Қос құбыр
Киімге байланысты жұмбақтар
Төмендегі жұмбақтар қазақтың тұрмыс-тіршілігіндегі киім-кешек, бас киім, аяқ киім және тұрмыстық бұйымдар туралы. Әр жұмбақтан кейін жауабы жақша ішінде берілген.
Бас киімдер
-
Жұмбақтар — адамның сәні, онсыз жоқ мәні.
Жауабы: Киім
-
Дорбаға тығып бас бағын, байлай салдым қос жағын.
Жауабы: Тымақ
-
Қыста шығарда тысқа: құлағы салпақ, құйрығы жалпақ, төбесі жайпақ, түкті маңдайы тайпақ, іші мамық байпақ. Қара орманды қаптадым, сөйтіп жан сақтадым.
Жауабы: Тымақ
-
Ортасы күмбез, жиегін көмкерген. Етегі желкендей — киім еді ол нендей?
Жауабы: Кимешек
-
Әкем ақ тауын ақ шарбымен орады.
Жауабы: Сәлде
-
Әшекейлі күбіні, үйілі тұрған шөмеле, кигіздім биік төбеге.
Жауабы: Сәукеле
-
Сырт жағына зер жіппен көз тартатын көрікпен, ою-өрнек бастырған. Шалқасынан тастаған кәдімгі сырлы тостаған. Қойсаң егер төңкеріп, төңірегін көмкеріп — тостағандай бос тұрған. Киіз үйден аумайды, басқұрмен бастырған.
Жауабы: Тақия
Киімдер мен қалта
-
Іші — егіс, сырты — тегіс.
Жауабы: Тон
-
Аузы бір — қос құбыр.
Жауабы: Шалбар
-
Ерте тұрдым да қос жолға түстім.
Жауабы: Шалбар
-
Қолы бар, саусағы жоқ. Мойны бар, басы жоқ.
Жауабы: Көйлек
-
Қандай байлық ішінде барын өзім білетін: қоймалар көп үстімде, көшіп бірге жүретін.
Жауабы: Жаңқалталар
-
Киімдегі қуыс — ұсақ-түйекке ыдыс.
Жауабы: Қалта
Аяқ киімдер
-
Күндіз таяғымды қаптаймын, түнде босағаға тастаймын.
Жауабы: Аяқ киім
-
Күні бойы жүргізеді, үйге де кіргізеді. Бірақ өзі ізетті: босағада қалып, шығуымды күтеді.
Жауабы: Аяқ киім
-
Бес айналы туыс, тапқаны бір қуыс.
Жауабы: Тырнақ пен етік
-
Судан ғайып, әжемде бар қос қайық.
Жауабы: Кебіс
-
Қаз-қарта тесігі бар, қақпақсыз есігі бар. Көмейінде тілі бар, аузын буар жібі бар. Кеме сынды пішімі — білсең айтшы, осы не?
Жауабы: Бәтеңке
Тұрмыстық бұйымдар
-
Есігі біреу, бөлмесі бесеу.
Жауабы: Қолқап
-
Аузы біреу, бес құдық. Қысты күні бойлатам, бесеуіне бес құрық.
Жауабы: Қолқап
-
Ағайынды бес туыс, жамылатын тоны бір. Бесеуінде бес қуыс, сырттан кірер жолы бір.
Жауабы: Қолқап
-
Іші мата, тысы мата, арасы мақта. Төрт бұрышты қабылған — бұл не, жатарда табылған?
Жауабы: Көрпе
-
Жайсаң — түңлік, жисаң — діңгек.
Жауабы: Қолшатыр
-
Дөңгелек өзі, төртеу көзі. Ұстайды мықтап, тұрғанды сырттап.
Жауабы: Түйме
Қысқаша түйін
Бұл жұмбақтар сөздің көркемдігін, ойдың ұтқырлығын және қазақтың киімге қатысты танымын танытады. Суреттеу мен астарлы мағына арқылы күнделікті заттар ерекше қырынан көрінеді.