Үшіншісі кім
islam.kz
Бес түрлі адаммен достаспау туралы насихат
Имам Мұхаммед Бақырдан жеткен риуаятта әкесі, Имам Зәйнул-Әбидин (р.а.), адамға қарым-қатынас таңдауда аса маңызды ескерту айтады. Бұл сөздер достықтың өлшемін, сенім мен мінездің салмағын айқын көрсетеді.
Имам Мұхаммед Бақыр былай дейді: «Әкем, Имам Зәйнул-Әбидин, маған: “Бес түрлі адаммен сөйлеспе, дос болма”, — деп насихат айтты. Мен: “Әкетай, айтқаныңызды құп алдым. Ол бес түрлі адам кімдер?” — деп сұрадым. Сонда ол кісі былай деп түсіндірді…»
Пасық адам
«Алланың бұйрықтарын орындамайтын пасық адаммен дос болма. Өйткені ол сені бір жұтым асқа, тіпті болар-болмас нәрсе үшін-ақ сатып кетеді».
«Болар-болмас» деген — қолы жетсе деп ұмтылып, бірақ шын мәнінде қолы жетпеген, құны төмен нәрсе. Яғни сатқындықтың себебі үлкен олжа емес, кейде ұсақ мүдде де болуы мүмкін.
Сараң адам
«Сараңмен дос болма. Өйткені қиналған сәтіңде ол дүниесін қорғаштап, сенімен аралас-құраласын үзіп кетеді».
Мұндағы ескерту тек дүние жайлы емес: сараңдық көбіне мейірім мен жанашырлықтың да тарылуына алып келеді.
Өтірікші адам
«Өтірікшімен дос болма. Өйткені ол жақынды саған алыс етіп көрсетеді».
Өтірік — сенімді бұзатын ең қауіпті мінездердің бірі: ол адамдар арасындағы байланыстарды бұрмалап, шынайы бағалауға кедергі жасайды.
Ақымақ адам
«Ақымақпен дос болма. Өйткені ол саған пайда тигіземін деп, зиян тигізеді».
Ниеті дұрыс болғанмен, парасаты мен пайымы жетіспеген адам өз ісінің салдарын бағамдай алмай, жақсылыққа ұмтылып жүріп қателікке ұрындыруы мүмкін.
Жақын туыстарымен қатынасты үзген адам
«Жақын туыстарымен араласпай кеткен адаммен дос болма. Өйткені Құран Кәрімнің үш жерінде мұндай адамның оңбайтыны айтылғанын байқадым».
Бұл ескерту туыстық байланыстың исламдағы орнының биіктігін меңзейді: туыспен қарым-қатынасты үзу — мінездің ғана емес, жауапкершіліктің де әлсіреу белгісі болуы ықтимал.
Ой түю
Бұл насихат — «адам таңдауы» туралы қатал үкім емес, керісінше, жақын қарым-қатынастың іргесін сақтайтын өлшем. Дос — тек көңіл көтеретін серік емес; ол қиындықта сыналатын, сеніммен өлшенетін аманат.
Дереккөз: islam.kz