапсырмалар тізімі (мұхиттар)

  1. 1 Жер шарындағы ең үлкен әрі ең терең мұхит — Тынық мұхиты.
  2. 2 1520–1521 жж. дүние жүзін айналу саяхатында Тынық мұхитын алғаш жүзіп өткен — Ф. Магеллан.
  3. 3 Ірі аралдары көп, әрі ең шағын және таяз мұхит — Солтүстік Мұзды мұхит.
  4. 4 Ең жылы әрі ең тұзды мұхит — Үнді мұхиты.
  5. 5 Мұхит бөліктері: теңіз, шығанақ, бұғаз.
  6. 6 Солтүстік полярлық аймақтан оңтүстік полярлық аймаққа дейін созылып, аса маңызды кеме жолдары өтетін мұхит — Атлант мұхиты.
  7. 7 Дүниежүзілік мұхит Жер бетінің 71%-ын алады.
  8. 8 Гидросфера — мұхиттар, теңіздер, өзендер, көлдер, мұздықтар және жер асты суларының жиынтығы.
  9. 9 Теңіз түрлері: шеткі және ішкі.
  10. 10 Дүниежүзілік су айналымының маңызы: табиғаттағы ылғал мен жылудың таралуын қамтамасыз етіп, климат пен тіршіліктің тұрақтылығына әсер етеді.
  11. 11 Шығанақ — мұхиттың немесе теңіздің құрлыққа сұғына еніп жатқан бөлігі.
  12. 12 Бұғаз — екі жағынан материктер немесе аралдар жағаларымен шектелген енсіз су айдыны.

Нәтиже

Бұл сайыс география бойынша негізгі ұғымдарды қайталауға, карта және бағыт-бағдар дағдыларын бекітуге, сондай-ақ командалық жұмыс пен жылдам ойлауды дамытуға бағытталған.