Мемлекеттік қызметті жүзеге асыру барысында алынған ресми жариялануға жатпайтын ақпаратты жеке мүддеге пайдалану
Біздің таңдауымыз – жемқорлықсыз болашақ!
Сыбайлас жемқорлықпен күрес — Қазақстан үшін бүгінгі күннің ең күрделі мәселелерінің бірі. Бұл құбылыс әлеуметтік қасіретке айналып, саяси дамуы әртүрлі мемлекеттердің барлығын да алаңдататыны анық. Сыбайлас жемқорлық барлық халықтарға тән, ғасырлар бойы қалыптасқан терең тамыры бар мәселе.
Неге бұл мәселе аса қауіпті?
- Қоғамның іргетасын әлсіретіп, дамуға тікелей қауіп төндіреді.
- Мемлекеттік органдарға деген сенімді төмендетеді.
- Экономика мен қоғамдық моральға зиян келтіреді.
Біз күрделі кезеңде өмір сүріп жатырмыз: экономикалық реформалар, дағдарыстар және өзгерістер уақыты. Зерттеулер жемқорлықтың — теріс құбылыс екенін айқын көрсетеді. Бұл тіпті мемлекеттің халықаралық беделіне әсер етеді: әлемдік тәжірибеде «лайықты адам», «лайықты компания» немесе «лайықты мемлекет» басқа елмен қарым-қатынаста сенім деңгейі арқылы бағаланады.
Экономикалық зиян
Сыбайлас жемқорлық экономикалық салаға соққы беріп, елдің және әрбір азаматтың жалпы әл-ауқатын төмендетеді.
Сенімнің әлсіреуі
Халықтың үкіметке деген сенімі төмендесе, қоғамдағы тұрақтылыққа да қауіп төнеді.
Парақорлық: ең кең таралған көрініс
Пара — сыбайлас жемқорлықтың ең тән, ең қауіпті әрі ең жиі кездесетін түрі. Оның мәні тек ақшамен шектелмейді: құнды қағаздар, мүлік, әртүрлі жеңілдіктер және басқа да игіліктер пара ретінде ұсынылуы мүмкін. Көбіне мұның барлығы материалдық сипатқа ие болады.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат қандай болуы керек?
Қазақстан Үкіметі сыбайлас жемқорлықпен күрес қажеттігін бірнеше рет атап өтті. Нәтиже беру үшін бұл күрес барлық құрылымдарда және мемлекеттік басқарудың барлық деңгейінде бірізді, жүйелі және қатаң түрде жүргізілуі тиіс. Көлеңкелі әрекеттердің жолын кесу идеологиялық және ауқымды саяси шаралармен қатар жүруі қажет.
Тең жауапкершілік
Заң алдындағы жауапкершіліктің тең дәрежеде қамтамасыз етілуі — басты қағида.
Қызметкер мәдениеті
Көп нәрсе мемлекеттік қызметкерлердің біліміне, жалпы мәдениетіне және моральдық қасиеттеріне байланысты.
Тәрбие мен білім беру: адалдықтың іргетасы
Жас ұрпақты оқыту және тәрбиелеу үдерісінде білім беру мекемелерінің, әсіресе мектептер мен мектепке дейінгі ұйымдардың рөлі ерекше. Адалдық пен әділеттілікті, тапсырмаға жауапкершілікпен қарауды, құқық бұзушылыққа төзбеуді, проблемаларды шеше білуді, адам құқықтарын қорғауды, мемлекет пен қоғам мүддесін құрметтеуді қалыптастыруға басымдық берілуі қажет.
Қандай әрекеттер жемқорлыққа жатады?
Төменде мемлекеттік құрылымдардағы сыбайлас жемқорлық белгілері ретінде бағаланатын әрекеттер келтірілген:
- Басқа мемлекеттік органдар мен мекемелердің жұмысына заңсыз араласу.
- Қызметтік лауазымды пайдаланып, жеке басының немесе туыстарының материалдық мүддесін көздеп мәселе шешу.
- Мемлекеттік қызметке орналасуда және қызмет бойынша өсуде заңда көзделмеген басымдықтарға ие болу.
- Шешімді дайындау және қабылдау барысында біреуге заңсыз артықшылық беру.
- Кәсіпкерлік қызметке немесе табыс әкелетін өзге салаға заңда белгіленбеген тәсілдермен көмектесу.
- Қызмет барысында алынған жариялануға жатпайтын ақпаратты жеке мүдде үшін пайдалану.
- Жариялауға рұқсат етілген ақпаратты беруден бас тарту, кешіктіру, жалған немесе толық емес ақпарат ұсыну; сондай-ақ заңда талап етілмейтін ақпаратты азаматтардан немесе ұйымдардан сұрату.
- Жоғары тұрған лауазымды тұлғаларға қызметтік емес ілтипат көрсету немесе сый жасау (қонақжайлылықтың жалпы қабылданған символикалық нысандарын және ресми хаттамалық іс-шараларды қоспағанда).
- Жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін іске асыруына кедергі келтіру.
- Мемлекеттік немесе соған теңестірілген қызметі үшін ақшалай, қызметтік немесе өзге нысанда сыйақы алу.
Қорытынды
Жемқорлыққа қарсы күрес жан-жақты, үздіксіз, ашық және әділетті түрде жүргізілуі тиіс. Сонда ғана алға қойған биік мақсаттарға қол жеткізе аламыз. Қоғамды іштен жейтін бұл қауіпті індетке қарсы тұру — баршамыздың ортақ міндетіміз.