Қазақша рефераттар

Ғұндар картасы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сынып: 5 • Пән: Қазақстан тарихы • Бөлім: §7

Тақырып: Қазақстан территориясындағы ғұн тайпалары

Дереккөздер мен оқу материалдары

  • Білім стандарты және пән бағдарламасы
  • «Қазақстан тарихынан әңгімелер», 5-сынып оқулығы (авторлар: Артықбаев Ж.О., Сабданбеков Ә.Ә., Әбіл Е.Н.)
  • Интернет материалдары

Сабақтың мақсаты

  1. 1 Ғұн атауы, халықтардың ұлы қоныс аударуындағы ғұндардың рөлі, ғұн мемлекеттік бірлестігінің қалыптасуы, шаруашылық өмірі мен тұрмысы туралы білім қалыптастыру.
  2. 2 Мемлекеттің қалыптасу алғышарттары мен белгілерін анықтай білуге және картаны сабақта тиімді қолдануға дағдыландыру.
  3. 3 Топта бірлесіп жұмыс істеуге тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже және негізгі идея

Күтілетін нәтиже

Оқушылар ғұн атауы, ғұн мемлекетінің тарихы және шаруашылық-тұрмыстық ерекшеліктерімен танысады. Топта жұмыс істеп, бір-бірімен ой бөлісуді, қорытынды жасауды, пікірін ашық әрі толық жеткізуді үйренеді.

Негізгі идея

Ғұн мемлекетінің қалыптасуы мен дамуы, тұрмыс-тіршілігі туралы деректерді талдау арқылы оқушылар ғұн империясының тарихи маңызын түсінеді.

Сабақ құрылымы және тапсырмалар

Тапсырмалар

  • Ойталқы
  • Топтық жұмыс (мәтінмен жұмыс)
  • Жұптық жұмыс (кесте толтыру)
  • Жеке жұмыс (деңгейлік тапсырма)

Мұғалім жазбалары (не істейді?)

I. Ұйымдастыру

4 минут
  • Оқушыларға жағымды ахуал қалыптастыру, назарын сабаққа аудару (2 минут).
  • Топқа бөлу: тиграхауда, хаомаварга, парадарайа (2 минут).

II. Үй тапсырмасын тексеру

3+ минут

2.1 Жеке жұмыс: кесте толтыру

Деректер Сақтарды қалай атады?
Ирандықтарда Сақтар
Еуропада Скифтер
Грек деректерінде Дайлар, массагеттер, исседондар және т.б.
Парсы деректерінде Хаомаварга, тиграхауда, парадарайа

2.2 Топтық жұмыс: «Сақтар туралы деректер»

I топ

  • Грек тарихшысы Геродоттың еңбектері
  • Грек саяхатшысы Аристейдің мәліметтері

II топ

  • Парсының Бехистун жартасындағы жазбалар
  • Нақшы Рүстемдегі тасқа қашалған жазулар

III топ

  • Персепольдегі тасқа қашалған жазулар
  • Грек авторы Фукидидтің зерттеулері

Бағалау: «Екі жұлдыз, бір ұсыныс».

III. Жаңа сабақ

3–10 минут

3.1 Қызығушылықты ояту: ойталқы (3 минут)

Тақтаға таныс сөздер жазылады: САҚ, ҒҰН, АЛТЫН АДАМ, МӨДЕ, КИР. Оқушылар бұрынғы тақырыпқа қатысты сөздерді сызып тастайды. Қалған сөз бүгінгі сабақтың тақырыбын анықтауға көмектеседі.

  • Ғұндар картасы
  • Жаңа сөздер жазылған плакат

3.2 Мәтінмен жұмыс: топтық жұмыс (10 минут)

Оқушылар мәтінді талдап, негізгі ойды бөліп шығарады, дәлелдер келтіреді және қысқаша тұжырым жасайды.

3.3 Кесте толтыру: жеке жұмыс (5 минут)

Мәтін бойынша негізгі ұғымдар мен деректерді жүйелеу.

4.1 Жұптық жұмыс (5 минут)

Сұрақ: «Ғұн қоғамы қандай жетістіктерге қол жеткізді?» Оқушылар жұппен ақ параққа жетістіктерді тізіп жазады.

IV. Бекіту

Сұрақ–жауап
  1. 1. Қытай деректерінде ғұндар қандай атпен белгілі болды?
  2. 2. Ғұндардың аты тарихта қандай әлемдік үдерістермен тығыз байланысты?
  3. 3. Қытай деректері бойынша ғұндардың алғашқы көсемі кім болған?
  4. 4. «Аманат» дегеніміз не?
  5. 5. Ғұндардың жоғарғы билеушісін қалай атады?
  6. 6. Ғұн қоғамында жоғарғы билікке ие болған Мөде қандай атаққа ие болды?
  7. 7. Б.з.б. 188 жылы қытайлықтар мен ғұндар арасындағы шайқас кімдердің жеңісімен аяқталды?
  8. 8. Зерттеушілердің көпшілігі ғұндарды кімдердің арғы тегі деп есептейді?
  9. 9. Ғұн империясы қашан екіге бөлініп, ыдырай бастады?
  10. 10. Ғұндардың баспанасы қандай болды?
  11. 11. Ғұндарда өркениеттің қозғаушы күші болған кәсіп түрін ата.
  12. 12. Үлкен соғыстар кезінде ғұндар қолданған жебе түрі қандай?

V. Қорытынды және рефлексия

2 минут

Сабақты қорыту

Негізгі ұғымдарды қайталау, сабақ мақсатына жету деңгейін талқылау, бағаларды хабарлау.

Рефлексия

Оқушылар өз жұмысына қысқаша баға береді: не түсінікті болды, қандай сұрақ қалды, келесі сабақта нені жақсартқысы келеді.

Ескерту

Материал: «Қазақстан территориясындағы ғұн тайпалары» тақырыбы бойынша қосымша файл/жүктеме қолдануға болады.