Жүректен жүрекке табиғатқа тілек айту
Тәрбие сағаты / Классный час
Табиғатты аяла
Береги свою планету, ведь другой на свете нет!
Мақсаты / Цель
Мақсаты (қазақша)
- Оқушылардың қоршаған ортаға сүйіспеншілік құндылықтары туралы түсінігін кеңейту.
- Табиғатты қорғауға, туған жерді сүюге, мейірімділік пен ізгілікке тәрбиелеу.
- Табиғат-Ананы құрметтеуге, оған жанашырлықпен қарауға жетелеу.
- Шығармашылық қабілетті, ойлау дағдысын дамыту және өз ойын еркін жеткізе білуге үйрету.
Цель (по-русски)
- Показать красоту родной Земли и актуальность экологических проблем.
- Воспитывать уважение и любовь к природе, формировать бережное отношение к ресурсам.
- Развивать познавательную и творческую активность в ходе экологической деятельности.
- Подвести к выводу: спасение — в экологической культуре.
Көрнекі құралдар
Интерактивті тақтаға әзірленген слайдтар, табиғат туралы нақыл сөздер, өлең шумақтары, қабырға газеті, гүлдер, суреттер, «Өзін-өзі тану» бағдарламасы бойынша дайындалған бейнефильм.
Сабақтың түрі
Дәстүрлі емес, саяхат түріндегі ой-толғау сабағы.
Сабақтың әдістері
Әңгімелеу, түсіндіру, сұрақ-жауап, тілек айту, пікірлесу, шығармашылық жұмыстар.
Тәрбие сағатының құрылымы
I бөлім
- Ұйымдастыру.
- Табиғат дегеніміз не? (саяхат-шолу)
- Тақырып пен мақсатты жариялау. Сергіту сәті: «Мейірімділікті табиғаттан үйрен!» — «Мейірімді жүрек» ойыны.
II бөлім
-
Ой-толғау (үй тапсырмасы):
- «Мен табиғатты сүйемін» немесе «Табиғатпен сырласу»
- «Егер табиғатқа тіл бітсе…»
- «Егер мен суретші болсам…»
- «Егер мен ақын болсам…»
- «Жүректен жүрекке»: табиғатқа тілек айту.
- Қорытынды. Ән шашу: «Табиғат».
Сабақтың барысы
Оқушылар шеңбер құрып отырады. Ортаға әдемі гүл шоқтары қойылады. Бүгін біз қоршаған ортаға деген сүйіспеншілік туралы түсінігімізді кеңейтіп, табиғатты сүюді, қорғауды, Табиғат-Ананы құрметтеуді үйренеміз. Табиғатпен сырласып, оны түсінуге талпынамыз.
Кіріспе сөз: «Планета людей в опасности»
Бүгінгі экологиялық мәселелер — эмоция үшін айтылған ұран емес, ащы шындық. Біз табиғатты бәріне төзімді деп қабылдап, оның нәзік те осал екенін жиі ұмытамыз.
«Как никто, я сегодня тебя понимаю,
Все болезни твои на себя принимаю».О. Сүлейменов
Табиғаттың сұлулығы — ортақ сезім
Өлең жолдары
Күн сәулесі төгілгені әдемі,
Алуан түрлі қызыл гүлдер әдемі.
Сылдыр қаққан мөлдір суда әдемі,
Биік-биік шыңдарым да әдемі.
Айдын көлде аққу қандай әдемі,
Сұңқар құстың самғағаны әдемі.
Даланы әнге бөлеген құстарым қандай әдемі,
Мөлдіреген көздері киігім қандай әдемі.
Неге бұл маңызды?
Табиғат — адамның тіршілік ететін ортасы. Онсыз өмір жоқ. Сондықтан табиғатты сүйе білу — тек сезім емес, азаматтық жауапкершілік.
Қоғамдық өндіріс пен экономиканы дамыту барысында табиғатқа келген зиянды әрқайсымыз байқамай арттырдық: Семей полигоны, Арал қасіреті, жер эрозиясы, өзен-көлдердің тайыздануы — бұлар нақты сабақ болуы тиіс.
Экологиялық мәдениет: жалғыз дұрыс бағыт
Бүгін табиғаттың жағдайы адамның өзіне қауіп төндіре бастады. Биосфера заңдарын бұзғанымыз үшін денсаулығымызбен төлеп жатырмыз, ал ең ауыр салдар келешек ұрпақтың еншісіне тимеуі керек. Құтқарушы жол — табиғаттың үнін естіп, оның заңдарына бағыну, тұтынушылық көзқарастан бас тарту.
Негізгі ой
Жер — ортақ үй. Үйімізде тыныштық, береке, бақыт орнауы үшін табиғатқа жанашырлық қажет.
Сұрақ-жауап: ойды оятатын разминка
Жалпы экология бойынша
- «Экология» сөзінің мағынасы қандай?
- Ауаның құрамы қандай?
- Қазақстанда қанша қорық бар?
- Семей полигонын жабу туралы жарлыққа қай жылы қол қойылды?
- Ең үлкен құс қандай?
Денсаулық және қоршаған орта
- Қаладағы ультракүлгін «ашығудың» екі себебін атаңыз (түтін, шаң).
- Пассивті шылым шегуші кім?
- Неліктен Қазақстандағы көптеген су қоймаларының суы ішуге жарамсыз?
- Тұмау инфекциясы қалай беріледі? (ауа-тамшы жолымен)
- Тұрмыстық сәулелену көздері қандай құрылғылар? (теледидар, компьютер)
- Жыл сайын 2 млн адамның өліміне себеп болатын ауа ластау көзі қандай? (темекі)
- Ядролық энергетиканың басты экологиялық қаупі неде?
- Пестицидпен өңделген жемісті қолданар алдында не істеу керек? (қабығын аршу)
Ой-толғау: «Біз не істей аламыз?»
Планетамыз мұңаймасын десек, әрқайсымыз қолымыздан келетін нақты қадамдардан бастауымыз керек. Бұл бөлімде оқушылар алдын ала дайындалған тапсырмалар бойынша ойларын еркін жеткізеді.
1) «Экология — өмірдің соғып тұрған жүрегі!»
Топтық презентациялар арқылы экологиялық жауапкершілік пен күнделікті әдеттердің әсері талқыланады.
2) «Егер табиғатқа тіл бітсе…»
Оқушылар табиғат атынан сөйлеп, адамзатқа үндеу жазады: қорлау емес, қамқорлық; ысырап емес, үнем.
3) «Егер мен суретші болсам…»
Сурет көрмесі: табиғат көріністері, экологиялық мәселе және үміт бейнелері. Авторлар өз идеяларын түсіндіреді.
4) «Егер мен ақын болсам…»
Өлең оқу және талқылау: табиғатқа сүйіспеншілік, туған жердің тынысы, адам мен әлемнің байланысы.
Бейнефильм
«Табиғат — менің Жер-Анам» (Өзін-өзі тану пәні бойынша): көргеннен кейін оқушылар әсерімен бөліседі, өз қорытындысын айтады.
«Жүректен жүрекке»: табиғатқа тілек
Сабақ соңында әр оқушы табиғатқа арнап жылы тілек айтып, тақтадағы күн сәулесіне жазылған сөзін іледі. Бұл — ішкі уәдені сыртқа шығаратын, жауапкершілікті бекітетін сәт.
Тілек сөздерден үзінді
Гүлдей бер, Жер-Ана!
Аспаның ашық болсын, бұлт торламасын!
Суың мөлдір, таза болсын!
Өзен-көлің, теңізің балыққа толсын!
Тоғайың аң мен құсқа толсын!
Күнің жарық болсын!
Ортақ үндеу
Табиғатты қорғау үшін бәріміз бірігейік: бір ағаш егейік. Жасымыз да, кәріміз де таза ауа үшін еңбек етейік. Табиғат, сені сүйеміз — басымызды иеміз!
Қорытынды ой
XXI ғасыр — ғылыми-техникалық серпіліс пен әлеуметтік өзгерістер ғасыры. Бірақ осы дамумен бірге табиғатқа түсетін салмақ та артты. Болашақ бізге қандай әлем алып келеді — жаңа қиындық па, әлде жарқын келешек пе — бұл сұрақтың жауабы біздің бүгінгі таңдауларымызға байланысты. Адам өз ақылымен және еркімен өзін де, Жерді де сақтап қала ала ма? Иә, егер ол табиғат заңын түсініп, мәдениетін қалыптастырса.