Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы, 100 орта мектебі
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы
№100 орта мектебі
«Ғажайып сәуле» (Медеу Сәрсеке) бойынша жұмыс
Бұл материал Медеу Сәрсекенің «Ғажайып сәуле» шығармасын талдауға, ғылыми ұғымдарды әдеби мәтінмен байланыстыра түсіндіруге және оқушының пікір айту дағдысын дамытуға бағытталған.
Мақсаты
-
Әңгімедегі автордың негізгі идеясын ашу; көрінбейтін адам, нейтрон, атом туралы бастапқы мағлұмат беру.
-
Мәтіндегі деректерді салыстыра отырып талдауға дағдыландыру; өз ойын дәлелдеп айтуға үйрету; адалдыққа тәрбиелеу, ұрлықтан сақтандыру.
-
Ой-өрісті кеңейту, сөздік қорды байыту, шығармашылық қиялды дамыту.
Автор туралы қысқаша мәлімет: Медеу Сәрсеке
Өмірбаяны
- Туған күні
- 1936 ж. 2 ақпан
- Туған жері
- Шығыс Қазақстан облысы, Абай ауданы, Қайнар ауылы
- Білімі
- 1958 ж. Қазақ политехникалық институты, металлургия факультеті
Еңбек жолы және шығармашылығы
- 1958–1965: «Лениншіл жас», «Жас Алаш», «Социалистік Қазақстан» басылымдарында қызмет атқарды.
- 1965: әдеби жұмысқа біржола ауысты.
- 1959: тұңғыш ғылыми-фантастикалық повесі жарық көрді.
- «Жетінші толқын» «Көрінбестің көлеңкесі» «От пен атом»
Марапаттары
Мәтінмен жұмыс
«Көрінбейтін адам» болуы мүмкін бе? Бұл сұрақ әдеби қиял мен ғылыми түсініктің түйіскен тұсын ойлануға жетелейді.
Әлем әдебиеті мен ғылымындағы байланыстар
Герберт Уэллс
21.09.1866 – 13.08.1946, Лондонға жақын Бромли қалашығы
- 14 жасынан бастап жазушылықпен айналысқан.
- Белгілі шығармалары: «Уақыт машинасы», «Әлемдер соғысы», «Көрінбейтін адам».
Джеймс Чедвик
20.10.1891 – 24.07.1974, Боллингтон (Англия)
- 1908 ж. Манчестер университетінде физика-математика бағыты бойынша білім алған.
- 1935 ж. Нобель сыйлығының лауреаты.
- Нейтронды ашқан ғалым.
Ой қозғау сұрақтары
Әңгімеде айтылатын «нейтрон сәулесі» адам өміріне қауіпті деп ойлайсыңдар ма?
Атом бомбасынан зардап шеккен қандай елдерді білесіңдер?
Біздің еліміздің қай өңірінде атом сынақтары жүргізілді?
Атом электр станциялары туралы не білесіңдер? Оның табиғатқа және адамзат тіршілігіне әсері қандай?
«Фукусима-1» атом электр станциясындағы жарылыс туралы естігендерің бар ма? Ол оқиға қандай ой тудырады?
Кестемен жұмыс: салыстыру
Көрінбейтін адам
Герберт Уэллс
- Адам көзге көрінбейді.
- Геометриялық дененің барлық қасиетіне ие.
- Көрінбесе де әртүрлі әрекеттер жасай алады.
- Бұл — жазушы қиялының көрінісі.
Нейтрон
Джеймс Чедвик
- Сәуле (бөлшек) ретінде түсіндіріледі, көзге көрінбейді.
- Бітеу ыдыста «сақтау» ұғымы шартты: ол еркін бөлшек ретінде тұрақсыз болуы мүмкін.
- Заряды жоқ, көптеген денелерден өтіп кету қасиеті бар.
- Ғылыми дерекке сүйенеді.
Қорытынды сұрақтар
Көрінбейтін адам туралы не білдіңдер? Бұл тақырыптың қандай тұсы қызық көрінді?
«Көрінбейтін адам» туралы фильм көргендерің бар ма? Экрандағы бейне мен мәтіндегі ойдың айырмасы неде?
Жазушы бұл кейіпкердің қай қасиетін ерекше көрсетеді деп ойлайсыңдар?
Егер өзің көрінбейтін адамға айналып қалсаң, не істер едің? Неліктен?