Бала ата - ана өмірінің жалғасы
Ақтөбе қаласы, №3 «Ертегі» МДҰ
№3 «Ертегі» мектепке дейінгі ұйымының меңгерушісі, А. Байтұрсынов атындағы медаль иегері Мұханбетқалиева Бибігүл Қыдырғалиқызы бала тәрбиесі отбасы мен балабақша арасындағы бірлескен педагогикалық мақсаттар арқылы жүзеге асатынын атап өтеді.
Отбасы мен балабақша: ортақ жауапкершілік
Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың: «Біз тек болашақ буынды ғана емес, жалпыадамзаттық қадір-қасиеттердің мән-маңызын түсінетін, жаны да, тәні де таза, білімді, патриот азаматтар буынын тәрбиелеуге міндеттіміз» деген тұжырымы бала тәрбиесінің елдің әлеуметтік дамуы мен келешегін айқындайтын өзекті мәселе екенін айқындайды.
Бала тәрбиесі ана сүтінен басталып, өмір бойы түрлі ықпалдар арқылы қалыптасатын күрделі үдеріс. Тәрбиенің алғашқы негізі отбасында қаланса, оның жүйелі жалғасы балабақшамен сабақтасады: бала тәрбиелене отырып білім алады, тәжірибе жинақтайды, қарым-қатынас мәдениетін меңгереді.
Бала әлемі кеңейген сайын, орта да түрленеді
Сәби өсіп, уақыт өткен сайын оның айналасындағы кеңістік күннен күнге кеңейеді. Бала үшін отбасы бір жағынан тіршілік қоршауы болса, екінші жағынан тәрбиелік орта. Ал балабақша — баланың өмірін толыққанды ұйымдастыратын, әлеуметтенуін қолдайтын маңызды орта.
Отбасы
Қауіпсіздік, мейірім, үлгі, күнделікті дағды мен мінездің іргетасы.
Балабақша
Қарым-қатынас, тәртіп, шығармашылық, оқу әрекетіне дайындық.
Ықпалдастықтың негізгі бағыттары
Мектепке дейінгі ұйым мен отбасы арасындағы өзара ықпалдастық нақты бағыттар арқылы нәтижелі болады. Төмендегі бағыттар — ата-ана мен педагог арасындағы серіктестіктің тірегі.
-
Педагогикалық және психологиялық сауаттылықты арттыру
Ата-аналарға түсіндіру жұмыстары, кеңес беру, оқыту бағдарламаларын меңгерту.
-
Іс-әрекеттің түрлі формаларын енгізу
Сабаққа қатысу, клубтар, қосымша қызметтер арқылы белсенді қатысу мүмкіндігін кеңейту.
-
Балалардың шығармашылығын дамыту
Қабілетті ашатын орта қалыптастырып, отбасы қолдауын жүйелеу.
-
Жоспарлау және бақылауды ұйымдастыру
Ортақ мақсат қою, кезең-кезеңімен бағалау, байланыс арнасын тұрақтандыру.
-
Тәжірибе алмасу
Қалыптасу мен даму мәселелері бойынша ата-ана мен педагогтың бір-бірінен үйренуі.
-
Әлеуметтік дамытушы орта құруға қолдау
Қоғамдық құндылықтарды сіңіретін, қауіпсіз әрі ынталандыратын орта қалыптастыру.
Осы бағыттар іске асқанда ғана отбасы мен балабақша арасындағы тәлім-тәрбие жұмысы сабақтасып, көзделген нәтижеге жеткізеді.
Отбасымен жұмыс: серіктестікке бастайтын форматтар
Балаға тек балабақша мен орта ғана емес, отбасы мүшелері — әкесі, анасы, ата-әжесі, аға-әпкесі де тікелей әсер етеді. Сондықтан ата-аналарды ынтымақтастық пен серіктестікке жұмылдыратын жұмыстардың маңызы зор.
Тақырыптық іс-шаралар
«Әженің үйінде қонақта болу», «Ата-әжем ауылы», «Менің туған өлкем» сияқты іс-шаралардың мақсаты — балалар мен ата-аналарды ұлттық салт-дәстүрмен, әдет-ғұрыппен таныстырып, оны бірге көрсете алу дағдыларын қалыптастыру.
Дәстүрлі емес жұмыс түрлері
- Тренингтер
- Пікірталастар
- Психологиялық демалыс сәттері
- Дөңгелек үстел
Тәрбиеге қатысты қағидалар мен тәсілдер
Отбасы — қоғамның алғашқы ұясы. Оны нығайту, тәрбиелік мәнін арттыру — қоғам назарындағы міндет. Баланың дұрыс тәрбиесі ең алдымен ата-ананың және тәрбиешінің еңбексүйгіштігі мен беделіне байланысты.
Тәрбиелеуде қолданылатын тәсілдер
Әр ата-ана өз баласына ұстаз екенін ұмытпауы тиіс. Ал тәрбиеші әр баланы ата-анасы арқылы тереңірек танып, үйдегі тәрбие ерекшелігін ескергені маңызды.
Күнделікті тәрбиеде ескерілетін 5 ұстаным
-
1) Баланы тұлға ретінде қабылдау
«Әлі ештеңе білмейді» деп үстірт қарамау керек: ол — жетіліп келе жатқан тұлға.
-
2) Шындыққа үйрету
Қандай жағдай болса да алдамай, шындықты түсіндіру арқылы дұрыс көзқарас қалыптастыру.
-
3) Күн тәртібі мен уақытты басқаруды қадағалау
Істерін уақытында орындауына күнделікті бағыт-бағдар беру.
-
4) Талаптың бірізділігі
Бақылауды жүйелі жүргізіп, қойылған талапты нәтижеге жеткізуге ұмтылу.
-
5) Дербестік пен бағалауды үйрету
Өз бетінше жұмыс жасауға және өзге баланың еңбегін әділ бағалауға дағдыландыру.
Мектепке дейінгі ұйым: алғашқы баспалдақ
Мектепке дейінгі ұйым — халықтық білім беру жүйесінің алғашқы баспалдағы. Осы ортада бала бұйығылықтан арылып, көпшіл әрі ұйымшыл болып өседі. Тәрбиеші өз қарауындағы әр балаға мейірім нұрын сыйлап, қажет кезде ана орнына ана бола білуі тиіс.
Отбасындағы тәрбие педагогикалық тәрбиемен ұштасқанда ғана нәтиже тұрақты болады. Отбасы мен балабақша арасындағы байланыссыз жас ұрпақты жан-жақты тәрбиелеу қиын.
Байланысты нығайтудың практикалық қадамдары
- Тәрбиеші мен ата-ана арасында тұрақты әрі ашық байланыс орнату.
- Әр баланың жеке ерекшелігін ескеріп, бәріне бірдей әділ талап қоя білу.
- Сауалнама жүргізіп, ата-ананың пікірін жинау және бірлесе талдау.
Қорытынды ой
Бала — ата-ананың өмір жалғасы. «Құс балапаны үшін тұзаққа түседі, адам баласы үшін азапқа түседі» дегендей, баланың болашағына үлкен жауапкершілікпен қарауымыз қажет. Отбасы мен педагогикалық ұжымның бірлігі — баланы саналы, елге сыйлы азамат етіп тәрбиелеудің берік шешімі.
Қариялар: «Болар елдің баласын сәнінен емес, сәлемінен танимын» деген. Ендеше әр бүлдіршінді елдің абыройын көтерер, беделі зор азамат етіп тәрбиелеуге бірге атсалысайық.