Мынау менің балабақшам

Мен және менің мамандығым

Мен тәрбиешімін. Бұл мамандықтың қызығы мен қиындығын бала ортасында жүрген жан ғана терең түсіне алады. Жер бетінде тәрбиешінің алдынан өтпеген адам кем де кем; бәлкім, осыдан-ақ бұл кәсіптің киесі сезілер.

Дән егіп өсіруден де, балапан баптап ұшырудан да қиыны — бала тәрбиесі дер едім. Диқан көктемде егін егіп, жаздың жайма-шуақ күнін үміт етеді. Құс та көктемде ұя салып, күздің суығында балапанын қатайтып ұшырады — нәтижесі көп күттірмей көрінеді.

Ал тәрбиеші еңбегінің жемісі бірден көзге түсе бермейді. Күздің қоңыр салқынына да, қыстың қаһарына да, көктемнің лайсаңына да қарамай, табиғаттың жаңаруымен бірге бала жүрегіне дән сеуіп, қанат бітіреді. Көп жылдар өте, кеше ғана алдымызда бүлдіршін болған азамат асқар таудай өсіп, ел мақтанышына айналса — міне, нәтиже деген сол.

Баланың әлемі

Мен балаларды жанымдай жақсы көрем. Бала мен үшін — тазалық пен пәктіктің, шынайылық пен туралықтың айнасы. Олар қуанса — шын қуанады, ренжісе — шын ренжиді. Жалғандық пен жасандылықты қабылдамайды; не айтса да әділ айтып, шындықты ту етеді.

Шынын айту керек, бұл мамандықты таңдағандардың ішінде қиындығын айтып, көңілі толмайтындар бар. Бірақ мамандығын мүлде өзгертіп кететіндер сирек. Себебі балалардың киелі ортасы тәрбиешіні нәзік жіппен өзіне байлап қоятындай.

Күн сайынғы қуат

Мен балабақшада үшінші жыл еңбек етемін. Бұл жұмыстан жалыққан емеспін, өйткені бүлдіршіндерге арнаған уақытым — өмірімдегі ең бағалы, ең бақытты сәттер.

Таңертең балаларды қарсы алып, олардың жағымды үнін, сыңғырлаған тәтті күлкісін, «Сәлеметсіз бе?», «Қайырлы таң!» деген сөздерін естігенде, бойым сергіп сала береді. Балалармен өткен әр мезет мені жаңа бір әлемге жетелегендей.

Олардың маған деген ықыласын, үмітке толы жанарын, білуге құштар сұраулы көзқарасын күнде байқаймын. Балалардың менен күтері көп екенін сезінемін.

Жоспар, жауапкершілік, сиқыр

Балабақшаға бара жатқанда ойымда сол күннің жұмысы қаз-қатар тізіледі: кішкентай достарым қандай көңіл күймен келер екен? Күніміз қызықты өтуі үшін оқу іс-әрекетін, ойын түрлерін қалай ұйымдастырсам екен?

Әр сабаққа жауапкершілікпен қарап, алдын ала дайындалуды ешқашан ұмытпаймын. Әр оқу іс-әрекеті балалар үшін құпиясы бар сыр сандықтай болса, мен сол жұмбақ әлемнің есігін ашатын бағыттаушысымын. Әр күннің сәтті шығуы, әрине, ең алдымен өзіме байланысты.

Тренингтер мен мерекелік сәттер

Тәжірибемде, оқу іс-әрекетінің тартымды болуы тәрбиешінің бала назарын сабаққа еріксіз аударта алуына және қарым-қатынасты шебер ұйымдастыруына байланысты екенін жиі байқаймын. Кейде негізгі бөлімдерге көбірек мән беріліп кетеді, ал ұйымдастыру кезіндегі психологиялық тренингтер мен сергіту сәттерінің орны ерекше.

Мерекелік іс-шараларда «Шалқан», «Қасқыр мен жеті лақ», «Бауырсақ» ертегілерін сахналағанда түрлі рөлге енемін: бірде Ақшақар, бірде сайқымазақ болып кетемін. Сол сәттегі балапандарымның қуанышын сөзбен жеткізу қиын.

Алдыма келген әр баланы осы ғажайып әлемнің тылсымына үлкен жауапкершілікпен жетелеу — мен үшін үлкен ләззат.

Ата-анамен бірлік

Тәрбие отбасынан басталатындықтан, тәрбиеленушінің ата-анасымен, жанұясымен жақын танысып, үнемі байланыста болуды өзіме басты міндет етемін. «Бұл — біздің ортақ баламыз» деген сезімді нығайтуға тырысамын.

Кез келген бала — дарынды болсын, дарынсыз болсын; шапшаң болсын, баяу болсын — бәрібір сүйіспеншілік пен құрметке мұқтаж. Әр баланың жанын түсініп, мақтап, қолдап, көмектесе білсек, жұмыста жақсы нәтижеге жетеміз.

Тәрбиешінің жүгі және абыройы

«Тәрбиеші» сөзінің мәніне үңілсек, оның мақсаты — тәрбие беру екенін ұғамыз. Адамның жаны мен тәні қашанда тәрбиеге мұқтаж екенін ескерсек, тәрбиешіге артылар жүк жеңіл емес.

Балабақшада дұрыс тәлім-тәрбие берсек, бала ертең мектепте саналы түрде сапалы білім алуға талпынады. Нәтижесінде елін сүйетін азамат болып қалыптасады. Біз, тәрбиешілер, түрлі болашақ маман иелерінің алғашқы кірпішін қалап жатырмыз десем, артық болмас.

Сондықтан өз бойымызда әділдік, мейірімділік, жауапкершілік сияқты қасиеттер болуы керек. Тәрбиеші жұмысы оңай емес, бірақ абыройлы әрі сыйлы. Жақсы тәрбиешіні балалар ешқашан ұмытпайды.

Бұған дәлел — жуырда ғана мектепалды даярлық тобына қимастықпен шығарып салған тәрбиеленушілерім. Кездесе қалсақ, маған ұмтылған сағынышқа толы жанарларын көремін. Сол кезде балабақшадағы қызықты қылықтары мен тентектіктері ойыма оралады. Бірін де ұмытпайсың екен.

Ұстаздық жол — үздіксіз өсу

«Ел есіңде бір жыл қалғың келсе — ас бер, он жыл қалғың келсе — ағаш отырғыз, ал мәңгі қалғың келсе — бала тәрбиеле», — дейді дана халқымыз. Баланың ой-өрісін дамытуға, қиялына қанат бітіріп, тіл байлығын молайтуға тәрбиешінің еңбегі орасан.