Күз эссе жазу

Сабақтың тақырыбы

«Күз» (Абай Құнанбаев шығармашылығы негізінде)

Сабақтың мақсаты

1) Танымдық мақсат

Оқушыларды ұлы кемеңгер ақын Абай Құнанбаевтың өмірбаянымен, әндерімен және қара сөздерімен таныстыру.
2) Дамытушылық мақсат

Сөйлеу тілін дамыту, сөздік қорын молайту, ойлау, есте сақтау және сезіну қабілеттерін жетілдіру.
3) Тәрбиелік мақсат

Абай шығармалары арқылы туған елге деген сүйіспеншілікті, қазақтың ән өнеріне қызығушылықты тәрбиелеу. Оқушыларды адамгершілікке, еңбекқорлыққа, адалдыққа баулу және білімге деген құштарлығын арттыру.

Көрнекілігі

Материалдар

Абайдың суреті
Нақыл сөздері
Өлеңдерінен үзінділер
Оқулықтар
М. Әуезовтің суреті

Сабақтың өзегі

Табиғат лирикасы, өлеңнің көркемдік тілі, ән арқылы әсерлену және қара сөздер арқылы адамгершілік құндылықтарды талдау.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сыныптағы жұмысқа дайындықты тексеру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

а) Мақал-мәтелдер

Білім туралы мақал-мәтелдер жазу және жаттау.

ә) Эссе

«Менің алғашқы ұстазым» тақырыбында эссе жазу.

б) Сурет

Оқу құралдарының суретін салу.

3) Жаңа сабақ

а) Психологиялық дайындық

Электронды оқулықтан «Желсіз түнде жарық ай» әнін тыңдау.

ә) Кіріспе

Қазақтың ұлы ақыны Абай Құнанбаев 1845 жылы 10 тамызда қазіргі Семей облысы, Абай ауданы, Шыңғыс тауының баурайындағы Қарабұлақ өңірінде дүниеге келген.

б) Ассоциация құру

«Күз» тақырыбы бойынша оқушылардың ойына келетін сөздер мен бейнелерді топтастыру: табиғат, еңбек, салқын, бұлт, молшылық, қоныс аударған құстар, қоңыр күз.

4) Абай — лирик ақын: «Күз»

Табиғат — адам баласы еңбек етіп, өмір сүретін орта. Абай табиғатты ерекше нәзіктікпен жырлаған. Күз мезгілі — молшылық пен берекенің, сондай-ақ табиғаттың түрленіп, сабасына түсер шағы.

Бұл мезгілде аспанды бұлт торлап, айнала жазғы әсем көркінен айырылады. Құстар топ-тобымен жылы жаққа ұшып, табиғаттың тынысы баяулай түседі.

«Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан…»

Өлеңді мәнерлеп оқып, мазмұнын ашу; оқулықтағы сурет бойынша талдау жүргізу.

Сөздік жұмысы

Өлеңнен көркем сөздерді тауып, мағынасын ашу және тіркестерді толықтыру.

… ағаш — жапырағынан айырылған
… шөп — жасылы жоқ
… бұлт — сұр
… тұман — дымқыл

Ән — жүрекке жол

«Құлақтан кіріп бойды алар,
Әсем ән мен тәтті күй.
Көңілге түрлі ой салар,
Әнді сүйсең менше сүй»

Осы ойды негізге ала отырып, Абай әндерін тыңдап, әсерімен бөлісу.

Орындау:

«Көзімнің қарасы» (оқушы орындауында)

Абайдың 38-қара сөзі

Адам баласын құрдымға кетіретін үш нәрсе бар: надандық, еріншектік, залымдық.

Надандық — ғылым-білімнің жоқтығы.
Еріншектік — адамды әрекеттен қалдырып, кері тартады.
Залымдық — адам баласының дұшпаны.

Жазба жұмысы

«Күз» тақырыбында эссе жазу: табиғат көрінісі, көңіл күй, еңбек көріністері және өлеңмен байланыс.

Бағалау

Оқушылардың белсенділігі, мәнерлеп оқуы, талдауы және жазба жұмысы бойынша бағалау; жетістіктерін атап, мадақтау.

5) Сабақты қорытындылау

«Абай ата ағашы» тәсілі арқылы негізгі ұғымдарды бекіту: табиғат лирикасы, көркем сөз, ән құдіреті, қара сөздегі тағылым.

6) Оқушыларды бағалау және мадақтау

Сабаққа қатысуы, пікір айтуы, шығармашылық жұмысы ескеріліп, әділ бағаланады; ынталандыру мақсатында мадақтама беріледі.

7) Үйге тапсырма