Гүлдің құрылысы күрделі
Гүл және оның құрылысы
Гүл — көбеюге қажетті жыныс мүшелері бар, бұтақтанбайтын, түрі өзгерген және қысқарған өркен. Гүлден жеміс пен тұқым дамиды. Сондықтан гүлдің құрылысы күрделі әрі көпқұрамды жүйе болып саналады.
Негізгі бөлімдер
- Аналық — жеміс түзуге қатысатын негізгі бөлік.
- Аталық — көбеюге қатысатын бөлік.
Маңызды ой
Ұрықтану аналықтың ішінде жүреді, өйткені тұқымбүршігінің ұрық қалтасында жұмыртқажасуша орналасады.
Аналық
Аналық — гүлдің дәл ортасында орналасатын, жеміс түзуге қатысатын негізгі бөлімі.
Аналықтың құрылысы
-
Ауызы
Тозаңды қабылдайтын бөлік.
-
Мойны
Ауыз бен жатынын жалғастырады.
-
Жатыны
Тұқымбүршіктер орналасатын негізгі бөлік.
Аналықтың аузы
Аналықтың аузы өсімдік түріне қарай әртүрлі болады: домалақ, үлпекті, қостелімді немесе көптелімді. Аналық аузынан жабысқақ сұйықтық бөлінеді — бұл тозаңның аналық аузына түсіп, тез өнуіне қолайлы жағдай жасайды.
Аналықтың мойны
Мойны аналықтың аузы мен жатынын жалғастырып, ауыз бөлігін жоғарырақ деңгейде ұстайды. Кейбір өсімдіктерде мойын болмайды, мысалы: көкнәр, қызғалдақ.
Аналықтың жатыны
Жатын — аналықтың ең негізгі бөлігі. Ол бір ұялы немесе көп ұялы болады. Жатынның ішінде бірден бірнеше мыңдаған тұқымбүршікке дейін кездесуі мүмкін. Сыртын екі қабат қабықша қаптайды.
Тұқымбүршігінің ішіндегі ұрық қалтасында жұмыртқажасуша болады. Сондықтан ұрықтану аналықтың ішінде жүреді.
Аталық
Аталық — гүлдің көбеюге қатысатын бөлігі.
Аталықтың құрылысы
Жіпше
Жіпше — аталықтың жіңішкерген бөлігі.
Тозаңқап
Тозаңқап бір-бірімен байланысқан екі бөліктен тұрады. Әр бөлігінде екіден тозаң ұясы болады. Тозаңқапта мыңдаған тозаң түйіршіктері түзіліп, пісіп-жетілгенде сыртқа шашылады.
Тозаң
Тозаң — сыртқы және ішкі қабықшасы бар жасуша. Оның пішіндері алуан түрлі, ал сырттай қарағанда ұнтақ тәрізді көрінеді. Қызметіне байланысты сыртқы қабықшасы қалыңдап, өзгеріске ұшырайды.
Құрамы
- май
- қант
- минералды тұздар
- нәруыз
- витаминдер
Есте сақтаңыз
Тозаңның негізгі міндеті — аналық аузына түсіп, өніп, ұрықтануға жол ашу.