Амантай кім
Сабақ жоспары (11-сынып)
Бұл сабақ практикалық бағытта ұйымдастырылып, оқушылардың мәтінмен жұмыс жасау дағдыларын дамытуды және әдеби-тарихи ойлауын тереңдетуді көздейді.
Сабақтың тақырыбы
С. Мұқанов — «Сұлушаш» романы
Мақсаты
- С. Мұқановтың өмірі мен шығармашылығына шолу жасау.
- Ізденіс жұмыстары арқылы «Сұлушаш» романының негізгі идеясы — әлеуметтік теңсіздікке қарсы күрес екенін ұғындыру.
- Елі мен халқы үшін өмір сүріп, өшпес із қалдырған парасат иелерінің өнегесін таныту.
Көрнекіліктер
- Оқулық, хрестоматия
- «Сұлушаш» роман-поэмасы
- Интербелсенді тақта
- Сурет-буклеттер
Сабақтың түрі
Практикалық сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Проблемалық сұрақтар
- Мәтінмен жұмыс
- Сұрақ-жауап, талдау
- СТО (сыни тұрғыдан ойлау), Венн диаграммасы
Сабақтың барысы
- 1 Ұйымдастыру кезеңі: оқушылармен жүздесу, амандасу, түгендеу.
- 2 Үй тапсырмасын пысықтау: өткен тақырыптар бойынша сұрақтар мен қысқа талдау.
Үй тапсырмасын пысықтау: Абайдың өлеңі арқылы кіріспе
Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін, Жоқ-барды ертегіні термек үшін. Көкірегі сезімді, тілі орамды, Жаздым үлгі жастарға бермек үшін!
Сұрақ: Бұл кімнің өлеңі? Жауап: Абай.
Талқылау сұрақтары (М. Әуезов, «Абай жолы»)
- 1) М. Әуезов «Абай жолы» романы үшін қандай сыйлыққа ие болды?
- 2) Эпопея қандай деректерді қамтиды?
- 3) Оқиға қалай басталып, немен аяқталады?
- 4) Роман-эпопеядан қандай әсер алдыңдар?
- 5) Романның қай тұсы ерекше ұнады?
Бүгінгі тақырыпқа көпір
Осы кіріспеден кейін сабақтың негізгі бөлімі Сәбит Мұқановтың өмірі мен шығармашылығына, сондай-ақ «Сұлушаш» шығармасының идеялық өзегіне бағытталады.
Сәбит Мұқанов: өмірбаянына қысқаша шолу
- Туған жылы, жері
- 1900 жыл, 26 сәуір — Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Жаманшұбар ауылы.
- Білімі
-
1918–1919 жж. — оқытушылар курсы.
1922–1926 жж. — Орынбор қаласындағы рабфак.
1935 ж. — Мәскеудегі Қызыл профессорлар институты.
- Қызметтері
-
«Еңбекші қазақ» газетінде — бөлім меңгерушісі.
1936–1937 жж. — «Қазақ әдебиеті» газетінің редакторы.
1937–1951 жж. — Қазақстан Жазушылар одағын басқарды.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты.
Оқушылармен алдыңғы білімді байланыстыру
«Өмір мектебі» шығармасы
Оқушылар бұрын «Өмір мектебі» романынан үзінді және «Лашын» әңгімесін оқыған. «Өмір мектебі» — автобиографиялық (ғұмырнамалық) туынды.
Балтабай ауылына Сәбит мұғалім болып барған тұста Ахметпен танысып, құсбегілік өнеріне сүйсіне отырып, оны әсерлі түрде суреттейді.
«Ботагөз» романы: қысқаша талқылау
Романның басты кейіпкерлері: Ботагөз, Асқар, Итбай, Амантай. Негізгі мәселе — әйел теңсіздігі және революция кезеңіндегі оқиғалар.
Жетелеуші сұрақтар
- Романдағы Итбай кім?
- Амантай қандай бейне ретінде көрінеді?
- Асқардың тұлғасына қандай мінездеме бересіңдер?
Осылайша, «Ботагөз» романы бойынша қысқаша мазмұн мен негізгі мәселелерді еске түсіріп алдық.
Келесі қадам: «Сұлушаш» шығармасына кіріспе
Ендігі бөлімде оқушылар «Сұлушаш» романының тақырыптық-идеялық мазмұнын ашып, әлеуметтік теңсіздік мәселесінің көркемдік шешімін мәтінмен жұмыс және талдау тапсырмалары арқылы анықтайды.