Наурыз мерекесі
Сабақтың мақсаты
- Білімдерін жетілдіру, сөз қорын байыту.
- Қазақша ауызша және жазбаша сөйлеу тілін дамыту.
- Мемлекеттік тілге қызығушылығын арттыру.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу, сабаққа назар аударту.
2) Үй жұмысын тексеру
«Мені жалғастыр» ойыны: мақал-мәтелдердің жалғасын табу.
Мақал-мәтел
Ананың көңілі – балада,
Баланың көңілі – далада.
Мақал-мәтел
Ағайын – алтау, ана – біреу.
Мақал-мәтел
Ердің анасы – елдің анасы.
3) Жаңа сабақ
1-кезең
Сөздікпен жұмыс
- Үндестігі
- гармония
- Теңеледі
- тең болады (күн мен түннің теңелуі)
- Бұлақ
- родник
- Ұлы
- великий
- Ұлыс
- народ
2-кезең
Мәтінмен танысу (кітаппен жұмыс)
Наурыз – жыл басы. Бұл мереке табиғат пен адамның үндестігін көрсетеді. Наурыз мейрамы – Ұлыстың ұлы күні. 22 наурызда күн мен түн теңеледі. Халық мерекеге алдын ала дайындалады: бұлақтарды тазартады, ағаш отырғызады. Әжелер мен аналар дәмді тағамдар пісіреді. Дастарқанның басты тағамы – Наурыз көже. Мерекеде жастар ән салып, би билейді, ал үлкен кісілер бата береді.
Наурыз көже
Наурыз көже жеті түрлі дәмнен дайындалады:
- бидай
- тары
- күріш
- ет
- сүт
- құрт
- май
Ұлттық тағамдар
- қымыз
- шұжық
- құрт
- ет
- бауырсақ
- ірімшік
- айран
- тоқаш
Ұлттық ойындар
- қыз қуу
- асық ойнау
- арқан тарту
3-кезең
Жаттығу жұмыстары
Тапсырма 1
Берілген сөздерге көптік жалғауын жалғап жазыңдар:
- мереке → мерекелер / мерекелер
- тоқаш → тоқаштар
- тағам → тағамдар
Ескерту: көптік жалғауы сөздің үндестік заңына қарай таңдалады.
Тапсырма 2 (3-жаттығу)
Жақша ішіндегі сөздердің тиістісін таңдап жаз.
Мақсат: дұрыс сөзді таңдау арқылы сөйлем құрау және мағынаны нақтылау.
4-кезең
Сергіту және тілдік талдау
Септеу
Мына сөздерді септеңдер: Наурыз, тағам.
Жуан және жіңішке дауыстылар
Тақтадағы сөздерді екі бағанға бөліп жазыңдар: жуан дауысты дыбысы бар сөздер және жіңішке дауысты дыбысы бар сөздер.
4) Бекіту
«Мақал қуаласпақ» ойыны
Мақал-мәтелдердің жалғасын табыңдар:
-
Наурыздан соң қыс болса,
Мизамнан соң жаз болмас.
-
Нанның негізі –
дән.
-
Наурыз –
жыл басы.
Жұмбақтар
Жұмбақтардың шешуін тап:
Тіреусіз күмбез,
Сылақсыз қабырға,
Тұтқасыз есік,
Іргетассыз ғимарат.
Шешуі: киіз үй
Бір құрсақты,
Екі құлақты,
Он екі белбеулі,
Бір түймелі,
Екі желілі,
Күйдің көркі,
Әннің көлігі.
Шешуі: домбыра
Бір күнде үш байиды, үш жұтайды.
Шешуі: дастарқан
Қорытынды: «Біліміңді байқап көр»
- 1 Наурыз қандай мереке?
- 2 Дастарқанның басты тағамы қандай?
- 3 Наурыз көже неше түрлі дәмнен жасалады?
- 4 Мерекеде жастар не істейді?
- 5 Қандай ұлттық тағамдарды білесіңдер?
Үй тапсырмасы
4-жаттығу
Жаттығуды орындау.
Өлең
Наурыз туралы өлеңді жаттау.
Сабаққа рақмет!
Келесі сабақта кездескенше.