Сүйемін өлеңін жаттау

Мағжан Жұмабаев (1893–1938) — ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің ең жарқын тұлғаларының бірі. Туған жері — бұрынғы Ақмола губерниясы, Ақмола уезі, Полуденовский болысы (қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Булаев ауданы, Мағжан атындағы ауыл).

Төрт жасында ауыл мұғалімінен сауат ашып, 1905 жылы Қызылжардағы медресеге түседі. Мұнда араб, парсы, түрік тілдерін меңгеріп, 1910 жылы үздік аяқтайды. Кейін Уфадағы «Ғалия» медресесінде оқып, татар жазушысы Ғалымжан Ибрагимовтың қамқорлығын көреді. Сол қолдаудың нәтижесінде 1912 жылы Қазанда ақынның алғашқы «Шолпан» жинағы жарыққа шығады.

Омбы мұғалімдер семинариясын 1916 жылы тәмамдап, қоғамдық іске араласады: Алаш қозғалысына қатысып, «Бостандық туы» газетінде редакторлық қызмет атқарады. 1922–1923 жылдары Ташкентте «Шолпан», «Сана» журналдарында, «Ақжол» газетінде еңбек етіп, шығармаларын жариялайды. 1923–1927 жылдары Мәскеудегі жоғары әдебиет-көркемөнер институтында білімін тереңдетеді.

1929 жылы қуғын-сүргінге ұшырап, «Алқа» ұйымына қатысты деген айыппен 10 жылға сотталады. 1936 жылы М. Горький мен Е. Пешкованың араласуымен босап шыққанымен, 1937 жылы қайта қамауға алынып, 1938 жылы атылды. Қысқа ғұмырында ол қазақ поэзиясына жаңа ырғақ, жаңа әуез, жаңа эстетикалық кеңістік әкелді.

Мағжан — сыршыл ақын. Ол халық өлеңдерінің ырғақ-әуезін, ішкі рухын терең қабылдап, сезімнің нәзік иірімдерін сөзбен бедерлеуге ұмтылды. Жастық сезімнің лапылын да, азаматтық лириканың күрделі толғанысын да бірдей қуатпен жеткізе алды.

Ақын үшін адам мен табиғат — ажырамас тұтастық. Ол дүниені философиялық тұрғыдан танып, құбылыстың ішкі астарына үңіледі. Сондықтан Мағжан жырларында табиғат көрінісі адамның көңіл-күйімен астасып, бірін-бірі тереңдетіп тұрады.

Мағжанның белгілі туындылары: «Мен жастарға сенемін», «Мен кім?», «Анама», «Қазақ тілі», «Түркістан»; поэмалары: «Батыр Баян», «Қорқыт», «Қойлыбайдың қобызы», «Ертегі», «Тоқсанның тобы».