Ыбырай атамыздың қазақ халқы туралы айтқан сөзі

Әдебиеттік оқу (3-сынып): «Тәуелсіздік алған күн» — Қайрат Әлімқұлов

Бұл сабақта оқушылар өлеңнің өзекті идеясын және ондағы идеялық сезімді қарапайым, түсінікті тілмен қабылдайды. Сонымен бірге өз ойын жеткізуге дағдыланып, елін және жерін сүюге тәрбиеленеді.

Сабақтың мақсаты

  • Өлеңнің негізгі идеясын және сезімін түсіну, жинақтап айту.
  • Өз ойын жүйелі жеткізуге дағдылану.
  • Отанға сүйіспеншілік пен азаматтық жауапкершілікке баулу.

Сабақтың форматы

Түрі
Аралас сабақ
Пәнаралық байланыс
Дүниетану, қазақ тілі, бейнелеу өнері

Көрнекіліктер

  • Бейнеролик
  • Слайдтар
  • Суреттер

Сабақтың барысы

I

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, психологиялық дайындық жүргізу, сабаққа назар аударту.

II

Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тақырып:

«Даналарым» — Тұрсынхан Әбдірахманова (мәнерлеп оқу).

Слайдпен жұмыс

Тақырыпқа қатысты деректерді қайталау және нақтылау.

Сұрақ–жауап

Тұлғалар туралы білімді тексеру, дәлелдеп жауап беруге бағыттау.

Қайталау сұрақтары (іріктелген)

  • Қазақтың ұлы ақыны кім? (Абай Құнанбаев)
  • Шоқан Уәлихановтың шын есімі кім? (Мұхамед-Қанапия)
  • Сәкен Сейфуллиннің шын есімі қандай? (Сәдуақас)
  • «Дала қоңырауы» атанған ағартушы кім? (Ыбырай Алтынсарин)
  • Қай ғалым-геологтың атымен қала аталады? (Қаныш Сәтбаев)
  • Міржақып Дулатұлының кітаптары: «Терме», «Оян, қазақ!», «Азамат»
III

Жаңа материалды меңгерту

Тақырып:

«Тәуелсіздік алған күн» — Қайрат Әлімқұлов

Өлеңмен жұмыс

  • Автор туралы қысқаша мәлімет беру.
  • Өлеңді түсініп оқу, оқушыларға кезекпен оқыту.
  • Негізгі ойды анықтау және талдау.
  • Мазмұнын өз сөзімен жеткізу.

Түсіндірме сөздік

Тағдыр тауқыметі
Басқа түскен қиыншылық, ауыр сынақ.

Ой толғаныс: «Ой түйіні» ойыны

Мақсаты — өлең мазмұнын меңгеру деңгейін анықтау және өз ойын дәлелдеп айтуға үйрету.

  • Өлеңде не туралы айтылады? (Тәуелсіздік мерекесі туралы)
  • «Тәуелсіздік» сөзін басқаша қалай айтуға болады? (Егемендік, бостандық, дербестік)
  • Ақын халықтың қуанышын қалай суреттейді? Тиісті жолдарды тауып оқы.
  • Бұл мерекенің басқа мерекелерден ерекшелігі неде?
  • Өлеңнен тәуелсіздік ұғымын білдіретін тағы қандай сөздерді байқадың?
  • «Батыр Қайрат ағам» деген кім?
  • Тәуелсіздік бізге қалай келді?

Слайдпен жұмыс

3 минут: негізгі деректерді көрнекі түрде жүйелеу.

Бейнеролик

5 минут: тақырыпты сезімдік тұрғыда қабылдату және ой қозғау.

Музыкалық сүйемел

«Желтоқсан желі» (Әні: Әбиірбек Тінәлі. Сөзі: Ә. Асылбек.)

Мәтін мазмұнын ашу (сұрақ–жауап)

  • Қазақ еліне тәуелсіздік қалай келді?
  • Ыбырай Алтынсариннің қазақ халқы туралы айтқан ойы қандай?
  • Тәуелсіздік жолында қандай қиындықтар болды?
  • Алып империяға алғаш қарсы шыққандар кімдер болды?

Қазақ халқына тәуелсіздік оңай келген жоқ. Бұл жолда аталарымыздың қаны төгіліп, аналарымыздың көз жасы ақты. Ыбырай Алтынсариннің сөзімен айтсақ:

«Қазақ халқы — азбаған, табиғаты таза халық. Оның талабы біреу салып берген тар шеңбердің қаспақ шеңберіне көне алмайды».

Кеңестер Одағының қыспағына алғаш болып қазақ жастары қарсы шығып, алып империяның зәре-құтын қашырды. Намысшыл ұл-қыздар қуғынға ұшырап, тағдырдың ауыр сынағын бастан өткерді.

IV

Сабақты бекіту

Дәптермен жұмыс

«Отанымыздың басты мерекесі» тақырыбында 4–5 сөйлем жаз. Жазған мәтініңдегі кей сөздерді өлеңнен тауып, байланысын түсіндір.

Ой қорыту: аяқталмаған сөйлемдер

  • Біздің еліміз ерекше, себебі …
  • Мен еліммен мақтан етемін, өйткені …
V

Қорытынды бөлім

Үй тапсырмасы

«Тәуелсіздік алған күн» өлеңін жаттау.

Бағалау

Белсенділік пен жауап сапасына қарай бағалау.

Мадақтау

Оқушылардың еңбегін атап өту, ынталандыру.