Жобаның түрлері
Технология пәнін инновациялық әдіс-тәсілдермен оқыту
Оқушылардың технология пәніне деген танымдық қызығушылығын арттырудың сан алуан жолы бар. Бұл, ең алдымен, мұғалімнің сабақ беру шеберлігіне байланысты: оқу мазмұнын оқулықпен шектемей, практикалық әрекетпен ұштастырып, тапсырмаларды іс жүзінде орындату арқылы оқушының ой-өрісін дамытып, білімді терең меңгеруіне ықпал етеді.
Сабақтың қызықты, тартымды әрі тиімді өтуі мұғалімнің кәсіби деңгейіне тікелей тәуелді. Оқу үдерісінде әртүрлі педагогикалық технологияларды қолдану — пәнге қызығушылықты арттыратын озық әдістердің бірі. Жаңа тәсілдерді жүйелі пайдалану мұғалімнің іскерлігі мен ұйымдастырушылық қабілетін талап етеді.
Негізгі ұстаным: болашақ ұрпақ үшін білім мен тәрбие берудегі тиімді ізденістерді жүзеге асыру, әр елдің озық тәжірибесін зерделеп, әлемдік педагогиканың үздік үлгілерін жаңашылдықпен дамыту — әр ұстаздың кәсіби міндеті.
Технология пәнінің тәрбиелік және практикалық мәні
Технология пәнін оқытуда еңбек ету дағдыларының алғышарттарын меңгерту арқылы оқушыны жеке тұлға ретінде тәрбиелеу көзделеді. Елдің дамуына үлес қоса алатын құзыретті, еңбекке бейім азамат қалыптастыру үшін әр оқушыға қабілетіне сай білім кеңістігі қажет.
Еңбек — өмірлік қажеттілік
Еңбек тәрбиесі — тәрбиенің қайнар көзі. Қолөнер шеберлігін меңгерту арқылы жас ұрпақты адамгершілік рухында тәрбиелеуге болады.
Теория мен тәжірибенің бірлігі
Оқушы теориялық білімін іс жүзінде қолданып, оны өмірмен және өз іс-әрекетімен байланыстырғанда ғана білімнің пайдасын сезінеді.
Технология сабағы оқушыны іскерлікке, ұқыптылыққа, әсемдікті сезініп қабылдауға үйретеді. Оқушылар әртүрлі дайын бұйымдарды зерттеп, оларды бағалау арқылы болашақ кәсіби өмірге қажет эстетикалық талғамды, ұлттық және этникалық құндылықтарды бойына сіңіреді.
Инновацияны енгізудің маңызы
Инновация — жаңалықты түсініп, оны оқу үдерісіне мақсатты түрде енгізу. Инновациялық әдіс-тәсілдерді қолдану оқушылардың сапалы әрі саналы білім алуына жағдай жасайды және заманауи білім берудің негізгі шарттарының бірі болып саналады.
Пәнаралық байланыс: технология пәні сызу, бейнелеу өнері, математика, тарих сияқты пәндермен тығыз байланысты. Бұл байланыс оқушының білімін жүйелеуге және қолданбалы ойлауын дамытуға көмектеседі.
Жобалау әдісі: тәжірибеге бағытталған оқыту құралы
Жобалау әдісі — белгілі бір проблеманы кезең-кезеңімен өңдеу арқылы дидактикалық мақсатқа жетудің тәсілі. Бұл әдіс оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуіне бағытталады: олар жобаны белгілі бір уақыт аралығында жеке, жұппен немесе топпен орындауы мүмкін.
Жобаның бірнеше нұсқасы болуы ықтимал. Өте күрделі жобаны оқушы толықтай өзі орындауы міндетті емес: кей бөлімдері дайын күйде берілуі мүмкін, ал кей бөлігін оқушы мұғалімнің немесе ата-ананың көмегімен жүзеге асырады.
Жоба түрлері
- Шығармашылық жоба
- Ақпараттық жоба
- Тәжірибеге бағдарланған жоба
- Зерттеу жобасы
Жобаны орындау тәртібі
- 1 Іздену кезеңі
- 2 Жоба тақырыбын таңдау
- 3 Тақырып бойынша ақпарат жинау
- 4 Жоба идеясын және тақырыбын бекіту
Жобаның негізгі бөліктері
- Бұйым кімге арналған?
- Бұйымның қажеттілігі
- Мақсаты мен міндеті
- Экономикалық есеп
- Бұйымды бағалау және байқау (сынақ)
Жобалау әдісінің нәтижесі материалдық түрде рәсімделуі тиіс (мысалы, бейнефильм, альбом және т.б.). Бұл тәсіл оқушылардың танымдық және шығармашылық дағдыларын дамытып, білімді өз бетімен құрастыру іскерлігін, сын тұрғысынан ойлауын, рефлексия жасау қабілетін қалыптастырады.
Түйін: мәселе ойдың мақсатын айқындайды, ал мақсат ойлау үдерісін реттеп, нәтижеге бағыттайды.
Шығармашылық жобаны рәсімдеу құрылымы
- 1 Бастапқы бет
- 2 Мақсаты, міндеті, болжамы
- 3 Шығу тарихы
- 4 Жалпы эскиз
- 5 Нұсқау карта
- 6 Қажетті құрал-саймандар
- 7 Экономикалық есеп
Инновациялық үдерісті іске асыруға қойылатын шарттар
- Мұғалім мен оқушы арасында тұлғааралық қарым-қатынастың қалыптасуы
- Сыйластық пен сенімге негізделген орта
- Оқушыларды ашық пікір алмасу мәдениетіне баулу
Сабақты түрлендіру: проблемалық оқыту және іскерлік ойын
Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін сабақтарды түрлендіріп өткізу маңызды. Ең бастысы — оқушының сабақта шет қалмауын қамтамасыз ету: әрқайсысының берілген тапсырмамен жұмыс істеуін жүйелі қадағалау қажет.
Жаңа технологиялар жүйесінде проблемалық оқыту мен іскерлік ойындардың орны ерекше. Мұндай сабақтар логикалық ойлауды дамытады, пәнге қызығушылықты арттырады және өмірде кездесетін қиындықтарды жеңуге тәрбиелейді.
Іскерлік ойын сабағының кезеңдері
- 1 Қажетті материалдарды жинау
- 2 Ойын кезеңі
- 3 Қорытындылау
Модульдік оқыту технологиясы
Модульдік оқыту технологиясы оқушыға оқу жүктемесін жеңілдетіп, мұғалім мен оқушы қарым-қатынасына теңдік элементтерін енгізуге мүмкіндік береді. Оқушыны қатты қыспай, еркін сөйлету, қызықты көрнекілік арқылы баулу — бұл тәсілдің басты артықшылықтарының бірі.
Әр мұғалім жаңа технологияларды меңгеріп, пәнаралық байланыстарды күшейтіп, кіріктірілген сабақтарды кеңінен қолдануы қажет.
Қолданылған әдебиеттер
- Мектептегі «Технология», «Шебердің қолы ортақ». Тәжімұратов Д.
- Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011–2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы
- «Жобалау әдісі — жобалы оқыту құралы». Бағдаулет Ж., «Педагогика мәселелері», 2010 ж.