Жеке тұлғаны қалыптастыруда жаңа педагогикалық технологияларды пайдалануТәуелсіз ел тірегі - білімді ұрпақ десек, жаңа дәуірдің күн тәртібінде тұрған мәселе - білім беру, ғылымды дамыту
Жеке тұлғаны қалыптастыруда жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану
Тәуелсіз елдің тірегі — білімді ұрпақ. Сондықтан жаңа дәуірдің күн тәртібіндегі басты мәселе — білім беру мен ғылымды дамыту. Өркениеттің өзегін ғылым мен тәрбие құрайды. Осы тұрғыдан алғанда, білім ордасы — мектеп, ал мектептің жаны — мұғалім.
Мұғалімнің негізгі миссиясы — өз ұлтының тарихын, мәдениетін, тілін қастерлейтін әрі оны жалпыадамзаттық рухани құндылықтармен ұштастыра алатын тұлға тәрбиелеу. Бұл міндет оқыту тәсілдерін үздіксіз жетілдіруді және жаңа педагогикалық технологияларды меңгеруді талап етеді.
Заңнамалық бағдар
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында білім беру жүйесінің басым міндеттерінің бірі ретінде оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру және халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу атап көрсетілген.
Негізгі екпін
Жаңа технологиялар ең алдымен оқушының оқу-танымдық әрекетін белсендіруге, мақсатқа толық жетуге және оқу нәтижесін өлшенетін, жоспарланған деңгейде қамтамасыз етуге бағытталады.
Жаңа педагогикалық технологияның мәні
Жаңа педагогикалық технология — мұғалімнің кәсіби қызметін жаңартатын және сатыланып жоспарланған нәтижеге жеткізетін іс-әрекеттер жүйесі. Оның өзегінде оқушының оқу-танымдық әрекетін жандандыру, оқу материалын теориялық тұрғыдан меңгеруді тиімді ұйымдастыру, сондай-ақ тәжірибелік іскерлік пен дағдыны қалыптастыру міндеттері жатыр.
Сапаға әсер ететін факторлар
- мұғалімнің әдістемелік дайындығы;
- сабақ жүргізу тәсілдері мен әдістері;
- жаңа педагогикалық технологияларды меңгеру деңгейі.
Оқытудың жаңа технологияларын игеру мұғалімнен жоғары іскерлік пен шығармашылық ізденісті талап етеді. Мұндай жүйелі ізденіс инновациялық дамуға, кәсіби жетілуге жетелейді.
Жаңа технологиямен жұмыс істеудің алғышарттары
Жаңа педагогикалық технологияны тиімді қолдану үшін оқу үдерісін кешенді түрде ұйымдастыру қажет. Бұл мұғалімнің тек әдістемелік емес, ұйымдастырушылық және талдамалық қырларын да күшейтеді.
- Оқу үдерісін интенсивтендіруді жүйелі қолға алу
- Оқушылардың үлгермеуін болдырмау шараларын кешенді қарастыру
- Ғылыми-әдістемелік, оқыту-әдістемелік және ұйымдастырушылық себептерді тұрақты талдау
- Жаңа буын оқулықтарының мазмұнын зерттеу
- Пәндік білім стандартымен терең танысу
- Деңгейлеп оқыту технологиясын меңгеру арқылы стандарт деңгейінде білім игертуді қамтамасыз ету
- Оқу үдерісін ізгілендіру мен демократияландыру қағидаларын тұрақты ұстану
Жаңа технологиялардың педагогикалық қағидалары
- 1 Балаға ізгілік тұрғысынан қарау
- 2 Оқыту мен тәрбиенің бірлігін сақтау
- 3 Баланың танымдық күшін қалыптастыру және дамыту
- 4 Өз бетімен әрекеттену әдістерін меңгерту
- 5 Танымдық және шығармашылық икемділікті дамыту
- 6 Әр оқушыны қабілеті мен мүмкіндігіне сай оқыту
- 7 Барлық оқушының дамуы үшін жүйелі жұмыс жүргізу
- 8 Оқу үдерісін оқушының сезінуіне, түсінуіне мүмкіндік беру
Технологияны меңгеру барысында туындайтын оқыту міндеттері
Жаңа педагогикалық технологияны игеру үдерісінде оқыту міндеттері жаңаша сипат алады. Олар оқу-тәрбие жұмысын ұтымды жобалап, тиімді ұйымдастыру мен басқаруға тікелей байланысты.
Жоспарлау және құрастыру
- педагогикалық қызметтің өзекті мәселелерін білу;
- оқу бағдарламасының түрлендірілген нұсқаларын қарастыру;
- оқу модулін құрастыру;
- оқу жобаларының мазмұнын анықтау.
Тапсырма, деңгейлеу, бағалау
- әр оқушыға арналған тапсырмалар құрастыру;
- жаңа материалды меңгеруге арналған деңгейленген жаттығулар жүйесін жасау;
- оқу әрекетін бағалау көрсеткіштерін анықтау.
Технологиялық талап
Жаңа технологиялардың талабы — оқушылардың іс-әрекеті арқылы ойлау дағдыларын дамытып, оқу-танымдық белсенділікті арттыру және сабақтың біріккен мақсаттарын (білім беру, дамыту, тәрбиелеу) біртұтас жүзеге асыру.
Ынтымақтастық педагогикасы және «субъект–субъект» қатынасы
Жаңа педагогикалық технология арқылы оқыту оқушыларды тұлға ретінде қалыптастыруға тікелей ықпал етеді. Мұғалім мен оқушы бірлескен оқу жағдайында «субъект–субъект» қатынасын орнатады: мұғалім көбіне оқу үдерісін ұйымдастырушы, бағыттаушы әрі ынталандырушы рөлін атқарады.
Оқушы тәжірибесіне сүйену
Оқу оқушының өмірлік тәжірибесі мен бұрынғы біліміне сүйенгенде, өзара әрекет күшейеді, бірлесіп жұмыс істеу мәдениеті қалыптасады және сыныпта жайлы психологиялық ахуал орнығады.
Жауапкершілік пен байланыс
Оқыту нәтижесі оқушылардың өзара байланысы мен бірлігінен көрінеді: оқу барысында олар бір-біріне жауапкершілікпен қарап, ортақ нәтижеге жұмыс істеуді үйренеді.
Жаңа технологияны енгізу мұғалімнен қарым-қатынасты демократиялық, кәсіби және заманауи талаптарға сай құра білуді талап етеді. Бұл үдеріс педагогтің шеберлігін шыңдап, кәсіби әлеуетін кеңейтеді.
Қорытынды: жаңа білім беру кеңістігіне қадам
Егемендікпен бірге қоғамдық өмірдің көптеген саласында, соның ішінде білім беруде де, демократияландыру мен ізгілендіру үдерісі күшейді. Қазіргі кезеңде білім берудің жаңа жүйесі қалыптасып, әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда.
Осыған байланысты мектептерде оқу-тәрбие үдерісіне енгізілген жаңа педагогикалық технологиялар оқушылардың тиімді білім алу жолдарын кеңейтіп, жеке тұлғаның қалыптасуына ықпал ететін әрекеттерді жүйелі түрде жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Пайдаланылған әдебиеттер
- 1 Бұзаубақова Қ. Ж. Жаңа педагогикалық технология. — Тараз, 2003.
- 2 ХХ ғасырдағы қазақ мектебі: даму болашағы атты республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. — Алматы, 2006.
Қысқа түйін
Жаңа педагогикалық технологиялар — нәтижеге бағытталған жүйе. Ол оқушы белсенділігін арттырып, ынтымақтастыққа негізделген орта құрып, мұғалімнің кәсіби мүмкіндігін кеңейту арқылы тұлға қалыптастырудың тиімді тетігіне айналады.