Ыбырай атамыздың қазақ халқы туралы айтқан сөзі
Әдебиеттік оқу (3-сынып): «Тәуелсіздік алған күн» — Қайрат Әлімқұлов
Бұл сабақта оқушылар өлеңнің өзекті идеясын және ондағы идеялық сезімді қарапайым, түсінікті тілмен қабылдайды. Сонымен бірге өз ойын жеткізуге дағдыланып, елін және жерін сүюге тәрбиеленеді.
Сабақтың мақсаты
- Өлеңнің негізгі идеясын және сезімін түсіну, жинақтап айту.
- Өз ойын жүйелі жеткізуге дағдылану.
- Отанға сүйіспеншілік пен азаматтық жауапкершілікке баулу.
Сабақтың форматы
- Түрі
- Аралас сабақ
- Пәнаралық байланыс
- Дүниетану, қазақ тілі, бейнелеу өнері
Көрнекіліктер
- Бейнеролик
- Слайдтар
- Суреттер
Сабақтың барысы
Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылармен амандасу, психологиялық дайындық жүргізу, сабаққа назар аударту.
Үй тапсырмасын тексеру
Өткен тақырып:
«Даналарым» — Тұрсынхан Әбдірахманова (мәнерлеп оқу).
Слайдпен жұмыс
Тақырыпқа қатысты деректерді қайталау және нақтылау.
Сұрақ–жауап
Тұлғалар туралы білімді тексеру, дәлелдеп жауап беруге бағыттау.
Қайталау сұрақтары (іріктелген)
- Қазақтың ұлы ақыны кім? (Абай Құнанбаев)
- Шоқан Уәлихановтың шын есімі кім? (Мұхамед-Қанапия)
- Сәкен Сейфуллиннің шын есімі қандай? (Сәдуақас)
- «Дала қоңырауы» атанған ағартушы кім? (Ыбырай Алтынсарин)
- Қай ғалым-геологтың атымен қала аталады? (Қаныш Сәтбаев)
- Міржақып Дулатұлының кітаптары: «Терме», «Оян, қазақ!», «Азамат»
Жаңа материалды меңгерту
Тақырып:
«Тәуелсіздік алған күн» — Қайрат Әлімқұлов
Өлеңмен жұмыс
- Автор туралы қысқаша мәлімет беру.
- Өлеңді түсініп оқу, оқушыларға кезекпен оқыту.
- Негізгі ойды анықтау және талдау.
- Мазмұнын өз сөзімен жеткізу.
Түсіндірме сөздік
- Тағдыр тауқыметі
- Басқа түскен қиыншылық, ауыр сынақ.
Ой толғаныс: «Ой түйіні» ойыны
Мақсаты — өлең мазмұнын меңгеру деңгейін анықтау және өз ойын дәлелдеп айтуға үйрету.
- Өлеңде не туралы айтылады? (Тәуелсіздік мерекесі туралы)
- «Тәуелсіздік» сөзін басқаша қалай айтуға болады? (Егемендік, бостандық, дербестік)
- Ақын халықтың қуанышын қалай суреттейді? Тиісті жолдарды тауып оқы.
- Бұл мерекенің басқа мерекелерден ерекшелігі неде?
- Өлеңнен тәуелсіздік ұғымын білдіретін тағы қандай сөздерді байқадың?
- «Батыр Қайрат ағам» деген кім?
- Тәуелсіздік бізге қалай келді?
Слайдпен жұмыс
3 минут: негізгі деректерді көрнекі түрде жүйелеу.
Бейнеролик
5 минут: тақырыпты сезімдік тұрғыда қабылдату және ой қозғау.
Музыкалық сүйемел
«Желтоқсан желі» (Әні: Әбиірбек Тінәлі. Сөзі: Ә. Асылбек.)
Мәтін мазмұнын ашу (сұрақ–жауап)
- Қазақ еліне тәуелсіздік қалай келді?
- Ыбырай Алтынсариннің қазақ халқы туралы айтқан ойы қандай?
- Тәуелсіздік жолында қандай қиындықтар болды?
- Алып империяға алғаш қарсы шыққандар кімдер болды?
Қазақ халқына тәуелсіздік оңай келген жоқ. Бұл жолда аталарымыздың қаны төгіліп, аналарымыздың көз жасы ақты. Ыбырай Алтынсариннің сөзімен айтсақ:
«Қазақ халқы — азбаған, табиғаты таза халық. Оның талабы біреу салып берген тар шеңбердің қаспақ шеңберіне көне алмайды».
Кеңестер Одағының қыспағына алғаш болып қазақ жастары қарсы шығып, алып империяның зәре-құтын қашырды. Намысшыл ұл-қыздар қуғынға ұшырап, тағдырдың ауыр сынағын бастан өткерді.
Сабақты бекіту
Дәптермен жұмыс
«Отанымыздың басты мерекесі» тақырыбында 4–5 сөйлем жаз. Жазған мәтініңдегі кей сөздерді өлеңнен тауып, байланысын түсіндір.
Ой қорыту: аяқталмаған сөйлемдер
- Біздің еліміз ерекше, себебі …
- Мен еліммен мақтан етемін, өйткені …
Қорытынды бөлім
Үй тапсырмасы
«Тәуелсіздік алған күн» өлеңін жаттау.
Бағалау
Белсенділік пен жауап сапасына қарай бағалау.
Мадақтау
Оқушылардың еңбегін атап өту, ынталандыру.