Қазақша рефераттар

Алғашқы көмек

Жарақаттану кезінде алғашқы көмек көрсету — дәрігер келгенге дейін немесе науқасты ауруханаға жеткізгенге дейін адамның өмірі мен денсаулығын сақтап қалуға бағытталған шұғыл әрекеттер жиынтығы. Бұл тақырыпта негізгі әдіс-тәсілдерді білу ғана емес, оларды дұрыс әрі қауіпсіз орындау да маңызды.

Мақсаты

  • Жарақат кезінде көрсетілетін алғашқы көмектің негізгі тәсілдерімен таныстыру.
  • Алғашқы медициналық көмектің практикалық дағдыларын қалыптастыру.
  • Адамгершілікке, өзара қолдауға және жауапкершілікке тәрбиелеу.

Құрал-жабдықтар

  • Оқуға қажетті материалдар
  • Жгут
  • Шина
  • Дәрі-дәрмек түрлері

Сабақ құрылымы

  • Ұйымдастыру және дайындық сұрақтары
  • Жаңа материал және демонстрациялар
  • Жұптық практикалық жұмыс
  • Бекіту: тест

Алғашқы көмектің анықтамасы

Алғашқы көмек — адам жарақат алған кезде, өміріне немесе денсаулығына қауіп төнген жағдайда дәрігер келгенше немесе науқасты ауруханаға жеткізгенше көрсетілетін жедел көмек.

Жарақат түрлері

Қан кету Сынық Естен тану Улы зат әсері Күйік Электр жарақаты Үсу Газбен улану

Қан кету кезінде көмек: ширатпа және жгут

Ірі артерия немесе вена зақымданған кезде қан кетуді дереу тоқтату маңызды. Ол үшін қан тоқтататын жгут немесе соған ұқсас қызмет атқара алатын қолда бар құралдар қолданылады.

Жгут орнына қолдануға болатын заттар

  • Орамал
  • Белдік
  • Сүлгі
  • Киімнен жыртып алынған мата
  • Шиыршықталған жіп

Неге жгут салған уақытты белгілеу керек?

Жгутты ұзақ уақытқа (шамамен 1,5 сағаттан артық) қатты тартып қою аяқ-қолдың жансыздануына, тіндердің зақымдануына, тіпті өліеттенуіне әкелуі мүмкін. Сондықтан жгут салынған уақыт міндетті түрде белгіленеді.

Практика

Оқытушы ширатпа салу және жгут салу тәсілін көрсетеді. Студенттер жұптасып орындап, оқытушы бақылау жасап, қажет жерде түзетеді.

Сынық кезінде көмек: иммобилизация және шина

Сынық — сүйектің тұтастығының толық немесе жартылай бұзылуы. Сынықтар ашық және жабық болып бөлінеді.

Алғашқы көмек қағидалары

  • Зақымдалған сүйекті қозғалтпау үшін аяқ-қолды иммобилизация жасау.
  • Шинамен бекіту немесе қолда бар құралдарды қолдану: таяқ, ағаш және т.б.
  • Ашық сынықта жара болса, үстіне антисептикалық таңғыш салу.

Демонстрация және жұптық жұмыс

Оқытушы шина салу әдісін көрсетеді. Студенттер жұптасып шина қоюды орындап, қауіпсіздік пен дұрыс бекітуге назар аударады.

Естен тану (талу) кезінде көмек

Естен тану — адамның кенеттен қысқа уақытқа есінен айырылуы. Бұл кезде жүрек соғысы мен тыныс алуы әдетте сақталады, бірақ миға қан келуі азаюы мүмкін.

Естен тану қашан болуы мүмкін?

  • Қатты ашулану немесе қорқу
  • Шаршау
  • Күн өту
  • Ашыққан күйде ұзақ жүру
  • Ыстық, желдетілмеген бөлмеде ұзақ отыру

Алғашқы көмек қадамдары

  1. 1Қан бас жаққа құйылуы үшін басын сәл төмен түсіріп, аяғын жоғары көтеру.
  2. 2Жағдайға қарай: жылы жабу немесе денесін салқындату үшін артық киімін босату, омырауын ашу.
  3. 3Терезені ашып, таза ауа кіргізу.
  4. 4Мүсәтір спиртін иіскету немесе бетіне салқын су бүрку.
  5. 5Есіне ұзақ келмесе: қолдан тыныс алдыру және жабық жүрек массажын бастау.
  6. 6Есін жинай бастағанда валериана тамшысын беру.

Электр жарақаты және қолдан тыныс алдыру

Электр жарақаты кезінде адамды тірі алып қалуда алғашқы көмектің уақтылы әрі дұрыс көрсетілуі шешуші рөл атқарады. Қауіпсіздік үшін көмек көрсетуші мүмкіндігінше өзін қорғауы керек.

Неге резеңке қолғап кию маңызды?

Резеңке қолғап электр тогын өткізуді азайтып, көмек көрсетушінің өзі зақымдану қаупін төмендетеді.

Қолдан тыныс алдыру (ауыздан ауызға)

Қолдан тыныс алдыру — өкпені күштеп желдету, яғни өкпеге ауа жіберіп, ауаны шығаруға көмектесу. Ең кең таралған әдіс — ауыздан ауызға тәсілі.

Орындау үлгісі (жаттығуда)

  • Алдымен 3 рет терең тыныс үрлеу.
  • 1 минут ішінде кеуде тұсынан 15 рет басу (жабық жүрек массажы элементтері).
  • Қажет болған жағдайда бірнеше рет қайталау.

Практикада әдіс қуыршақ (манекен) арқылы көрсетіліп, қауіпсіз орындалуы қадағаланады.

Бекіту: тест тапсырмалары

Төмендегі сұрақтар негізгі ұғымдарды бекітуге арналған.

1) Алғашқы көмек қай кезде жасалады?

  • a) Ауруханада
  • b) Дәрігер келгенде
  • c) Дәрігер келгенше немесе ауруханаға жеткізгенше

2) Ірі артерия немесе вена зақымданғанда не пайдаланылады?

  • a) Жгут, киім-кешек сияқты құралдар
  • b) Мақта
  • c) Дәрі

3) Сынықтың түрлері

  • a) Жабық
  • b) Ашық
  • c) Ашық және жабық

4) Қолдан тыныс алдыру қай кезде қолданылады?

  • a) Қан кеткенде
  • b) Естен танғанда
  • c) Сынғанда

5) Қолдан тыныс алдыру әдісі қалай орындалады?

  • a) 3 рет терең тыныс үрленеді
  • b) Кеуде тұсынан басады
  • c) 3 терең тыныс үрленіп, 1 минут ішінде 15 рет кеуде тұсынан басады

Қорытынды

Алғашқы көмек — әр адамға қажет өмірлік дағды. Негізгі қағидаларды дұрыс орындау, қауіпсіздікті сақтау және әрекетті уақытында бастау көптеген жағдайда ауыр асқынулардың алдын алады.

Үй тапсырмасы

Тақырыпты қайталау және негізгі алгоритмдерді қысқаша конспект жасау.

Бағалау

Тест нәтижесі және практикалық жұмыстағы орындау сапасы бойынша.