Ержанның екінші таяғы қайда
Мұғалім
Хамзина А. Ж.
Өткізу түрі
Ауызша сабақ (1 карта), БжС технологиясы
Құралдар
ООМ, ИТ, оқулық, дәптер.
Сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтиже
Сабақтың негізгі мақсаты — норматив талаптарына сай оқушылардың оқу материалын 63% деңгейінде меңгеруін қамтамасыз ету, сондай-ақ логикалық және сыни тұрғыдан ойлау шапшаңдығын, сөздік қорын және ақпараттық құзыреттілігін дамыту.
Жетістік көрсеткіші ретінде пәнді сапалы меңгеруге қызығушылықты арттыру және оқушыларды ынталандыру көзделеді.
Сабақтың құрылымы (10 қадам)
1) Ұйымдастыру кезеңі және мотивация
КіріспеПсихологиялық тренинг жүргізіледі. Сәлемдесу мәтіні оқушылардың көңіл күйін көтеріп, сабаққа бағыттайды:
Амансыз ба, ұстазым! Амансыз ба, қонақтар! Амансыз ба, достарым! Баршаңызды көргеніме ризамын.
Сыныпты белсендіру үшін ортаға көшбасшы шығады. Тақтаның оң жағына «63%» көрсеткіші жазылады.
2) Оқушылардың субъектілік тәжірибесін өзектендіру
Өткенді қайталауӨткен сабақ бойынша қарама-қарсы сұрақтар қойылады. Нәтиже бойынша оқушыларға «+» немесе «−» белгісі қойылады. Картамен жұмыс тәртібі түсіндіріледі: алдымен сұрақ қойылады, кейін ООМ орны көрсетіледі.
Өткен тақырып бойынша сұрақтар (1–15)
- Қысқа қандай дайындық басталды? (Шаңғы жарысына.)
- Ереже бойынша жарыс алдымен кімдер арасында өтті? (Сыныптар арасында.)
- Жалпы сынға озып шыққан қанша бала өтеді? (Бес.)
- Сыныптастары арасындағы жарыста Тәуке қандай еді? (Алдына жан салмайтын.)
- Қанша бала жоғары көрсеткішке жетті? (Бірнеше бала.)
- Ержан қандай көрсеткішке жетті? (Жоғары.)
- Көз сары бала не деді? (Озғандарды Ержан жаттықтырғанын айтты.)
- «Білгіш болса, өзі менен неге озбады?» — кім айтты? (Тәуке.)
- Тәуке не туралы ойлады? (Озбасам абыройым төгіледі деп ойлады.)
- Сондықтан ол не істеді? (Күндіз-түні жаттықты.)
- Тәуке қай жерде жаттықты? (Ауыл сыртында.)
- «Ертең жарыс болады» деген түні ауа райы қандай болды? (Түні бойы қар жауды.)
- Жарыс күні ауа райы қандай болды? (Күн жарқырап ашылды.)
- Басқарушы қатысушылардан нені күтті? (Жаңа рекорд.)
- Жарыс басталғанда кім бірден алға шықты? (Тәуке.)
Өткен тақырып бойынша сұрақтар (16–30)
- Орта жолда оны кім қуып жетті? (Ержан.)
- Ержан қалай сырғып келе жатты? (Таяқты бірқалыпты сілтеп, күшті шаңғыға беріп, жеңіл сырғып.)
- Тәуке артына қарағанда Ержан не істеді? (Күліп қойды.)
- Содан кейін Тәуке не істеді? (Одан сайын тез сырғи бастады.)
- Тәукенің жанынан зу етіп кім өте шықты? (Ержан.)
- Ержан тау жотасының қай жеріне келді? (Ортан беліне.)
- Тәуке тау жотасының қай жерінде болды? (Жаңа ғана іліккен еді.)
- Тәуке не сезді? (Әлсірегенін сезді.)
- Тәуке нені көріп таң қалды? (Ержанның жалғыз таяқпен сырғанап келе жатқанын.)
- Ержанның екінші таяғы қайда қалды? (Ортасынан сынып, қарға шаншылып қалған.)
- Тәукеге қандай ой келді? (Рекорд Ержанда болады.)
- Мектеп алдындағы балалардың үміті кім болды? (Ержан.)
- Ержан артына қарағанда Тәуке не істеді? (Бір таяғын Ержанға лақтырды.)
- Ержан таяқты көтергенде қалай қарады? (Күлімдеп.)
- Тәуке оған не деп айғайлады? («Бөгелме!»)
1-кезең: 63%
3) Қабылдауды ұйымдастыру (1-сыни нүкте)
Тірек сөздерМұғалім жаңа тақырыпқа қысқаша кіріспе жасайды. ИТ арқылы 7 тірек сөз беріледі, олардың мағынасы түсіндіріледі.
- Тірек сөздер жатталады және уақытша жабылады.
- Оқушылар дәптерге жазып болған соң, сөздер қайта ашылады.
- Оқушылар дәптерлерімен алмасып, жазылған сөз саны есептеледі.
Есте сақтауға берілетін норматив: 7 сөз — 30 секунд.
Нәтиже тақтаға белгіленеді (2-белгі).
2-кезең: 63%
4) Ұғынуды ұйымдастыру
Іштей оқуОқушылар берілген мәтінді 8 минут ішінде іштей, түсініп оқиды.
Норматив: 4-сынып үшін мәтіннің 1 бетіне — 4 минут.
5) Түсінуді бірінші тексеру
Қарама-қарсы сұрақтарЖаңа тақырып бойынша сұрақ-жауап жүргізіледі:
Сұрақтар (1–15)
- Сақ деген бабамыздың кім деген бауыры болған? (Құн.)
- Сақ пен Құнның нелері болған? (Екі үлкен ауылы болған.)
- Олардың қандай малдары болған? (Төрт түлік.)
- Ол қандай заман еді? (Адам малдың, мал адамның тілін білетін заман.)
- Бір күні әңгімелесіп отырғанда не болды? (Қора жақтан шу шықты.)
- «Қасқыр шапты ма?» деп Сақ кімді жұмсады? (Інісі Құнды.)
- Құн қалай бөгелді? (Ұзақ бөгелді.)
- Неліктен бөгелді? (Жылқы мен сиыр жанжалдасып, әрең ажыратқан.)
- Жылқы неге жанжалдасты? («Ең жүйрік менмін, адамдар мені мінеді» деді.)
- Сиыр жылқыға не деп жауап берді? («Жоқ, мен жүйрікпін, адамдарға тұлпар боламын» деді.)
- Сақ неге күлді? (Дауды қалай шешеміз деп күлді.)
- Ағайындылар қандай шешім қабылдады? (Жарыстырайық деді.)
- Қандай қашықтық белгіленді? (Сақ ауылынан Құн ауылына дейін — 30 шақырым.)
- Халық шешімді қалай қабылдады? (Келісіп, құптады.)
- Екеуінің мойнына не байлап, басына не тақты? (Ақ орамал байлап, үкі тақты.)
Сұрақтар (16–30)
- Қайсысы тұлпар атануы керек? (Мәреге бұрын келгені.)
- Олар қалай шапты? (Алдымен жазықпен, кейін тауға.)
- Үлкен өзенге жеткенде жылқы мен сиыр не істеді? (Жылқы секіріп өтті, сиыр жүзіп өтті.)
- Қай жерде бір-бірінен көз жазып қалды? (Өзен шетіндегі қалың тоғайда.)
- Тоғайдан шыға бергенде сиыр неге тап болды? (Қасқырға тап болып, мөңіреді.)
- Сиырдың даусын естіген жылқы не істеді? (Кісінеді.)
- Жылқының кісінегенін естіген қасқыр нені көрді? (Жылқыны.)
- Жылқы қасқырға не істеді? (Үстінен секіріп, артқы аяғымен теуіп өтті.)
- Сиыр артына қарағанда не болды? (Жылқы сиырды басып озып кетті.)
- Олар жолда нені бастан кешірді? (Көп қиындық көрді.)
- Сиыр қандай суды іше береді? (Кез келген суды.)
- Жылқы қандай суды ішеді? (Таза суды.)
- Жарқабаққа тығылып отырған суырға алдымен кім келді? (Сиыр.)
- Суыр қалай көмектесті? (Сиырды алдап, жылқыға көмектесті.)
- Бәйге атының кекіліне үкі тағу дәстүрі кімдерден қалған? (Сақ пен Құн бабаларымыздан.)
3-белгі: нәтиже бойынша барлық оқушыға «+ / −» қойылады.
3-кезең: 63%
6) Бастапқы пысықтау (сыни сұрау)
Түзету және дәлелМұнда оқушылар тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды, қате болса түзетеді және дәлелдейді.
- Сақ пен Құн — достар. (Қате: олар — бауырлар.)
- Шу ауыл жақтан шықты. (Қате: шу қора жақтан шықты.)
- Қой мен ешкі жанжалдасып қалыпты. (Қате: сиыр мен жылқы жанжалдасты.)
- Неліктен жанжалдасты деп ойлайсыңдар? (Көреалмаушылық, қызғаныш.)
- «Төрт түліктің ішіндегі ең жүйрігі — менмін», — деді жылқы. (Дұрыс.)
- Дауды ағайындылар ақылдасып шешті. (Дұрыс.)
- Неліктен? (Себебі олар — ағайын.)
- Ақырында қай мал тұлпар атанды? Неліктен? (Жылқы; аяқтары ұзын, ірі, жылдам.)
- Неліктен мәтін «Сыпайылық салтанаты» деп аталады?
- Мәтінде сыпайылық салтанаты қай сәтте көрінді? Неліктен?
- Бұл ертегіні сендер қалай атар едіңдер? (Мысалы: «Жылқының ер қанат атануы», «Ертеден қалған дәстүр».)
- Неліктен үкі тағады? (Көз тимесін, тіл тимесін деп.)
3-сыни нүкте: пысықтау кезінде дәлел айту дағдысы күшейтіледі.
4-кезең: 63%
7) Талдау
ТСҚ + шағын жазбаУақыт: 5 минут.
Өтілген тақырып бойынша тақырыптық сөздік қор (ТСҚ) жұмысы жүргізіледі. Оқушылар түсініктерін қысқаша шығарма түрінде жазып шығады.
4-сыни нүкте: мұғалім оқушылардың түсінбеген тұстарын анықтап, нақтылап түсіндіреді.
8) Рефлексия
ҚорытындыМұғалім сабаққа қысқаша талдау жасап, мақсатқа жету деңгейін және оқушылардың белсенділігін қорытындылайды.
9) Бағалау
Ұпай → бағаБағалау шкаласы
- 5 ұпай «5»
- 4 ұпай «4»
- 3 ұпай «3»
Сапа талабы
Сапа нормативі бойынша сынып оқушыларының 63%-ы 5 ұпай алуы керек.
10) Үй тапсырмасы
Жекелендіру«4» бағадан төмен алған оқушыларға үй тапсырмасы беріледі.
Оқу үдерісін айқындайтын қысқа ескертпе
Негізгі өлшем
Әр кезеңде нәтиже белгіленіп отырады: оқушының түсінуі мен орындауы «+ / −» арқылы тіркеледі.
Сыни нүктелер
Қабылдау, пысықтау және талдау кезеңдерінде мұғалім түсінбеген жерлерді анықтап, дәлелді ой айтуға бағыттайды.
Нормативтер
7 сөз — 30 секунд; 4-сыныпқа 1 бет — 4 минут; сөздік қор — 44 сөз; сапа көрсеткіші — 63%.