Қазақша рефераттар

Бағалау Кітаппен жұмыс Сабақты бекіту Сабақты қорыту

Сабақ тақырыбы

Көбейтіндінің, қосындының және айырманың бөлінгіштігі.

Сілтемелер

  • Күнтізбелік жоспар
  • Әдістемелік нұсқаулық
  • 5-сынып оқулығы

Негізгі ой

Бөлінгіштік ережелерін дәлелдеу арқылы оқушылар есеп шығаруды жүйелейді, өз ойын дәл жеткізуге және топпен жұмыс істеуге машықтанады.

Сабақтың мақсаттары мен күтілетін нәтижелері

Жалпы мақсаттар

  • Көбейтіндінің, қосындының және айырманың бөлінгіштігі ұғымымен танысу.
  • Есептер шығаруды үйрену.
  • Ізденімпаздыққа, ұйымшылдыққа, бірлесіп жұмыс істеуге дағдылану.

Күтілетін нәтижелер

  • Көбейтіндінің, қосындының және айырманың бөлінгіштігі ережелерін біледі.
  • Есептерді дәлелдеп шығара алады.
  • Топпен жұмыс істеу мәдениетін меңгереді.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды 1, 2, 3-ке санау арқылы топқа бөлу.
  • Топ басшыларын сайлау, топ ережесін еске түсіру.

2) Сергіту сәті

Әр топ бір-біріне жақсы лебіз білдіріп, сәттілік тілейді.

3) Үй тапсырмасын тексеру — «Ыстық орындық»

Бір оқушы орындыққа отырып, қойылған сұрақтарға жауап береді. Жауаптары бойынша бағаланады.

4) Жаңа сабаққа кіріспе (жұмбақ есеп)

Айгүлде 800 теңге, Сабырда 400 теңге, Айбарда 300 теңге бар. Олар ақшаларын қосып, теңдей бөліп ала ала ма? Әрқайсысы қанша теңгеден алады?

Осы тапсырма арқылы бүгінгі тақырыпқа өтеміз: көбейтінді, қосынды және айырманың бөлінгіштігі.

Негізгі ережелер және дәлелдеу мысалдары (постермен жұмыс)

Топтарға постер және бағалау парағы таратылады. Оқулықпен жұмыс жүргізіледі. Әр тапсырмадан кейін топтар өз постерін қорғайды және бірін-бірі бағалайды.

Ереже 1: Көбейтіндінің бөлінгіштігі

1-топ

Егер көбейткіштердің біреуі берілген санға бөлінсе, онда көбейтінді де сол санға бөлінеді.

Мысал

16×13×5 = (4×4)×13×5 = 4(4×13×5) = 4×260

Тексеру

16:4 = 4, ал 13×5 саны 4-ке бөлінбейді.
(16×13×5):4 = 1040:4 = 260

Ереже 2: Қосындының бөлінгіштігі

2-топ

Егер қосылғыштардың әрқайсысы берілген санға жеке-жеке бөлінсе, онда олардың қосындысы да сол санға бөлінеді.

Мысал

28+42+112 = 2×14 + 3×14 + 8×14 = 14×(2+3+8) = 14×13

Тексеру

28:14 + 42:14 + 112:14 = 2+3+8 = 13

Ереже 3: Айырманың бөлінгіштігі

3-топ

Егер азайғыш та, азайтқыш та берілген санға жеке-жеке бөлінсе, онда айырма да сол санға бөлінеді.

Мысал

48−16−8 = 4×12 − 4×4 − 4×2 = 4(12−4−2) = 4×6

Тексеру

(48−16−8):4 = 48:4 − 16:4 − 8:4 = 12−4−2 = 6

Топтық тапсырмалар және жауаптары

1-топ

қосынды
  • 543+84 қосындысы 5; 4; 3 сандарының қайсысына бөлінеді?
  • 72+36 қосындысы 9; 8; 12 сандарының қайсысына бөлінеді?

2-топ

көбейтінді
  • 136×85 көбейтіндісі 17; 13 сандарының қайсысына бөлінеді?
  • 161×96 көбейтіндісі 19; 23 сандарының қайсысына бөлінеді?

3-топ

айырма
  • 75−25 айырмасы 5; 15; 3 сандарының қайсысына бөлінеді?
  • 100−80 айырмасы 4; 6; 3 сандарының қайсысына бөлінеді?

Тексеру (шешім үлгілері)

Қосындылар

543+84 = 3×181 + 3×28 = 3(181+28) = 3×209
72+36 = 12×6 + 12×3 = 12(6+3) = 12×9

Көбейтінді және айырма

136×85 = 17×8×85 = 17(8×85) = 17×680
161×96 = 23×7×96 = 23(7×96) = 23×672
75−25 = 5×15 − 5×5 = 5(15−5) = 5×10
100−80 = 4×25 − 4×20 = 4(25−20) = 4×5

Жинақтау және жеке бағалау

Топтар постерлерін қорғайды, бір-бірін тыңдап толықтырады, ұсыныс айтады. Білімді қорытындылау үшін «Кім жылдам?» тапсырмалары беріледі. Әр оқушы жеке бағалануы үшін жеке жұмыс орындайды.

3-топ тапсырмалары

  • 28+42 қосындысының 14-ке бөлінгіштігін дәлелдеңіз.
  • 75+100 қосындысының 25-ке бөлінгіштігін дәлелдеңіз.

2-топ тапсырмалары

  • 30×22 көбейтіндісінің 15-ке бөлінгіштігін дәлелдеңіз.
  • 41×96 көбейтіндісінің 32-ге бөлінгіштігін дәлелдеңіз.

1-топ тапсырмалары

  • 21−14 айырмасының 7-ге бөлінгіштігін дәлелдеңіз.
  • 35−20 айырмасының 5-ке бөлінгіштігін дәлелдеңіз.

Тексеру (шешім үлгілері)

Қосынды

28+42 = 14×2 + 14×3 = 14(2+3) = 14×5
75+100 = 25×3 + 25×4 = 25(3+4) = 25×7

Көбейтінді және айырма

30×22 = 15×2×22 = 15(2×22) = 15×44
41×96 = 32×(41×3) = 32×123
21−14 = 7×3 − 7×2 = 7(3−2) = 7×1
35−20 = 5×7 − 5×4 = 5(7−4) = 5×3

Ескерту: 41×96 өрнегін 32-ге бөлінетінін көрсету үшін 96 = 32×3 түрлендіруі қолданылады.

Қорытынды, рефлексия және үй тапсырмасы

Қорытынды бағалау

Әр топтан екі оқушы шығып, берілген тапсырмалардың шешуін өзара тексеріп бағалайды. Қателіктер болса, түзетіп, топтың нәтижесін нақтылайды. Соңында қорытынды баға шығарылады.

Рефлексия

Оқушылар сабақ туралы пікірін тақтаға стикер жапсыру арқылы білдіреді.

Үй тапсырмасы

Оқулықтан тақырыпқа сәйкес жаттығулар: бөлінгіштік ережелерін қолданып, көбейтінді, қосынды және айырмаға байланысты есептерді дәлелдеу тәсілімен шығару.