Сұраулы сөйлемдер
Атырау облысы · Құлсары қаласы · Жылыой ауданы
8 жалпы орта білім беретін мектептің бастауыш сынып мұғалімі Құдабекқызы Қ.
Тақырып
Сөйлем түрлері
Типі
Жаңа білім беру
Әдісі
Сұрақ-жауап, жаттығу жұмысы, көрнекілік
Құрал-жабдық
Интерактивті тақта
Сабақтың мақсаттары
Білімдік
- Оқушыларға сөйлем туралы түсінік беру.
- Сөйлем құрау дағдыларын жетілдіру.
- Сөйлемдегі айтылған ойды анықтай алу.
- Сөйлем соңына тиісті тыныс белгілерін дұрыс қою.
Тәрбиелік
- Қарым-қатынас кезінде орынды сөйлеуге, сөзді дұрыс қолдануға үйрету.
- Ана тілін құрметтеуге, ұқыптылыққа және сауаттылыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық
- Ауызекі сөйлеу тілін және ойлау жүйесін дамыту.
- Жылдам әрі көркем жазу дағдыларын қалыптастыру.
- Өз пікірін дәлелдеп айтуға үйрету.
Психологиялық дайындық
Қазақ тілім — өз тілім, ана тілім,
Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім!
Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені,
Болашағым, бақытым — дара тілім!
Өлең жолдары арқылы оқушының көңіл күйі сабаққа бағытталып, ана тіліне құрмет сезімі нығаяды.
“Миға шабуыл” (қайталау сұрақтары)
Тапсырмалар
- 199-жаттығудағы сурет бойынша әңгімені оқыту.
- Сөз неден құралады?
- Дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді?
- Мәтін дегеніміз не?
- Мәтіннің неше түрі бар?
- Жуан дауысты дыбыстарды ата.
Көпір сұрақтар
Сөйлем неден құралады?
Сөйлем соңында қандай тыныс белгі қойылады?
Осы сұрақтар жаңа тақырыпқа табиғи түрде өтуді қамтамасыз етеді.
Негізгі бөлім: сөйлем түрлері
Хабарлы сөйлем
Аяқталған ойды білдіреді. Соңына нүкте (.) қойылады.
Мысал:
Мұғалім сыныпқа кірді.
Сұраулы сөйлем
Сұраулық мағынаны білдіреді. Соңына сұрақ белгісі (?) қойылады.
Мысал:
Сабақ қашан басталады?
Лепті сөйлем
Адамның көңіл күйін, сезімін білдіреді. Соңына леп белгісі (!) қойылады.
Мысал:
Қыс мезгілі қандай керемет!
Кітаппен жұмыс
200-жаттығу: Өлеңді тиісті дауыс ырғағымен оқы.
Алғырлар тобы
201-жаттығу
Білгірлер тобы
202-жаттығу
Тапқырлар тобы
203-жаттығу
Жаттығулар аяқталған соң, әр топтан бір оқушы өз жұмысын қорғайды. Талқылау барысында: сұраулық мағынаны білдіріп тұрған сөзді анықтайды.
Тақтамен жұмыс: сәйкестендіру
204-жаттығу: сөйлемдерді тиісті түріне қарай сәйкестендір.
Хабарлы сөйлемдер
- Мал жайылады.
- Жүйрік озады.
Сұраулы сөйлемдер
- Мысық қалай дыбыстайды?
- Қасқырдың төлі не?
Лепті сөйлемдер
- Міне, жігіт!
- Өркенің өссін, қарағым!
Ойындар және тіл дамыту
Ойын: “Сөз ойла, тез ойла”
Оқушылар берілген тақырыпқа байланысты сөздерді жылдам ойлап айтады, сөйлем құрауға дайындалады.
Жатқа айту
205-жаттығу: жаңылтпаштың алғашқы екі сөйлемін сұраулы сөйлемге айналдырып жаз.
Топпен жұмыс: сызба бойынша сөйлем құрау
Алғырлар
_____ ______ ______.
Білгірлер
_____ ______ ______?
Тапқырлар
_____ ______ ______!
Жұмбақ және бекіту
Жұмбақ
Өзім сөзден тұрамын,
Аяқталған ойды құрамын.
Жауабы: Сөйлем
Ойын: “Адасқан сөйлемдер”
Оқушылар сөйлемдерді дұрыс түріне қарап, тыныс белгілерін сәйкестендіріп, ретке келтіреді:
- Қыс келді!
- Қыста не жауады?
- Қыс мезгілі қандай керемет!
Сабақты қорытындылау
Қайталау сұрақтары
- Бүгінгі сабақта не өттік?
- Сөйлем дегеніміз не?
- Сөйлем түрлеріне мысал келтір.
Үй тапсырмасы
Ережені жаттау.
Бағалау
Оқушылардың топтық және жеке жұмыстары бойынша бағаланады.