Жеңсең бақыт
Ата-аналарға арналған тренинг: «Отбасы бақыты»
Бұл тренинг ата-аналар арасында жағымды қарым-қатынас орнатуға, өзара сыйластықты күшейтуге және отбасында бала тәрбиесіне саналы түрде ықпал етуге бағытталған.
Мақсаты
- Ата-аналар арасында жылы, сенімді байланыс қалыптастыру.
- Сыйластық мәдениетін арттыру.
- Отбасындағы тәрбиелік ықпалды күшейтіп, балаға үлгі болудың маңызын ұғындыру.
Тренинг барысы
1) Сәлемдесу: дәстүрден тыс амандасу
«Бір күнгі танысыңа қырық күн сәлем» дегендей, бүгін біз ерекше амандасу түрлерін жасап көреміз. Қатысушылар шеңберге тұрады.
Алақанның ішін және сыртын тигізіп, бір-бірімізге күлімсірей қараймыз.
Бір-бірімізге маңдайымызды тигізіп сәлемдесеміз.
Оң және сол жақ иықты жеңіл тигізіп амандасамыз.
Амандасу кезінде қандай әсерде болдыңыз? Жылы байланыс орнатуға не көмектесті?
Осы бөлімнен кейін қатысушыларға «Отбасы бақыты» тақырыбын ашатын қысқа бейнеролик ұсынуға болады.
2) «Құшақтасу күні»: пікір алмасу
«Құшақтасу күні» туралы ой бөлісу: құшақтың адамға эмоционалдық қолдау беруі, жылы қарым-қатынасты нығайтуы және жақындық сезімін арттыруы талқыланады.
Осы талқылаудан кейін келесі сұраққа өтеміз: «Бақыт» деген не?
3) «Бақыт деген не?» — ойға түрткі
Бауыржан Момышұлының пайымдауынша, бақыт — әркімнің өзіне, өмір сүрген ортасына және жағдайына байланысты ұғым.
Кей адам өзін «бақыттымын» деп паңданып жүреді, бірақ бақытсыз екенін өзі де сезбей қалуы мүмкін.
Бақыт — өмірді өз орнында, өз қалпында шамасы келгенше үлгілі сүру: адал болу, майдақтық пен іштарлықтан аулақ жүру.
Өз заманыңды түсініп, қоғаммен бірге мақсатқа адал қызмет ету; ар-намысты қорғау — бақыттың шыңы. Қиындықпен санаспай, азаматтық міндетті атқару да — бақыттың биігі.
Жеңсең — бақыт.
Жаттығу: «Алақан ашу»
Қатысушылар екі топқа бөлінеді: бір топ қолын жұдырықтап ұсынады, екінші топ оны күш қолданбай, сөзбен және жылы қарым-қатынаспен «ашуға» тырысады.
Орынды, қисынды сөйлеу — өз алдына бір дара бақыт.
Адамгершілік, бауырмалдық, татулық теориямен емес, үлкендердің үлгісі мен жақсы іс-әрекеті арқылы сіңеді.
«Сөз қадірін білмеген — өз қадірін білмейді». «Жылы-жылы сөйлесең, жылан інінен шығады» — ата-бабадан қалған тағылымды сөз.
4) «Бақытты отбасы» оқиғасы: кінәлау емес, түсіну
Бір шағын қалашықта екі отбасы көрші тұрады. Бір отбасында ерлі-зайыптылар қандай жағдай болмасын бір-бірін кінәлап, жиі жанжалдасады. Екінші отбасы керісінше — ұрыс-керіссіз, тату-тәтті өмір сүреді.
Жанжалдасқыш әйел көрші отбасының татулығын көре алмай, күйеуінен «сырын біліп келуді» сұрайды. Күйеуі көрші үйдің ашық терезесінен бақылап тұрады: әйел үй жинап жүріп, қымбат құмыраны сүртеді. Телефон шырылдағанда асығып, құмыраны үстелдің шетіне қоя салады. Сол сәтте күйеуі бір затқа ұмтылып, құмыраны байқамай құлатып сындырып алады.
Әйелі телефоннан қайтып келіп, күрсініп: «Кешірші, қымбаттым! Мен кінәлімін, құмыраны ыңғайсыз қойдым», — дейді. Ал күйеуі: «Жоқ, аяулым, мен кінәлімін. Асығыстықпен байқамай құлатып алдым. Жарайды, қоя берші. Жамандық осымен кетсін», — деп сабырға келеді.
Бақылап тұрған көрші үйіне қайтып келіп: «Оларда бір жағдай болса, бәрі өзін кінәлі санайды. Ал бізде әркім өзінікін дұрыс көреді», — деген қорытынды жасайды.
Сұрақ
Өміріңіздегі ең маңызды тіректеріңіз кімдер немесе нелер? (Бала, жанұя, отағасы және т.б.)
Тапсырма
Оқиғаға сүйеніп, «Отбасы бақыты» тақырыбында кластер құрастырыңыз: негізгі ұғымдарды (сыйластық, кешірім, жауапкершілік, сабыр) тармақтарға бөліп жазыңыз.
5) Құндылықтар: «Өмірде үш нәрсе…»
6) Психологиялық тренинг: «Өз жұлдызыңызды табыңыз»
«Қиял! Мұнсыз ақын да, философ та… тіпті адам болу да мүмкін емес». — Д. Дидро
Енді қиялымызды жандандырып, қысқа визуализация жасайық.
Нұсқау
- Жұлдызды түнді елестетіңіз: жұлдыздар үлкен-кіші, жарық-күңгірт болуы мүмкін.
- Жұлдыздарға мұқият қарап, ең кереметін таңдаңыз. Ол балалық арманыңызды немесе бақытты сәттеріңізді еске түсіруі мүмкін.
- Сол жұлдызға жетуге талпыныңыз. Бар күшіңізді салыңыз: сіз міндетті түрде жетесіз.
- Жұлдызды «аспаннан алып», алдыңызға қойыңыз.
- Алдарыңыздағы жұлдыз пішіндерінің біреуін таңдап, оған болашақта балаңызды қандай адам ретінде елестететініңізді жазыңыз.
7) «Түсінісу теоремасы»
Қазіргі кезеңнің ең басты қажеттілігі — адамдар арасындағы сыйластық: бірін-бірі қадірлеу, құрметтеу, бағалай білу. Бұл — өзіңді тану, қоршаған ортаны және әлемді түсіне білу мәдениеті.
Отбасындағы бақыт көбіне «кім дұрыс?» деген тартыстан емес, «қалай түсінеміз және қалай қолдаймыз?» деген сұрақтан басталады.
8) «Тілек шамы»: қорытынды
Бүгінгі коучингтен қандай ой түйдіңіз? Қандай әсер алдыңыз? Қатысушылар кезекпен өз пікірін айтып, бір-біріне жылы тілек білдіреді.
ОҚО, Кентау қаласы, мамандандырылған «Дарын» мектеп-интернаты. Байболова А. Н. — «Отбасы бақыты».