Ертегілер елінде ертегі кітаптар бұрышы, ертегі кейіпкерлерінің суреттері
Сабақтың мақсаты мен идеясы
Бұл сабақтың өзегі — ертегіні еске түсіріп, қиялды оятып, оны көркем бейнеге айналдыру. Оқушылар сүйікті ертегі кейіпкерлерін елестету арқылы қағаз бетіне түсіреді, әрі өз жұмысына ой мен сезімді қосып, кейіпкердің мінезін ашуға талпынады.
Дағды
Бейнелеу техникасы, композиция, деталь арқылы мінез беру.
Құндылық
Әдемілікті түсіну, ұқыптылық, мейірім мен әділдікке құрмет.
Ойлау
Сын тұрғысынан талдау, салыстыру, дәлелдеу, қайта жаңғырту.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылар оқу құралдарын реттеп, назарын сабаққа аударады. Сыныппен амандасып, бүгінгі сабақтың ерекше өтетіні айтылады: қонақтар бар, сондықтан әркім өз білгенін мәдениетті түрде көрсетіп, белсенді қатысады.
Танысу тапсырмасы: «Мен қандаймын?»
Әр оқушы өз есімін айтып, бір жақсы қасиетін қосады (өзін-өзі тану, «Мен» тұжырымдамасын қолдау). Мысалы: «Альбина — әдемі», «Мирболат — тәртіпті», «Арман — суретші».
2) Үй тапсырмасын тексеру
«Екіжақты күнделік» сұрақтары арқылы өткен тақырыпты қайталау және нақтылау жүргізіледі.
| № | Тұжырым | Жауап |
|---|---|---|
| 1 | Табиғат көрінісін бейнелеген көркем шығарма портрет деп аталады. | Жоқ |
| 2 | Адамның бет пішіні бейнеленген көркем шығарма пейзаж деп аталады. | Жоқ |
| 3 | Сазбалшықпен, ермексазбен, ағашпен, таспен жұмыс істеп, бейне тұрғызатын суретшілерді мүсінші дейді. | Иә |
| 4 | Ә. Қастеев 1904 жылы Алматы облысының Шежін ауылында дүниеге келді. | Иә |
| 5 | 2004 жылы Ә. Қастеевтің 100 жылдық мерейтойы аталып өтті. | Иә |
| 6 | Акварель бояуы суда ерімейді. | Жоқ |
3) Жаңа материалды меңгерту
Ой қозғау
Ерте, ерте, ертеде,
Ешкі жүні бөртеде.
Қырғауылы қызыл екен,
Құйрық жүні ұзын екен...
Бұл жолдар ненің бастамасы? Ертегінің.
Топтау
«Ертегі» сөзін естігенде қандай ой келеді? Қандай бейне көз алдыңа елестейді?
Демек, бүгінгі сабақ ертегі әлеміне арналады. Сабақ барысында ертегілерді еске түсіріп, кейіпкерлердің бейнесін қағазға түсіруді үйренеміз: сыртқы келбетін ғана емес, мінезін де көркем деталь арқылы жеткізуге тырысамыз.
«Ертегілер елінде» бұрышына шолу
Бұл бұрышта қазақ ертегілерінің жинақтары ұсынылады. Онда: хайуанаттар туралы, тұрмыс-салт, шыншыл және қиял-ғажайып ертегілер бар. Айдаһар, жезтырнақ, ұшқыш кілем, хан мен ханшайым сияқты кейіпкерлердің бәрі осы кітаптардан табылады.
Оқулықпен жұмыс
- Ертегіден үзінді оқу.
- Үзінділердің қай ертегіден алынғанын анықтау.
- «Қаңбақ шал» және «Алтын сақа» ертегілерін еске түсіру.
Қаңбақ шал
Мыстан кемпір
- Ақылды
- Айлакер
- Жеңілтек (епті, ширақ)
- Ұсқынсыз
- Кәрі
- Тістері үлкен, өткір
Мінездеме ауызша талқыланып, кейін суреттеуде қандай детальдар арқылы беруге болатыны айқындалады.
4) Практикалық жұмыс: RAFT стратегиясы
RAFT құрылымы
- Рөл
- Ертегі кейіпкері
- Аудитория
- Оқушылар, тыңдармандар
- Форма
- Сурет + арыз-шағым немесе тілек мәтіні
- Тақырып
- Ертегі кейіпкерлері
Тапсырма
Ұнатқан ертегі кейіпкеріңді немесе сүйікті үзіндіңді бейнеле. Содан кейін сол кейіпкердің рөліне еніп, арыз-шағым не тілек айт. Мақсат — сурет пен сөзді үйлестіріп, кейіпкердің мінезі мен көңіл күйін көрсету.
Ұран
Іске сәт! Жұмыстарыңа кірісіңдер.
5) Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығуы арқылы оқушылар тынығып алады:
Қылқаламды қояйық,
Орнымыздан тұрайық.
Қолымызды созайық,
Оңға қарай иіліп,
Солға қарай иіліп,
Белімізді жазайық.
Айналаға қарайық,
Отырайық, тұрайық.
Біз тынығып алайық,
Тынығып біз алған соң,
Әсем сурет салайық.
Одан кейін оқушылар суреттерін жалғастырып, аяқтайды.
6) Қорғау және талқылау
Жұмыс аяқталған соң, оқушылар өздері салған кейіпкердің рөліне еніп, арыз-шағымын немесе тілегін оқып береді. Сынып тыңдап, сұрақ қояды, пікір білдіреді.
Талқылау сұрақтары
- Ертегінің қай бөлімін салдың?
- Қай кейіпкер ұнады? Неліктен?
7) Бағалау және үй тапсырмасы
Бағалау
Оқушылардың жұмысы ауызша бағаланады: композиция, ұқыптылық, кейіпкер мінезін жеткізе білуі және шығармашылық шешімі ескеріледі.
Үй тапсырмасы
Өздерің білетін ертегілердегі кейіпкерлерді бейнелеу. Кейіпкердің мінезін ашатын детальдар қосуға тырысыңдар.