Қазақ тілі мен әдебиетін оқытуда жаңа технологиялардың оқушылар белсенділігін арттыруға ықпалы

Қазіргі заман мектепке де, мұғалімге де, оқушыға да жаңа талап деңгейінен көрінуді міндеттейді. Елімізде болып жатқан оң өзгерістер мектеп өміріне де жаңалық лебін әкелуде. Осы орайда бүгінгі күн ізденімпаз, танымдық белсенділігі жоғары, еңбекқор ұрпақ тәрбиелеуді талап етеді.

Қоғам талабы және білімнің рөлі

Елбасымыз Н. Ә. Назарбаев Жолдауында атап өткендей: болашақта өркениетті дамыған елдердің қатарына ену үшін заман талабына сай білім қажет. Қазақстанды дамыған елу елдің қатарына жеткізетін, терезесін тең ететін — білім.

Негізгі ой

Қазіргі даму кезеңі білім беру жүйесінің алдына оқыту үдерісін технологияландыру міндетін қойып отыр.

Мектептің жүрегі — мұғалім

Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, жаңашыл педагогтардың іс-тәжірибесі зерттеліп, мектеп өміріне енгізілуде. Мектеп — үйрететін орта, оның жүрегі — мұғалім. Ізденімпаз мұғалім шығармашылығының ең ерекше тұсы — сабақты түрлендіріп, оқушының жүрегіне жол таба білуі.

Ұстаз атана білу, оны қадір тұту, қастерлеу, абыройын таза ұстау — әр мұғалімнің борышы. Нағыз ұстаз өз кәсібін, өз пәнін, әр шәкіртін және мектебін шексіз сүйеді.

Сабақтың қызықтылығы — белсенділіктің кілті

Өзгермелі қоғамдағы жаңа формация мұғалімінің маңызды қасиеттерінің бірі — сабақты қызықты әрі нәтижелі ұйымдастыру. Сабақтың тартымдылығы оның түрі мен формасына тікелей байланысты.

«Таптаурын болған сабақ түрлері оқушының ынтасын, пәнге деген қызығушылығын төмендетеді, ойлау белсенділігін тежейді, танымын сұйылтады», — дейді танымал ұстаз Қ. Бітібаева.

Жаңа білім парадигмасы және ұлттық ерекшелік

Оқытудың тиімділігін арттыру мақсатында жаңа білім парадигмасының негізі қаланып, Қазақстанда білім берудің ұлттық сипаты қалыптасып келеді. Мұндағы басты мақсат — оқушы тұлғасын жан-жақты тәрбиелеу және білім алу арқылы өзін-өзі дамытуына жағдай жасау.

ХХІ ғасыр ұрпағынан үлкен үміт күтіледі. Сондықтан мектептегі сабақ беру жүйесін әлемдік деңгей талаптарына сай құруда жаңаша ізденіс пен шығармашылықтың маңызы зор. Соған сәйкес білім беру жүйесінде жаңа педагогикалық технологиялар кеңінен қолданыла бастады.

Технологияландырудың өзегі: мақсат пен белсенділік

Мақсатты білім беру — технологияның басты белгілерінің бірі. Кез келген оқыту белгілі мөлшерде адамды дамытады. Алайда пән қаншалықты жаңа әрі құнды болса да, мұғалімнің шеберлігі жоғары болса да, егер мұғалім оқушының белсенділігін оята алмаса, берілген білім күткен нәтижеге жеткізбейді.

Маңызды тұжырым

Оқушының тұлға ретінде қалыптасуы белсенділік арқылы жүзеге асады. Педагогикалық технологиялардың негізгі мақсаттарының бірі — оқыта отырып, баланың еркіндігін, белсенділігін қалыптастыру және өз бетінше шешім қабылдауға дағдыландыру.

Жаңалықты енгізудегі кедергілер және екі бағыт

Жаңалықты меңгеру мен жүзеге асыру барысында дұрыс түсінбеушілік ұйымдастырушыға түрлі кедергі келтіретіні белгілі. Осы тұрғыда екі маңызды бағыт айқындалады:

Біріншіден

Жаңа технологияларды қолдану және оны жүйелі түрде оқып-үйрену — бүгінгі таңда білімді өмірде тиімді қолдана алатын шәкірт тәрбиелеуде ерекше орын алады.
Екіншіден

Жаңа педагогикалық технологияларды меңгеру — мұғалімнің кәсіби дамуын күшейтіп, оқыту үдерісін нәтижеге бағдарланған, оқушы белсенділігін арттыратын деңгейге көтереді.