Қазақша рефераттар

Зейін тобы

Сабақ туралы

Тақырып

«Шал мен бала» (Бердібек Соқпақбаев)

Сабақтың түрі

Ойын сабағы

Көрнекіліктер

  • Кеспе қағаздар
  • Суреттер
  • Плакат

Әдіс-тәсілдер

  • Әңгімелесу
  • Түсіндіру
  • Сұрақ-жауап
  • Ойын

Сабақтың мақсаты

  1. Оқушыларға Бердібек Соқпақбаев туралы мәлімет беру, «Шал мен бала» мәтінімен таныстыру және түсіндіру.
  2. Танымдық қабілетін, ой-өрісін, сауатты оқуын және сөздік қорын дамыту.
  3. Үлкенді сыйлауға, кішіге ізет көрсетуге, әрдайым қарапайым әрі тәртіпті болуға тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Мұғалім оқушылармен амандасып, сабаққа дайындықты тексереді. Бұл сабақтың ерекшелігі — жарыс форматы.

  • Оқушылар белсенді қатысып, «дөңгелекшелер» жинайды.
  • Көп жинаған топ — жеңімпаз.
  • Қонақтардың алдында білім мен тәртіп мәдениетін көрсетуге ынталандырылады.

Топтарға бөлу

1-топ: Зейін 2-топ: Ақыл 3-топ: Білім

Әр жауап пен тапсырма орындау барысында ұпай жиналып отырады.

II. Үй тапсырмасын сұрау

1-тапсырма

«Ақ шаш» мәтінін мазмұндап айту.

2-тапсырма

Үш топтың бір-бір мүшесі кезекпен ортаға шығып, бірінің бастаған өлеңін бірі жалғастырады. Қателессе — ұпай берілмейді.

III. Үй тапсырмасын қорытындылау

Оқушылардың дайындық деңгейін нақтылау үшін төмендегі сұрақтар талқыланады:

  • В. Сухомлинский қай халықтың жазушысы?

  • Мәтінде не туралы айтылған?

  • Ананың шашы неліктен ағарады?

  • Ғали Орманов кім? Ол қай облыста дүниеге келген?

  • «Айтқаныңды екі етпей, ақ сүтіңді өтермін» деген жолдарды қалай түсінесіңдер?

  • Ана туралы тағы қандай өлеңдерді білесіңдер?

IV. Жаңа сабақ

Мұғалім оқушылармен «ананы қадірлеу», «тәртіп», «үлкенді сыйлау», «кішіге ізет» сияқты құндылықтарды талқылай отырып, жаңа мәтіннің тәрбиелік бағытын айқындайды.

Негізгі ой

Жақсылық жасау, үлкенге көмектесу және өз қателігіңді мойындап, кешірім сұрай білу — адамгершіліктің өзегі.

Автормен танысу

Бердібек Соқпақбаев — балалар әдебиетінің көрнекті өкілі.

Бердібек Соқпақбаев туралы қысқаша мәлімет

  • 1924 жылы 15 қазанда Алматы облысы Нарынқол ауданында дүниеге келген.
  • Әзіл-оспақ өлеңдер де жазған.
  • Анасынан ерте айырылып, өмірдің қиындығын ерте көрген.
  • 1950 жылы «Бұлақ» атты жыр жинағы жарық көрген.
  • Жиырмадан астам роман, повесть, әңгіме жазған.
  • «Менің атым — Қожа» повесіндегі Қожаның мінезі автордың өзіне ұқсас екенін жазушының өзі айтқан.
  • «Жекпе-жек», «Аяжан», «Балалық шаққа саяхат», «Чемпион» сияқты шығармалары кеңінен танылған.

а) Мәтінмен жұмыс

Мұғалім мәтінді баяу, анық оқып шығады. Оқушылар мұқият тыңдайды, кейін мәтінді кезекпен (екі сөйлемнен) оқиды.

Сөздікпен жұмыс

  • «Есікке қарай бейімделді» — есікке қарай жақындады.
  • «Шал ілгері лықсып» — ілгері жылжыды.

Оқушылар түсінбеген сөздерін атап, бірге талқылайды.

ә) «Білгенге маржан» сұрақтары

  • Мәтін не туралы?

  • Ата қайдан келе жатыр еді?

  • Мәтіндегі баланың аты кім? Мәуленнен қандай үлгі аламыз?

  • Ұрлық жасауға бола ма? Қателескенде кешірім сұрау керек пе?

  • Мәулен қандай бала?

Тақырыпты байланыстыру

Сыныпта «шырша» бейнесі арқылы жаңа жыл туралы қысқаша еске түсіру жасалып, ойынға дайындық жүргізіледі.

б) «Жасыл шырша» ойыны

Топтар бір-біріне сұрақ қояды. Әр дұрыс жауап үшін ойыншық беріліп, ол шыршаға ілінеді.

  • «Зейін» тобы — «Ақыл» тобына сұрақ қояды.
  • «Ақыл» тобы — «Білім» тобына сұрақ қояды.
  • «Білім» тобы — «Зейін» тобына сұрақ қояды.

Егер бір топ жауап бере алмаса, қарсы топ жауап беруге мүмкіндік алады. Әр топ екі сұрақтан қояды.

Мақсат

Мәтінді түсіну, ойды нақты айту және бірлесіп әрекет ету.

V. Дәптермен жұмыс

Оқушылар мәтіннен мақал-мәтелдер мен нақыл сөздерді тауып, мағынасын талқылайды және дәптерлеріне жазады.

Нақыл сөз

«Ұрлық істеу — жақсы адамның кәсібі емес.»

Мақал

«Жақсылыққа жақсылық — әр кісінің ісі. Жамандыққа жақсылық — ер кісінің ісі.»

VI. Аутотренинг

Оқушылар еркін отырып, қолдарын тізесіне қойып, көзін жұмып, мұғалімнің жетекші мәтінін тыңдайды.

Қыс. Айнала аппақ ұлпа қарға оранған. Аяғың қар үстінде тайғанап кетпес үшін баппен, асықпай аяңдайсың. Көзің аппақ қардан шағылысып, күннің шуағы бойыңды нұрға бөлейді. Денең рахаттанып, өзіңді еркін сезінесің. Көңілің көтеріліп, кеудеңді ән кернейді. Қандай тамаша!

VII. Жаңа сабақты бекіту

1) «Орнын тап» ойыны

Тақтадағы оқиғаларды ретімен орналастыру:

  1. 1

    Трамвайдан түскенде

  2. 2

    Бейтаныс баланың көмегі

  3. 3

    Атаның әңгімесі

  4. 4

    Атаның немересі

  5. 5

    Ата мен немересінің әңгімесі

  6. 6

    Атаның балаға риза болуы

2) Топпен жұмыс

Зейін тобы

Суретке қарап әңгімелеу.

Ақыл тобы

Мәтін бойынша қандай сурет салар едің? Идеяңды дәлелде.

Білім тобы

Жақсылық пен жамандыққа байланысты мақал құрастыр. Мүмкін тақырыптар: ұқыптылық пен ұқыпсыздық, адалдық пен әділдік, ұрлық.

Қысқаша түсініктеме

Мәтінде бірнеше оқиға баяндалуы мүмкін. Оқиғалар бір-бірімен байланысты болады. Мұғалім түсіндіріп, оқушылардан мысал келтіруді сұрайды.

VIII. Жаңа тақырыпты қорытындылау

Сабақ соңында төмендегі сұрақтар арқылы ой қорыту жүргізіледі:

  • Бүгінгі тақырыптан нені түсіндік?

  • Мәуленнің атаға көмектесуі дұрыс әрекет пе? Неліктен?

  • Сендер жолда үлкен кісілерге көмектесесіңдер ме?

  • Біреудің бауынан жеміс ұрлауға бола ма?

  • Үлгілі оқушы болуға тырысамыз ба? Қандай әрекеттер соған көмектеседі?

Қорытынды нәтиже

Жиналған «дөңгелекшелер» саналып, жеңімпаз топ анықталады.

IX. Үйге тапсырма және бағалау

Үй тапсырмасы

Мәтінді оқып, мазмұндауға дайындалып келу.

Бағалау

Топтық ұпай, белсенділік және жауап сапасына қарай бағаланады.