Сәлем - сөздің анасы Сабақтың мақсаты
Мақсат
- Оқушыларды ізеттілікке, сыпайылыққа, әдептілікке және достыққа тәрбиелеу.
- Сыйластыққа негізделген қарым-қатынас дағдыларын дамыту.
- Үлкендермен амандасуға, сыныптастарымен сәлемдесуге, бір-біріне ізет пен құрмет көрсете білуге үйрету.
Ұйымдастыру кезеңі
Мұғалім сабақтың мәнін хадистен алынған ойлармен ашады: бір-біріңмен сәлемдесіңдер — сонда араларыңда мейірім мен махаббат оянады. Жолыққан үлкенге сәлем беру — оны тану-танымауыңа қарамай орындалатын адамгершілік белгісі. Бұл достықты күшейтіп, кісілігіңді танытады.
Тағы бір маңызды түсінік: «Сәлем — Алланың жердегі есімдерінің бірі» деген тағылым арқылы сәлемдесудің рухани салмағы айқындалады.
Топқа бөлу
Сынып екі топқа бөлінеді. Әр топ өз сұрақтары арқылы сәлемдесу мәдениеті мен ұстаз-шәкірт әдебін талқылайды.
Ой қозғау сұрақтары
1-топқа
- Өзің қалай амандасасың?
- Кішіге бірінші болып амандасасың ба?
- Ұстаз болсаң, сабақты ең алдымен неден бастар едің?
- Досың сәлем бермей қалса, өкпелейсің бе?
- Өзіңе бірінші болып сәлем бергенін қалайсың ба?
- Мұғалімдерге қалай амандасасың?
- Жылы шыраймен амандасу неліктен маңызды?
- Тыржиып, естір-естімес міңгірлеп, ернін жыбырлата салып амандасу туралы не ойлайсың?
2-топқа
«Ұстаз болу — жүректің батырлығы,
Ұстаз болу — сезімнің ақындығы.
Ұстаз болу — мінездің күн шуағы,
Азбайтұғын адамның алтындығы».
- Ұстаз алдында шәкірт қандай болуы керек?
- Ертеде оқыған кезде оқушылардың тәртібі қандай болған?
- Қазіргі оқушылар ата-анасын және ұстаздарын жеткілікті сыйлай ма?
- Сізді оқушыларға қатысты қандай мәселе алаңдатады?
- Ар, намыс, ұят ұғымдары туралы не айтар едіңіз?
Назар аударайық
Оқушылар Абайдың отыз тоғызыншы сөзінен алынған үзіндіні үнтаспадан тыңдап, алған әсерімен бөліседі. Бұл бөлімде ойды дәл жеткізу, тыңдай білу және пікірге құрметпен қарау дағдылары шыңдалады.
Дода: пікірталас
«Оқушылар мен мұғалімдер арасындағы қарым-қатынас қандай болуы керек?» деген сұрақ қойылып, оқушылардың ойы тыңдалады. Мақсат — мәселені жеке пікір деңгейінде ғана емес, ортақ құндылықтар мен мектеп мәдениеті тұрғысынан талдау.
Жағдаяттарды талдау
1-жағдаят
Оқушы сыныпқа кіре берген мұғалімді көріп: «Сіздің қатты шаршағаныңыз көрініп тұр», — деді. Мұғалім мұны қалай қабылдауы керек?
2-жағдаят
Мұғалім ескерту жасағанда оқушы: «Бұл пән болашақта маған ешқандай қатысы жоқ», — деді. Мұғалім қалай жауап бергені дұрыс?
3-жағдаят
Оқушы мұғалімге: «Мен тағы да дәптерімді әкелуді ұмытып кеттім», — деді. Мұғалім мұны қалай қабылдауы және қалай әрекет етуі керек?
Қорытынды
«Сәлем түзелмей, әлем түзелмейді» деген нақыл — сабақтың өзегі. Жамбыл атамыздың «Сөздің саласын табу қиын емес, анасын табу қиын» дегені де сәлемдесудің салмағын аңғартады: сөздің анасы — сәлем.
Ізгі тілек
Қамшының сабындай қысқа ғұмырда ара-қатынасымыз бұзылмасын, сәлеміміз түзу болсын.