Көрнекі құралдар
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы №100 орта мектебі
Бейнелеу өнері және сызу пәні мұғалімі: Есіркеев Қайрат Еленбайұлы
Сабақтың тақырыбы: «Сурет салып үйренейік»
Бұл сабақта балалар сурет салудың дәстүрлі және дәстүрден тыс әдіс-тәсілдері арқылы шығармашылыққа жақындайды. Негізгі идея — қарапайым геометриялық пішіндерден бастап, «Көңілді пойыз» композициясын құрастыру және оны бастырма (принт) техникасымен безендіру.
Сабақтың мақсаттары
- Дәстүрлі және дәстүрден тыс әдістер арқылы бейнелеу өнеріне қызығушылық ояту.
- Сабақтағы тәртіп ережелерін сақтауға және ұжымдық бірлікке тәрбиелеу.
- Қарындашты және қылқаламды қатты баспай, ұқыпты қолдануға үйрету.
Көрнекі құралдар
- Түрлі-түсті қарындаштар, ұзын ақ парақ, бояулар.
- Қылқалам, сорғыш (губка).
- Картоптан ойып алынған геометриялық қалыптар (штамптар).
- Суретшілер шығармалары (үлгі және талдау үшін).
Сабақтың барысы
Сабақ басында балалар шеңберге жиналып, өткен сабақ бойынша ой-пікірлерімен бөліседі және үй тапсырмасын талқылайды.
Педагог «Ғажайып пойыздың» әр вагоны суретші болуға көмектесетін құралдарға толы екенін түсіндіреді. Балалар «Көңілді пойыздың» бос вагондарын өз жұмыстарымен толықтырып, дайын туындыларын кейін туыстарына, достарына және таныстарына сыйлай алатынын біледі. Саяхат соңында әрқайсысы өз суреттерінен альбом немесе шағын жеке кітапша құрастыра алатыны еске салынады.
Геометриялық пішіндермен жұмыс
Әліппе-дәптердегі дөңгелек, сопақша, үшбұрыш және төртбұрыш сияқты пішіндер қарастырылады. Балалар осы пішіндерге ұқсайтын заттарды тауып, байланыс орнатады.
Дөңгелек
Алма, доп, сағат, қырыққабат, көлік дөңгелектері.
Үшбұрыш
Үй шатыры, иттің үйшігі, сәукеле.
Сопақша
Жұмыртқа, тас, картоп.
Төртбұрыш
Пойыз вагоны, терезе, теледидар және т.б.
Осы пішіндерді пайдалана отырып, балалар бүгін «Көңілді пойыз» тіркесінің суретін дәстүрден тыс бастырма әдісімен бейнелейді.
Тазалық, қауіпсіздік және тәртіп ережелері
Жұмысқа кіріспес бұрын педагог балалармен бірге тазалық, қауіпсіздік және тәртіп туралы талқылау жүргізеді. Нәтижесінде төмендегі ортақ ережелер бекітіледі:
- Сабақ кезінде тыныштық сақтау, бір-біріне кедергі келтірмей, ақырын сөйлесу.
- Өз жұмыс орнын таза ұстау.
- Әліппе-дәптерді ұқыпты сақтау.
- Сурет дәптерін кірлетпеу, бүктемеу, ұқыппен пайдалану.
- Қылқаламды үш саусақ аралығында дұрыс ұстау.
- Қылқаламдағы артық бояуды ыдыстың шетіне сүртіп алу.
- Жұмыс соңында қылқаламды мұқият жуып, қылын түзеп, сүрткішпен жайлап құрғату.
Әліппе-дәптермен жұмыс: «Көңілді пойызды» бастырма әдісімен салу
Балалар үлгіге қарап, ұзын парақ бетіне «Көңілді пойыз» композициясын кезең-кезеңімен орындайды.
-
1
Жол салу
Қарындашпен ұзын параққа ирек сызық арқылы жол түсіріледі. Кейін қылқаламды бояуға малып, сызықты бастыру арқылы айқындауға болады.
-
2
Вагондарды түсіру
Төртбұрышты сорғышты (губканы) бояуға малып, ирек жолдың үстіне вагондарды бастырып шығару.
-
3
Адам бейнесін штамппен беру
Картоптан ойылған шеңбер қалыпты бояуға малып, бастыру арқылы адам бейнесінің негізгі бөліктерін белгілеу.
-
4
Дөңгелектерді бастыру
Картоптың екінші жағын пайдаланып, вагон дөңгелектерін бастырып шығару.
-
5
Әшекейлеу және толықтыру
Қылқаламды бояуға малып, ұзын жолақтар түсіру арқылы пойызды сәндеу және детальдарды толықтыру.
Сергіту сәті: «Сылақшы»
Егер балалардың шаршағаны байқалса, қысқа сергіту жаттығуын өткізу ұсынылады. Балалар өздерін сылақшы ретінде елестетеді: оң қол — қылқаламның рөлі, ал саусақтар — жұмсақ әрі тығыз қылдар. «Қылқаламды» бояуға малып, толқынды қимылмен қабырғаны жоғары-төмен бояғандай қимыл жасайды. Қол шаршаса, қылқаламды сол қолға ауыстырады.
Қорытынды
Сабақ соңында балалардың дайын жұмыстарын бір-біріне тіркеп, ортақ «Көңілді пойыз» композициясы құрастырылады. Оқушылар өз жұмыстарын таныстырып, қысқаша пікір білдіреді: қандай тәсіл ұнады, қай бөлігі сәтті шықты, келесіде нені жақсартқысы келеді.
Үй тапсырмасы
Әр түрлі геометриялық денелерді пішіндеу.