Күлкі күні бүкілхалықтық бейресми мереке
1 сәуір — Күлкі күні
1 сәуір — бүкілхалықтық бейресми мереке. Басқа мерекелерден ерекшелігі — шығу тарихының нақты белгісіздігі. Бұл күн әр елде әртүрлі аталады. Жалпы алғанда, 1 сәуір күлкі мен әзіл-қалжыңға толы, кей жерде бір-бірін алдау күні ретінде де қабылданады. Ең бастысы — бұл күні алданған адамға өкпелеу жат саналады.
Әртүрлі елдердегі атаулары
- Италияда — Ақымақтар күні
- Англияда — Көңілді алдаушылар күні
- Шотландияда — Көкек күні
- Жапонияда — Қуыршақтар күні
- АҚШ-та — Ақымақтар күні
Ерекшелігі
Бұл мереке әлемдегі бірде-бір елдің діни немесе тарихи дәстүрімен тікелей байланысты емес. Ежелгі күнтізбелерде 1 сәуірдің ерекше күн болған-болмағаны да нақты мәлім емес. Дегенмен, болжам бойынша оның тамыры көне дәуірдегі көктем мерекелерімен сабақтас болуы мүмкін.
Негізгі ой: 1 сәуірдің мәні — адамдарды жақындастыру, күнделікті күйбеңнен бір сәтке арылып, жеңіл әзіл арқылы көңіл көтеру.
Күлкінің көне түсінігі
Ежелгі гректер ерте көктемде Күлкі құдайының құрметіне құрбан шалып, ән-күй айтып, би билеп, ерекше думан құрғаны айтылады. Ежелгі грек жазбаларында адамның міндетті түрде көңіл көтеріп, күлуі қажет деген түсінік болған.
Емдік әсері
Күлкі адамды емдейді, ішкі ауыр сезімдерді жеңілдетеді және жағымсыз қасиеттерден тазартады деп түсінген.
Катарсис ұғымы
Бұл құбылысты рухани тазару — катарсис, яғни күлкі арқылы тазару деп атаған.
Әзілдің бастау көздері
Қысқа әзілдер, сықақ өлеңдер мен өткір сөздер дәл осы кезеңде кең тарай бастады делінеді.
Әзіл әңгімелердің таралуы
Ең алғашқы әзіл мәтіндері бір кездері қабір тастарына қашалып жазылған деген деректер бар. Кейін олар әдеби шығармаға айналып, қоғамның мәдени өміріне сіңген.
Бүгінгі 1 сәуір қандай?
Қазіргі кезде 1 сәуір ресми демалыс күні саналмайды. Әдетте сыйлық тарту ету, кең көлемде мерекелік дастарқан жаю сияқты дәстүрлер де қалыптаспаған. Бұл күннің басты ерекшелігі — адамдардың бір-бірімен қалжыңдасып, көңіл көтеруі, жақсы көңіл күйді бөлісуі.
Ескерту: Әзілдің де шегі бар — қалжың көңіл көтеруге қызмет етсе ғана құнды.