Біріккен тұлғалы есімдер

Алма сияқты әдемі, көрікті, сұлу болсын деген тілекпен қойылған есім.

Біріккен тұлғалар:

Алматай, Алмабек

Ескерту:

Кей деректерде Аян есімімен қатар беріліп жүреді.

Алмас — ең асыл, ең қатты тас деген мағына береді.

Біріккен тұлғалар:

Алмасбай, Алмасбек, Алмасхан

Иран тілінен алынған жеміс атауынан қойылған есім.

Алып — дәу, зор; Мамыш — батыр. Мағынасы: алып тұлғалы, батыр.

Алп — батыр, ар — ер (көне түркі тілдеріндегі жуан айтылым). Мағынасы: батыр адам, ер кісі.

Бала әкесі немесе шешесі алпыс жасқа толғанда туғандықтан қойылған есім.

Моңғол тіліндегі алтан (алтын) және тай/таг (тау) ұғымдарымен байланысады. Алтай тауының атауынан қойылған кісі есімі.

Біріккен тұлғалар:

Алтайбай, Алтайбек

Ертеде саусағы немесе башпайы алтау болып туған ер балаларға қойылған есім.

Алтын + бек. Бала алтын сияқты әдемі, ал ғұмыры мықты, берік болсын деген тілек.

Алтын + сары. Бала қымбатты, қадірменді болсын деген тілекпен қойылған.

Араб тіліндегі әмен — сау, есен, саламат.

Еркелету түрі:

Амантай

Біріккен тұлғалар:

Аманбай, Амандық, Аманбек, Аманғали, Аманжол және т.б.

Аман + бай. Мағынасы: «Есен-сау бол».

Синонимі: Есенбай.

Аман + келді. Бала өмірге аман-сау келді, тірі туды деген мағынада қойылған.

Бұл есім қазіргі кезде азамат соғысының батыры, қазақ халқының ардақты ұлы Амангелді Иманов құрметіне жиі қойылады.

Еркелету түрі:

Амантай

Анар — оңтүстікте өсетін, қызыл дәнді алма тектес жеміс. Бала анардай әрлі, нұрлы, көрікті болсын деген тілекпен қойылған.

Тұлғалары:

Анарбек, Анартай, Анаржан

Араб тілінен алынған, мағынасы — дос, жолдас.

Қазақ тіліндегі сағынған, зарыққан деген ұғымдардан. Ұзақ уақыт перзент көрмей жүрген отбасы бала сүйгенде қойған есім.

Сағынатын, зарығатын деген мағына береді.

Аса ақ, әппақ; саф таза, кіршіксіз деген мағынадағы есім.

Таң шапағы, шұғылалы сәуле.

Арал теңізі жағасында туған балаға берілген есім.

Ар — ұяты күшті, намысы бар деген мағынада.

Отанның, ата-ананың намысын қорғаушы бол деген мағынадағы есім.

Синонимі: Ардан.

Күшті, мықты бол деген мағынадағы есім.

Тілек, арман, мақсат.

Еркелету тұлғалары:

Арманжан, Армантай, Армаш

Грек тіліндегі арсений — батыл, ержүрек.

Бәрінен жоғары, құнды, қымбат, ерекше.

Біріккен тұлғалар:

Артықбай, Артыққали

Қарқын, екпін, жігер.

Біріккен тұлғалар:

Арынбай, Арынбек

Арын + ғазы (әскер, жауынгер). Мағынасы: батыл, жігерлі, қайратты жауынгер.

Ескерту: «Ғазы» сыңары Иманғазы, Нұрғазы, Ерғазы, Серғазы, Жанғазы сияқты біріккен есімдерде де кездеседі.

Қарқындылық, екпінділік, жігерлілік.

Арыс өзенінің атынан қойылған есім.

Батылдық пен батырлықтың бейнесі ретінде қойылатын есім.

Біріккен тұлғалар:

Арыстанбек, Арыстанғали, Арыстанбай

Шектен асқан бай адам деген мағынада.

Араб тіліндегі хасан — сұлу, тым көркем, өте әдемі.

Біріккен тұлғалар:

Асанбай, Асанбек, Асанғали, Асангелді, Асанхан, Асанжан, Асанмұрат, Асанқожа

Бәрінен артық, ерекше.

Ең биік, сеңгір тау; қарлы биік шың. Ауыспалы мағынада — тірек, сүйеніш.

Біріккен тұлғалар:

Асқарбай, Асқарбек, Асқарәлі, Асқаржан

Басқадан өктем, үстем; асқақ деген мағынаны білдіреді.

Иран халық эпосындағы басты кейіпкерлердің бірінің есімі; сондай-ақ иран жыл санауындағы ай атауы ретінде де кездеседі.

Араб тіліндегі асхад — ең бақытты, құтты, ырысы мол.

Негіз, түбір, ақиқат, нағыз; сондай-ақ ардақты, қымбатты, бағалы деген мағыналар береді.

Біріккен тұлғалар:

Асылбек, Асылбай, Асылхан, Асылмұрат, Асылқожа және т.б.

Атабай

Белгілі, атақты, дәулетті адам деген мағынадағы есім.

Атабек

Тәрбиеші, ұстаз. XII–XVIII ғасырларда Орта Азияда, Қазақстанда, Әзербайжанда, Грузияда және Арменияда балаларды тәрбиелеушіні осылай атаған.

Аталық

Атаға тән, атанікі деген мағына береді.

Атамұрат

Атаның мұраты, мақсаты деген ұғымнан шыққан.

Ағанияз

Аға/ата + иран тіліндегі нияз (өтініш, тілек, үміт, сый, тарту). Бала ата тілегін, ата үмітін ақтасын деген ниетпен қойылған.

Араб тіліндегі хатим — жомарт, мырза.

Жалғыз, дара деген мағына береді.

Қызыл.

Мақтауға лайық ер.

Мақтаулы, мақтауға лайық.

Ахмад — мақтаулы, мақтауға лайық; сафа — таза, пәк. Мағынасы: нағыз мақтаулы, әбден мақтауға лайық адам.

Нағыз жомарт.

Көпке белгілі, жұртқа мәлім.