Табиғатты сүйе біл
Маңғыстау облысы • Бейнеу ауданы • Бейнеу гимназиясы
Бастауыш сынып мұғалімі: Бисенғалиева Сара
Сабақтың мақсаты
- 1 Судың адам өміріндегі маңызын түсіндіру және оны қорғау туралы білім қалыптастыру.
- 2 Дүниетанымды, ой-өрісті және пәнге қызығушылықты дамыту.
- 3 Салауатты өмір салтына және табиғатты қорғауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
Слайдтар, су тамшылары (таратпа материал).
Сабақ форматы
Түсіндіру, өзіндік жұмыс және топтық жұмысқа негізделген белсенді сабақ.
Жаңа сабақ: Суды қорғау
Сусыз жер бетіндегі ешбір ағза тіршілік ете алмайды. Су барлық жануарлар мен өсімдіктердің құрамына кіреді. Адам ағзасының жалпы салмағының жартысынан астамы судың үлесіне тиеді.
Негізгі деректер
- Су егіншілікке, өндіріске және күнделікті тұрмысқа жыл сайын көбірек қажет болып келеді.
- Жер бетінің үштен екісінен астамын су алып жатыр, бірақ оның шамамен 98%-ы — теңіздер мен мұхиттардың тұзды суы.
- Тұщы су қоры шамамен 2% ғана, оның басым бөлігі мұздықтарда шоғырланған.
- Адам игілігіне жарайтын бөлігі өте аз: қолжетімді тұщы су үлесі шамамен 0,1% төңірегінде.
Су қорлары өндіріс орындарынан және тұрмыстық қажеттіліктерден шыққан сарқынды сулармен, сондай-ақ егістіктерден шайылған тыңайтқыштар мен улы заттар арқылы ластанады. Өзен, көл және жер асты суларының ластануы су қоймаларын қорғаудың маңызын арттыра түседі.
Ой қозғау: жұмбақтар
Жылт-жылт еткен,
Жылғадан өткен.
Шешесі – суда,
Әкесі – суық.
Көктемде өлер,
Күз күні туып.
Қара таудың басында,
Киік кетіп барады.
Қол-аяғы бауырына
Тиіп кетіп барады.
Тіл дамыту: мақал-мәтелдерді толықтыру
Мақсаты: түсіп қалған сөзді тауып, дұрыс айту.
-
Таулы жер бұлақсыз болмас, сулы жер құрақсыз болмас.
-
От арық, су семіз.
-
Сөздің басы – құлақ, судың басы – бұлақ.
-
Азған елде намыс жоқ, сусыз жерде қамыс жоқ.
Топтарға арналған сұрақтар
Зерттеушілер
- Қазақстанның өзендері мен көлдерін ата.
- Ақтау қаласы қай теңіздің жағасында орналасқан?
Ғалымдар
- Бұлттың түрлерін сипатта.
- Судың неше күйі бар? Атап бер.
Экологтар
- Глобуста жер шарының көк түсімен не бейнеленген?
- Астана қаласы қай өзеннің жағасында салынған?
Ассоциация құрастыру (тірек сөздермен)
Тапсырма: берілген тірек сөздерді пайдаланып, тақырып бойынша ассоциация құрастырып жазу.
1-топ: Суды қорғау
Суды үнемдеу, қоқыс тастамау, су жағасын ластамау, зиянды заттарды төкпеу.
2-топ: Лас су қайдан пайда болады?
Өнеркәсіп, шахта, көлік, шайынды су, мұнай, кен орындары.
3-топ: Ластанған судың зияны
Адам ағзасының улануы, балықтардың азаюы, Арал теңізі, өзен-көлдердегі су деңгейінің төмендеуі.
Тірек сөздер
Мәнерлеп оқу: Е. Өтетілеуұлының «Су» өлеңі
Су – тіршіліктің негізі, Гигиена – егізі. Су – табиғат байлығы, Кемі күніне екі рет. Үйде ванна, душ болса, Ыстық сумен шомылсаң, Су сергітер денеңді, Судан кейін сен енді Айналаңды қоршаған Қауіп-қатер төнсе оған, Білгін бұны, балалар: Сусыз – қараң далалар. Ескертеміз бар қызға: Онсыз өмір сүрмейсің. Су деп және білгейсің. Өзен-көлге барғайсың. Суға түсіп тұрғайсың, Салқын сумен құйынғын, Суық сумен жуынғын, Онымен дос болғайсың. Ісіңді оңай жалғайсың. Табиғатты сүйе біл, Қамқорға алып сүйе біл. Сусыз – құрғақ далалар. Ескертеміз бар ұлға: Суды босқа ағызба.
Үй тапсырмасы
- Мәтінді мазмұндау.
- Су туралы мақал-мәтелдер жинақтау.
Ой жалғау
Сұрақ
«Егер жер бетінде су жойылып кетсе, онда…» — сөйлемін аяқта.
Талқылауға бағыт: тіршілік тоқтап қалады.
Оқушылардың пікірін тыңдап, ортақ қорытынды жасау арқылы сабақ нәтижесін бекіту ұсынылады.
Қорытынды
Су — тіршіліктің өзегі. Оны үнемдеу, ластамау және табиғи су көздерін қорғау — әр адамның күнделікті дағдысына айналуы тиіс. Сабақ соңында оқушылардың жұмысы бағаланып, негізгі ұғымдар қайталанады.