Жатыс септіктегі сөздердің астын сыз
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Сабақ тақырыбы
Жатыс септік
Сабақ түрі
Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер
Түсіндіру, сұрақ-жауап
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, суреттер, кесте, сызбалар
Сабақтың мақсаттары
1) Білімдік мақсат
- Зат есімнің септелуі туралы түсінікті кеңейту.
- Септік жалғаулары мен сұрақтарын толық меңгерту.
- Жатыс септіктегі сөздердің сұрақтары мен жалғауларын таныстыру.
2) Дамытушылық мақсат
- Оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттыру.
- Сөздік қорын байыту және күнделікті сөйлеу тілін дамыту.
3) Тәрбиелік мақсат
- Ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың назарын сабаққа аудару. Бүгінгі сабаққа қонақтар — ұстаздар келіп отыр. Сондықтан тәртіп пен білімімізді көрсете отырып, сабақты ұйымшыл бастаймыз.
Бағалау парағы таратылып, әр партадан бір оқушы бағалауды белгілеуге жауапты болады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Үй тапсырмасы:
321-жаттығу. Жазылған сөйлемдерді ауызша оқып, сөйлем құрылымын талдау.
Өткен тақырып:
Табыс септік.
«Бәйге» ойыны арқылы қайталау сұрақтары
- Сөйлемдегі сөздерді бір-бірімен байланыстыру үшін жалғанатын жалғаулар қалай аталады?
- Зат есімнің септелуі дегеніміз не?
- Атау және ілік септіктері қандай сұрақтарға жауап береді?
- Барыс септіктің сұрақтары мен жалғауларын ата.
- Табыс септіктегі сөздерге қандай сұрақтар қойылады?
- Қазақ тілінде неше септік бар?
III. Жаңа сабақ: жатыс септік
Тірек сызба: септіктер
- Атау септік
- Ілік септік
- Барыс септік
- Табыс септік
- Жатыс септік
- Шығыс септік
- Көмектес септік
Бүгінгі сабақта жатыс септігімен жұмыс жүргіземіз.
Жатыс септіктің сұрақтары мен жалғаулары
Сұрақтары
- Кімде?
- Неде?
- Қайда?
- Кімдерде?
- Нелерде?
Жалғаулары
Мысалдар: қарда, аязда, боранда.
Мағыналық байланыс: қыс мезгілі
Жатыс септіктегі сөздер жыл мезгілдерімен, табиғат құбылыстарымен байланысты сөйлемдерде жиі қолданылады.
Қыста кездесетін құбылыстар:
- Қар жауады.
- Мұз қатады.
- Аяз түседі.
- Боран соғады.
- Қырау қатады.
- Дала ақ мамыққа оранады.
Дәптермен жұмыс
Дәптерді ашып, ай-күнді жазу.
- Қар, аяз, боран сөздерін жатыс септігіне қойып, сөйлем құрастырып жазу.
- Оқулықтағы 322-жаттығуды тақтада орындау: қарамен берілген сөздерге сұрақ қойып, олардың қай септікте тұрғанын анықтау.
Сергіту сәті: «Сиқырлы сандар» ойыны
Сұрақ:
Қыста ойналатын қандай қысқы ойын түрлерін білесіңдер?
Мысалдар: шаңғы тебу, коньки тебу, хоккей ойнау.
1-тапсырма (шаңғышы)
Шаңғышының шаңғысын алу үшін тапсырманы дұрыс орындау керек.
Интерактивті тақтадағы жұмбақты оқып, шешуін табу және ауызша талдау:
«Қыста киімін тастайды, көктемде киіне бастайды.»
Жауабы: ағаш.
2-тапсырма (конькиші)
Конькиші өз конькиін алу үшін:
324-жаттығу: өлеңді жатқа жазу.
Жатыс септіктегі сөздердің астын сызу.
3-тапсырма (хоккейші)
Хоккейшіге ойын үшін шайба керек. Шайбаны алу үшін:
Берілген сөздерді жатыс септігіне қойып, сөйлем құрастыру:
Үйірме, ауыл, мектеп, қыс.
Сабақтың тәрбиелік-танымдық байланысы
Қазақстанда қысқы спорт түрлерінен өтетін маңызды жарыстардың бірі — Қысқы Азиада. Жарыс Алматы мен Астанада өткен. Бұл жарысқа көптеген спортшы қатысады. Өңір спортшыларының жетістігін үлгі ете отырып, оқушылардың отансүйгіштік сезімін арттыруға болады.
Қорытынды
Кесте арқылы жатыс септіктің сұрақтары мен жалғауларын қайталау, сұрақ-жауап әдісімен бекіту.
Бағалау
Бағалау парақтары бойынша қорытынды баға қою.
Үй тапсырмасы
Негізгі тапсырма
325-жаттығу
Шығармашылық тапсырма
«Қыс» тақырыбына шағын шығарма жазу. Әңгімеде жатыс септіктегі сөздер болуы керек.