Қызыл телпек көмектесші
Сабақтың мақсаты
Балаларды жолда жүру ережелерімен және бағдаршамның қызметімен таныстыру; жол белгілерін ажырата білу дағдысын қалыптастыру; көше жағдайында кеңістікті бағдарлай білу дағдыларын дамыту. Балаларды мейірімділікке, зейінді болуға және өзін-өзі қорғай білуге тәрбиелеу.
Тақырыбы
Жол тәртібін білейік, аман-есен жүрейік!
Көрнекіліктер
- Жол макеті
- Жол белгілері
- Бағдаршам үлгісі
- Жаяу жүргіншілер өткелі
- Ойыншық машиналар
Әдіс-тәсілдері
- Ойын
- Сұрақ-жауап
- Сахналау
Ұйымдастыру кезеңі
Шаттық шеңбері
Балалар шаттық шеңберін құрып амандасады:
- Армысың, ардақты аспан ата?!
- Армысың, мейірімді жер ана?!
- Армысың, шұғылалы алтын күн?! Күліп шықты күн бүгін!
- Армысыздар, қадірлі қонақтар!
Жүргізушінің кіріспе сөзі
(Жол инспекторының киімімен.) Әрбір адам жаяу жүргінші болып, көлікпен немесе велосипедпен жүріп, күніне жолды кемінде екі рет кесіп өтеді. Біз жол қозғалысына күн сайын қатысамыз. Сондықтан жолда жүру ережесін білу, жол белгілерін ажырату және бағдаршамның қызметін түсіну өте маңызды.
Балалар, өмірлерің мен денсаулықтарыңды сақтағың келсе, әрқашан жол ережесін мұқият орындаңдар.
Ұран
Жол тәртібін сақтаймыз —
Ел үмітін ақтаймыз.
Ертегілер елін біз
Жол апаттан сақтаймыз.
Жолдауды жастар қолдайды,
Тәртіпсіз ел болмайды.
Балабақша әрқашан
Амандық пен тыныштықты қорғайды.
Негізгі ереже: жаяу жүргінші қайда жүреді?
Жаяу жүргіншілер тек тротуармен немесе жолдың оң жақ жиегімен жүруі керек.
Тротуар — жаяудың жүрер жолы,
Желаяқтың, жайбасардың баяуы.
Машинаның жолы — көше ортасы,
Соны ұмытпа, сақ бол, аяулым.
Сұрақ
Біз үнемі тротуармен ғана жүреміз бе? Ал жолды қалай қауіпсіз өтеміз?
Ертегілер елі: сахналық көрініс арқылы үйрену
Ертекші
Қызыл телпек әжесіне бармақ болады. Орманға жету үшін жол белгілерін еске түсіреді. Егер ол жол белгілерін білмесе, әжесінің үйін таба алмайды.
Қызыл телпектің әні (бағдаршам туралы)
Бағдаршам жолды сілтейді,
Бойында бар түрлі көздер.
Жасыл жанса — дайындал,
Қызыл жанса — тоқтайсың.
Жолда жүрсең — байқап жүр,
Абай болшы сен үнемі,
Жолды кесіп өткенде.
Қауіп туралы көрініс
Қасқыр жол ережесін білмегендіктен жарақат алады.
Қасқыр: Көмектесіңдерші! Қызыл телпек, көмектесші!
Қызыл телпек: Қасқыржан, сен жол ережесін білмейсің бе? Асықпа!
Қасқыр: Білмеймін…
Қызыл телпек: Көрдің бе, жол ережесін білмегендіктен жол апатына ұшырадың. Мен сені ережелермен таныстырайын.
Жол белгілері: негізгі түрлері
Ескерту белгісі
Үшбұрышты, қызыл жиекті. Көрсең — абайла: жолда қауіп болуы мүмкін.
Тыйым белгісі
Дөңгелек, қызыл шеңбер. «Тоқта!» деп ескертеді, тыйым салынған әрекетті білдіреді.
Көрсеткіш белгісі
Дөңгелек (жиі көк/жасыл реңк). Жол ашық екенін, жүретін бағытты және қозғалыс тәртібін нұсқайды.
Анықтама белгісі
Жылдамдық пен бағытты, еңіс пен бұрылысты, қатер мен қауіпті алдын ала хабарлайды.
Қызыл телпек: Түсіндің бе, Қасқыржан? Қасқыр: Иә, түсіндім.
Бағдаршам: үш көздің үш бұйрығы
Алма-кезек үш көзі,
Айтқандай-ақ үш сөзі:
Тоқта! Сақтан! Жол ашық!
Жүрме жолға таласып.
Қызыл жанса — тоқта;
Сары жанса — дайындал;
Жасыл жанса — қорықпай өте бер.
Бағдаршамның таныстыруы
Бағдаршам: Менің атым — бағдаршам. Мекен-жайым тұрақты. Міндетімді жақсы білемін, ешқашан мүдірмеймін.
Ойын және ән: «Бағдаршам»
(Әуені: «Учат в школе».)
Бағдаршамды күнде біз
Көшелерде көреміз.
Көліктерде, жол шетінде,
Көшемізде.
Қызыл көзде — тоқтаңыз,
Сары көзде — дайындал,
Жасыл жанса — жүре бер! (3 рет)
Ережені бұзбайық,
Тәртіпті біз сақтайық —
Бақшада да, серуенде де,
Көшемізде.
Бағдаршамға қарайық,
Апаттың алдын алайық.
Жол тәртібін барлық жерде
Біз сақтайық!
Әжемен кездесу: жылы қорытынды
Әже: Келді міне немерем, аман-есен, адаспай. Жол белгісін сақта сен — апатты болдырмай.
Әже: Қасқыр, сен немереммен дос болыпсың. Ендеше басқа балалардың жол ережесі туралы тақпақтарын тыңдайық.
Тақпақ
Жол жүрудің тәртібін,
Ережесін білеміз.
Сақтасақ — қатерден,
Сау-саламат жүреміз.
Тақпақ
Тәртіп бұзсақ абайсыз —
Жағдай туар қолайсыз.
Жол қызметкерлерінен
Кешірім сұраймыз.
Жол сақшысы: Мен көшенің сақшысымын. Болсын жұртқа жақсы күн. Жолдан азап тартпаңдар — әдеп пен тәртіп сақтаңдар!
Көрініс: ереже бұзсаң — қауіп жақын
Аюдың оқиғасы
Жол инспекторы: Шипагер апай, қараңыз мына бір сұмдықты! Маймаққа не болған, кім оны қынжылтты?
Шипагер апай: Маймағым, не болды? Жасырмай айтшы өзің. Неліктен көгеріп, ісінген бас-көзің?
Аю: Айтайын жасырмай шынымды. Сақтаңыз шыбындай жанымды. Бал тасып бара жатып көлікке тап болдым — домалап түстім, азапқа қалдым.
Шипагер апай: Бір сәттік тәтті бал үшін тәртіпті бұзыпсың — қарныңның қамы үшін.
Аю: Енді қайтып бұлай істемеймін. Жол ережесін бұзбаймын.
Түлкі мен қоянның оқиғасы
Түлкі: Жүгіріп екеуміз қуыспақ ойнадық.
Қоян: Ауладан шап беріп қуып ұстап алмақсың.
Түлкі: Қоян зып беріп көшеге жүгірді.
Қоян: Аула тар болған соң қайтейін мен енді?!
Түлкі: Қуам деп әрең дегенде құйрығымды сақтап қалдым.
Қоян: Көліктің алдынан жүгіріп өткенде құлағымды темір тиіп жаралады…
Шипагер апай: Құлаққа да, құйрыққа да жағатын дәрі бар. Ал ереже бұзғанға — ескерту бар!
Балалардың ережелері: қысқа әрі нақты
1. Жолдан өтерде тоқтап, жан-жағыңа қарап ал.
2. Бағдаршамның жасыл түсі жанғанда ғана өт.
3. Жолға жақын жерде ойнама — бұл өте қауіпті.
4. Тек жаяу жүргіншілерге арналған өткелмен өт.
5. Көліктен түскен соң айналаңды бақылап, қауіпсіз жермен өт (мұғалім/ересек адамның нұсқауын ұстан).
Қорытынды
Өнер бөлімі
- Балалар тақпақ айтады
- Хор: «Әрқашан күн сөнбесін!»
- Би: «Гүлдер» тобы
Жүргізушінің қорытынды сөзі
Бүгінгі сабағымыз әр баланың жадында жатталсын. Әр сәби осы ережені ұстанып, қауіпсіз жүрсін.
Жол тәртібін сақтайық —
Ел үмітін ақтайық.
Ертегілер елін біз
Жол апаттан сақтайық!
Осымен «Жол тәртібін білейік, аман-есен жүрейік!» атты қауіпсіздік сабағымыз аяқталды.