Сабақтағы кері байланыс

Коучинг сабақ жоспары №2

Коучинг тақырыбы

Сабақтағы кері байланыс.

Оқытудың мақсаты

Мұғалімдерге сабақтағы кері байланыс туралы, оның жіктелуі мен әдістері жөнінде мәлімет беруге жағдай жасау. Оқушылардың көңіл күйіне, сабақтағы іс-әрекетке және оқу материалдарына рефлексия жасаудың жолдарын бірлесе жоспарлау.

Күтілетін нәтиже

Мұғалімдер кері байланыстың мәнін, түрлерін және оны ұйымдастыру тәсілдерін түсінеді.
Көңіл күйге, іс-әрекетке және оқу материалына байланысты кері байланыс берудің нақты үлгілерін меңгереді.
Рефлексияны жоспарлау мен қолдану бойынша ортақ шешімдер ұсынады.

Жүру барысы

I. Ұйымдастыру

а) Сәлемдесу. Қатысушыларды ортаға шақырып, қысқа тренинг өткізу.

Тренинг: «Суретші»

Қатысушылар екі адамнан жұптасады.
Жұптар бір-біріне қарама-қарсы тұрады.
Құшақтасқан күйде бірінің арқасына екіншісі ақ қағаз қояды.
Қағазды көрмей тұрып, арқада сурет салады.
Соңында суреттерін бір-біріне сыйға тартады.

ә) Топқа бөлу. Ұқсас суреттер бойынша мұғалімдер төрт адамнан топтарға бөлінеді.

II. Негізгі бөлім

1) Бастапқы кері байланыс

Көңіл күй мен эмоциялық жағдайға кері байланыс алу арқылы мұғалімдердің коучингке эмоциялық тұрғыдан дайындығын анықтау.

2) Бірлескен талдау (миға шабуыл)

Сұрақтар

Сабақтағы кері байланыс (рефлексия) дегеніміз не?
Кері байланыстың мақсаты қандай?
Кері байланыстың қандай түрлерін білесіздер?
Қандай әдіс-тәсілдерін қолдануға болады?

Талқылау форматы

Қатысушылар кері байланыстың қажеттілігі туралы пікір алмасады, ортақ тұжырым жасайды және тәжірибеден мысал келтіреді.

3) Қызығушылықты ояту

Аңыз: «Данышпан мен адам»

Ертеде бір данышпан өмір сүріпті, ол бәрін біледі екен. Бір адам оны көре алмай, елдің көзінше данышпанның бір нәрсені білмейтінін дәлелдегісі келеді. Бір күні көпшілік отырған жерде әлгі адам алақанына көбелекті қысып ұстап тұрып: «Айтшы, данышпан, менің қолымдағы көбелек тірі ме, әлде өлі ме?» — деп сұрайды. Ішінен: «Тірі десе — мыжып жіберемін, өлі десе — қоя беремін», — деп ойлайды. Данышпан аз ойланып: «Бәрі сенің қолыңда», — дейді.

Аңыздың түйіні: оқушының өзін табысты, қабілетті сезінуі көбіне мұғалім ұйымдастыратын қолдауға, кері байланысқа және оқу ортасына байланысты.

4) Сабақтағы кері байланыс (слайдтар негізінде)

A) Көңіл күй мен эмоциялық жағдайға кері байланыс

Әдістер: көңіл күйді білдіретін суреттер, түрлі-түсті карточкалар, бет әлпетті бейнелейтін карточкалар (смайликтер), түстер арқылы анықтау (мысалы: «Ауа райы», «Бағдаршам» және т.б.).

Мысал: «Алма ағашы» әдісі

Сабақ басында оқушыға екі түсті «алма» беріледі.
Сабақ соңында оны «алма ағашына» іледі.
Жасыл алма: «Бүгін тапсырмаларды жақсы орындадым, көңіл күйім көтеріңкі».
Қызыл алма: «Қиын болды, тапсырманы орындай алмадым, көңіл күйім төмен».

Мысал: «Бір сөзбен» әдісі

Оқушы 12 сөздің ішінен бүгінгі сабақтағы жағдайын сипаттайтын 3 сөзді таңдап айтады:

Төзімсіздік Ашу Қуаныш Немқұрайлылық Қанағаттану Шабыт Зерігу Алаңдау Тыныштық Сенімділік Сенімсіздік Рахаттану

B) Сабақтағы іс-әрекетке кері байланыс

Мысал: «Табыс сатысы»

1-баспалдақ: «Мен ... БІЛЕМІН»
2-баспалдақ: «Мен ... ТҮСІНЕМІН»
3-баспалдақ: «Мен ... ЖАСАЙ АЛАМЫН»

Мысал: «Таңдау» карточкасы

Оқушы әр сөйлемде өзіне сәйкес келетін нұсқаның тұсына + белгісін қояды:

Мен сабақ қызықты болды / қызықсыз болды деп ойлаймын.
Мен сабақта көп нәрсе үйрендім / аз үйрендім.
Мен басқаларды мұқият тыңдадым / зейінсіз тыңдадым.
Мен пікірсайыстарға жиі қатыстым / сирек қатыстым.
Мен сабақтағы жетістіктеріме ризамын / риза емеспін.

C) Оқу материалының мазмұнына рефлексия

Әдістер: «Аяқталмаған сөйлемдер», тезистер жазу, афоризм таңдау, «Синквейн», «Плюс–Минус–Қызықты».

Мысал: «Аяқталмаған сөйлемдер»

Бүгін мен ... білдім.
... қызықты болды.
... қиын болды.
... тапсырманы мен орындадым.
... екенін түсіндім.
Мен енді ... білемін.
Мен ... сезіндім.
Мен ... білім алдым.
Мен ... үйрендім.
... менің қолымнан келді.
Мен ... жасай алдым.
Мен ... жасап көруге талпынамын.
... мені таң қалдырды.
Сабақ менің өміріме ... берді.
Менің ... жасағым келді.

Мысал: «Плюс–Минус–Қызықты»

Плюс

Оң әсер еткен тұстар, пайдалы ақпарат, алған білім.

Минус

Қиындықтар: «қолымнан келмеді», «түсініксіз болды» деген тұстар.

Қызықты

Не қызық болды, нені тереңірек білгісі келеді.

Үлгі ой: «Бұрын мен білмейтінмін, енді мен білемін…»

5) Екі сабақ панорамасы бойынша жұмыс

Мұғалімдерге екі сабақтың панорамасы көрсетіледі. Топтар кеңесіп, осы сабақтарда кері байланысты қалай ұйымдастыратынын жоспарлайды және шешімдерін топ алдында қорғайды.

6) Топтық кері байланыс сұрақтарын талқылау

Оқушылардан топтық кері байланыс алудың да тиімді жолдары бар. Төмендегі сұрақтарды оқып, қандай жағдайда тиімді болатынын талқылаңыздар (орыс тілінен аударылған).

Топтық кері байланыс сұрақтары

1) Жұмыс барысында топтағы қарым-қатынас тапсырманың орындалуына қалай әсер етті?
- — жұмыстың тиімділігін одан әрі арттыруға көмектесті;
- — жұмыстың жақсы жүруіне кедергі болды;
- — қарым-қатынас тапсырманы нақты орындауға мүмкіндік бермеді, әр тапсырма сайын нашарлай түсті.
2) Топтағы қарым-қатынас қай дәрежеде көбірек көрінді?
- — ақпарат алмасуда;
- — өзара қарым-қатынаста;
- — өзара түсіністікте;
- — осы дәрежелердің бәрінде.
3) Тапсырма орындау барысында қандай коммуникативтік қиындықтар сезілді?
- — ақпараттың аздығы немесе жетіспеушілігі;
- — коммуникативтік құралдың тапшылығы (сөз байлығының төмен болуы, ойды нақты жеткізе алмау);
- — тілдік, сөйлеу қарым-қатынасындағы қиындықтар.
4) Қарым-қатынас жасаудың қай стилі басым болды?
- — бір адамға бағытталған стиль;
- — тапсырманы орындауға бағытталған стиль.
5) Тапсырма орындау барысында топта ауызбіршілік сақталды ма?
- — ауызбіршілік пен серіктестік қарым-қатынас сақталды;
- — бірліктің бұзылғаны байқалды.
6) Бұл жағдайға кім немесе не әсер етті?
- — топтағы бір адамның өзін көшбасшылыққа итермелеуі;
- — топ мүшелерінің көбінің ортақ қарым-қатынас орнатуға құлықсыздығы, немқұрайлылығы;
- — бірігіп істеуге берілген тапсырманы түсінбеу;
- — тапсырманың қызықсыз немесе тым қиын болуы.

III. Қорытынды кезең

Сабақ соңындағы кері байланыс

«Тазалық ойыны» форматы қолданылады. Әр қатысушыға бір парақ беріледі. Онда үш белгі болады: чемодан, қоқыс жәшігі, еттартқыш.

Чемодан

Тақырып бойынша өзіңізге қажет, пайдалы ақпаратты жазыңыз.

Қоқыс жәшігі

Артық, қажетсіз немесе бүгін сізге сәйкес келмеген тұстарды жазыңыз.

Еттартқыш

Әлі де оқып, толықтыруды қажет ететін ойларды жазыңыз.

Осы тәсіл арқылы қатысушылар коучингтен қандай білім алғанын және нені әрі қарай дамыту керектігін нақты көрсетеді.

Қорытынды

Кері байланыс ұйымдастырудағы басты мақсат — оқушының саналы ішкі рефлексиясын қалыптастыру. Бұл өз бетімен еңбектену, жауапкершілік алу, бәсекеге қабілетті болу және алғырлық сияқты маңызды қабілеттерді дамытуға ықпал етеді.