Қорықпағын сен жолдан
Жол ережесі — қауіпсіздік кепілі
Бұл көрініс арқылы балаларға жолдан дұрыс өту, бағдаршам түстерін ажырату және өз қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарау туралы түсінік беріледі.
Ұйымдастыру. Кіріспе
Жол полиция қызметкері: Балалар, біздің Жаңаөзен қаламызда кішкентай, өте аңғал қоян өмір сүріпті. Бір күні ол көшенің арғы бетіне өтпек болады. Бағдаршам жасыл жанғанда, адамдар жаяу жүргіншілер өткелімен өтті. Ал қоян не істеді екен?
Қоянның қателігі
Қоян: Маған жол ережесін білудің қажеті жоқ. Сендерге бір құпия айтайын: трамвайдан да, автобустан да, машинадан да қорықпаймын. Кез келген жерден зу етіп өте шығамын!
Үлкендерді тыңдамаған қоян жолдан жүгіріп өтпек болғанда, жеңіл көлік оны қағып кетеді. Мұны көрген жол полиция қызметкері дереу жедел жәрдемге қоңырау шалады.
Жол полиция қызметкері: Сәлеметсіздер ме? Бұл — жедел жәрдем бе? Тез келіңіздерші. Қоянды көшеде машина қағып кетті, жағдайы ауыр.
Жедел жәрдем келіп, ішінен дәрігер түседі.
Дәрігердің тексеруі
Жол полиция қызметкері: Ұзын құлақ сұр қояным-ай, қайғы жамылдың-ау!
Дәрігер: Қай жерің ауырып тұр? Қазір сені тексерейін.
Қоян: Аяғым ауырып жатыр! (Жылап жібереді.)
Жол полиция қызметкері: Жылама, шыда, қоянжан! Бағдаршамға қарап, жол ережесін сақтасаң, мұндай жағдай болмас еді. Дәрігер, қоян енді жүре ала ма?
Дәрігер: Қоянды ауруханаға жатқызамыз.
Жедел жәрдем қоянды алып кетеді.
Сұрақ-жауап: Бағдаршам не үшін керек?
Жол полиция қызметкері: Көрдіңдер ме, қоян қиын жағдайға ұшырады. Сендер жолдан өткенде бағдаршамға қарайсыңдар ма? Бағдаршам дегеніміз не?
Жасыл түс
Көше тәртібін сақтаймын,
Бағдаршамның тілін ұғамын.
Жасыл жанса — кідірмей,
Алға өтемін сенімді.
Сары түс
Сары жанса — сабыр қыл,
Асықпай, дайын тұр.
Қызыл түс
Қызыл жанса — тоқтаймын,
Қауіпсіздікті сақтаймын.
Түстер тартысы және татуласу
Жол полиция қызметкері: Ал енді, балалар, ауруханаға телефон шалып, қоянның жағдайын білейін.
Осы кезде бағдаршамның үш түсі дауласа кетеді.
Қызыл түс: Мен мықтымын! Қаласам, машиналарды да, адамдарды да — бүкіл қозғалысты бір орында тоқтатамын.
Сары түс: Жоқ, ең күштiсі — мен!
Жасыл түс: Ал мен бәріне жолдан өтуге рұқсат беремін.
Даудың соңы бағдаршамның «бұзылуына» әкеледі (ойын түрінде көрсетіледі).
Жол полиция қызметкері: Бұл не деген айқай-шу? (Ысқырады.) Бағдаршамсыз қалай болады? Енді маған салмақ түсетін болды ғой!
Балалар (хормен):
Дауласуды қояйық,
Жарықтарды жағайық.
Бағдаршам-ау, бағдаршам,
Достасып, тату болайық!
Қуанышты хабар және қорытынды
Жол полиция қызметкері: Рақмет, достарым! Сендерге қуанышты хабар айтайын: қоян бүгін ауруханадан жазылып шығады. Қоянды қарсы аламыз ба?
Қоян: Балалар, мен қателестім. Жол ережесіне мән бермеппін. Маған бағдаршам туралы айтып беріңдерші.
1-оқушы: Амансың ба, қоянжан! Қорықпа сен жолдан. Біз саған бәрін үйретеміз — біз бағдаршамды білеміз!
Есте сақтайық
- Көшеден тек жаяу жүргіншілер өткелімен өт.
- Бағдаршамның белгісін күт: жасыл — жүр, сары — дайындал, қызыл — тоқта.
- Асықпа: қауіпсіздік — бірінші орында.
Сабаққа арналған қысқа сценарий картасы
Кіріспе: Жол ережесінің маңызын айту.
Оқиға: Қоян ережені сақтамай, апатқа ұшырайды.
Түсіндіру: Бағдаршам түстерінің қызметі.
Тәрбиелік бөлім: Дауласу емес — тәртіп пен келісім.
Қорытынды: Ережені сақтау — өмірді сақтау.
Ұсыныс: Көріністен кейін оқушыларға жол белгілерін таныстыру ойынын ұйымдастырыңыз.