Көршілеріңіз Сізді жақсы адам десе, онда Сіз - жақсысыз
Жақсы көрші – тынысың
Кешегі балаң есейіп, отау көтереді: тұрақты мекен сайлап, үй салады немесе сатып алады. Сөйтіп, біреумен іргелес, жапсарлас қоныстас болып шығады. Сол сәттен бастап ірге жақындығы (кейде баладан балаға жалғасатын) тағдырластығына айналады: біреуге ырыс, біреуге сын.
Сондықтан қай халықта болсын, соның ішінде біздің Шығыс жұртында, мұсылман түрік дүниесінде көршілікке айрықша мән берілген. Осыдан көршілік әдеп, инабат, жосын-жоралғы қалыптасып, күнделікті тіршілікте соған сүйеніп отырған. Оның жанды өзегін өзара сыйластық, тілектестік, қамқорлық, бір-бірін тірек көру, қалтқысыз сенім мен адалдық құрайды.
Көршіні таңдаудың мәні
Жаңа қоныс таңдағанда болашақ көршінің қандай адам екенін елемеу — өмірдің көп қызығы мен шыжығы дәл сол көршілік қарым-қатынастың сапасына байланысты екенін ұмыту. Татулық та, тыныштық та көршінің инабаттылығына, адамгершілігіне, тәлім-тәрбиесі мен рухани-мәдени өрісіне тәуелді.
Көршіңізбен тату болғыңыз келсе, төмендегі ойларға құлақ асыңыз.
«Үй сатып алма, көрші сатып ал»
«Үй сатып алма, көрші сатып ал» деген мақалдың түпкі мақсаты — жақсы көршінің берекесі мен пайдасын ұқтыру. «Жақсы көрші тапқаның — көп олжаға батқаның», «Итің жақсы болса — ырысың, көршің жақсы болса — тынысың» деген сөздер де осыны бекітеді.
Бұл жердегі «олжа» мен «тыныс» нені білдіреді?
- Материалдық табыс пен пайданы ғана емес;
- сенім, құрмет, сүйеніш, сыйластық пен ауызбірлікті;
- тіршіліктің шын ғанибеті — адамның өзара тірек болуын білдіреді.
Жаман көрші — кетуі қиын сынақ
«Атың жаман болса, сатып құтыласың. Көршің жаман болса, қайтіп құтыласың?» деген мақал тыныштық пен татулықты аңсаған адамның шарасыз күйін бейнелейді: жаман көршіден қашып құтылу әрдайым оңай емес.
Күндестік — көштің басы
«Отты үрлей берсең, өшіресің. Көршіңді күндей берсең, көшіресің» деген сөз көршіге қиянат жасамауға шақырады: күндеу, қызғану, кекету, мұқату — татулықтың жауы. Көршісіне жамандық тілейтін адамның ниеті де түзу болмайды. Көршісі аш отырғанда өзі ғана тоқ жүретін адам да осының қатарында.
Татулықтың тірегі
Туған-туысқа деген мейір-шапағат, жайдары көңіл және жақсы көршілік — ел-жұртты мамыражай етіп, өмірге береке дарытады.
Өлшем — көршінің пікірі
«Көршілеріңіз сізді жақсы адам десе, сіз — жақсысыз. Егер олар сізді жаман десе, онда сіз жаман адамсыз» деген сөздің астарында үлкен жауапкершілік жатыр: адамның мінезі мен әдебі ең алдымен күнделікті қарым-қатынаста, ең жақын ортада — көрші-қолаңның көз алдында байқалады.
Қорытынды
Көршілермен жақсы қарым-қатынаста болыңыздар: сыйластықты күшейтіңіздер, бір-біріңізге тірек болыңыздар, татулық пен тыныштықты сақтаңыздар.